Er zijn van die woorden, die, ongeacht de context waarin zij gebruikt worden, bij bijna iedereen een positieve vibe creëren. “Vakantie” is zo een woord. Het wekt bij het overgrote deel van met name werkende mensen, scholieren en studenten, fijne gevoelens en gedachten op.
Het heeft verschillende betekenissen, maar “verlichting” is, in alle opzichten, ook zo een woord. Sinds een paar dagen weten de inwoners van ten minste tien dorpen aan de boven-Surinamerivier ook wat de waarde is van verlichting. In dit geval gaat het om de letterlijke betekenis van het woord: de vermindering van duisternis, door het toevoegen van licht.
Via een park van zonnepanelen, opgezet door de EBS in Nieuw Aurora, worden nu in totaal tien dorpen in de omgeving permanent voorzien van stroom voor hun huis en leefomgeving. Verlichting! Niet dat ze er eerder niet van proefden. Maar met generators, die vaak defect raakten en draaien op cure brandstof, was de stroomvoorziening nooit betrouwbaar of permanent en zeker ook niet de hele dag gegarandeerd. Dat is nu dus veranderd.
En met de stroomvoorziening krijgen de inwoners van de tien dorpen ook een andere belangrijke vorm van verlichting: het dagelijks leven wordt een stuk gemakkelijker. Volwassenen kunnen meer sociale en economische activiteiten ontplooien, kinderen kunnen ook in de avonduren, relatief comfortabel, hun schoolwerk aanpakken en studeren. Productiviteit, ongeacht het uur van de dag. Vraag het aan de betrokkenen: dit is nu echte verlichting ontvangen.
Waar ze ongetwijfeld volop snakken naar dezelfde soort verlichting, is in dat deel van de regering waar ze zich bezighouden met de financiële huishouding van het land. Neen, in die kringen zeker geen gebrek aan stroom. Daar draait het vooral om verlichting van de druk, die komt met de schuldenlast van de staat Suriname.
Recent kwam er in dat opzicht wel een klein beetje vooruitgang. Het voelt misschien als een druppel op een gloeiende plaat, maar de kwijtschelding door het grote China van een schuld van iets meer dan US 15.5 miljoen, is onder de huidige omstandigheden zeker een opsteker.
Maar als het gaat om de grote hap, ruim SRD 92.7 miljard buitenlandse schulden – bovenop een binnenlandse schuld van SRD 25. miljard – is ook deze regering dringend op zoek naar ademruimte. Niet vreemd, wat de druk is enorm.
Het schip MS Suriname, met aan het roer kapitein Jenny, moet, ondanks alle maandelijkse uitgaven en andere lasten, hoe dan ook, varende gehouden worden, terwijl schuldeisers op de deur blijven bonken. En als er niet of laat wordt afgelost, wordt daar rente bij opgeteld, wat de schuld alsmaar doet oplopen. Een verpletterende vicieuze cirkel, die de hoofdprijs is voor het winnen van de verkiezingen van mei.
Het IMF heeft aangegeven tante Jenny en haar bemanning te willen helpen om de gewenste ademruimte te vinden, om zich een weg te banen uit de enorme financieel-monetaire nachtmerrie. Die duurt al meer dan tien jaar en is overigens geheel gemaakt door gekozen politici, die voor hun “wanprestaties” ook nog goed betaald en bejubeld werden. Verlichting zal in deze niet snel of gemakkelijk komen.
Ook minister Stephen Tsang van OWRO snakt naar verlichting, met name als het gaat om bouwkosten voor burgers en ondernemers. Bouwen in Suriname moet goedkoper, gaf Tsang onlangs aan in een interview. Hij denkt dat onder andere een cement- en asfaltfabriek opzetten in Suriname doorslaggevend zou kunnen zijn als het gaat om het omlaag brengen van bouwkosten. We moeten ervan uitgaan dat Tsang dat doorberekend heeft en dat de route die hij graag wil volgen, ook daadwerkelijk zal leiden tot verlichting.
De verlichting die we absoluut niet moeten hebben, is het soort dat ontstond, donderdagochtend ter hoogte van kilometer 75, langs de weg naar Atjoni. Een pick-up, geladen met tanks, met daarin diesel en gasoline, raakte op een bepaald moment van de weg en sloeg vervolgens om. Vermoedelijk door de klap, raakten meerdere vaten beschadigd waardoor er brandstof begon te lekken.
Vrijwel meteen ontstond er een enorme brand die de directe omgeving in lichterlaaie zette, een woning volledig in de as legde en een tweede aanzienlijk beschadigde. Dat er geen menselijke slachtoffers vielen – zelfs de bestuurder van de pick-up ontsnapte met lichte verwondingen – mag een behoorlijk wonder genoemd worden. Want dit verhaal lijkt heel veel op de drama’s in andere landen, die meer dan zelden, tientallen doden en ernstig gewonde slachtoffers opleveren.
Bij Natio zullen ze zich ongetwijfeld lichter voelen, na twee van de zes resterende WK-kwalificatiewedstrijden te hebben afgewerkt. Er staat een enorme druk op de nationale mannenvoetbalselectie, om zich voor het eerst in de geschiedenis te plaatsen voor een FIFA-wereldkampioenschap. Donderdag 4 september speelde Natio hier 0-0 gelijk tegen het op papier betere Panama. Maandag werd El Salvador in hun huis met 2-1 aan de kant gezet.
Vooral de uitzege op El Salvador zal iets van de druk weggenomen hebben. Uit ooggetuigenverslagen komt naar voren dat de spelers en leden van de technische staf, voor, tijdens en na de wedstrijd in El Salvador, agressief en openlijk racistisch bejegend zijn door fans van het gastland.
Maar Natio speelde het klaar om, ondanks de racistische aanvallen, te winnen. De explosie van vreugde in het Surinaamse kamp, na het laatste fluitsignaal, is een indicatie van wat vrijwel iedereen in de selectie moet hebben gevoeld: verlichting.
