De voorzitter van De Nationale Assemblee (DNA) heeft tijdens het congres ‘Modernisering Rechterlijke Macht’ op donderdag 22 januari 2026 in Paramaribo benadrukt dat de hervorming van de Surinaamse rechtspleging niet alleen een onderwerp is voor juristen, maar een kernvraagstuk voor de rechtsstaat, maatschappelijke rust en economische ontwikkeling.
In zijn toespraak stelde de voorzitter dat duurzame vooruitgang pas mogelijk is wanneer burgers en ondernemers kunnen rekenen op een voorspelbaar en eerlijk rechtssysteem, waarbij uitspraken gezag hebben en ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Het congres is volgens de voorzitter opgezet als een bouwsteen in een breder traject en moet inhoudelijke denkkaders en ‘tools’ opleveren die later worden gebundeld en meegenomen in het institutionele en parlementaire besluitvormingsproces.
Twee hoofdthema’s staan centraal. Het eerste is de instelling van een derde rechterlijke instantie die belast wordt met cassatierechtspraak, inclusief de inrichting van het parket bij die instantie. Dit moet bijdragen aan rechtseenheid en rechtsontwikkeling, die volgens de voorzitter essentieel zijn voor een stabiel en voorspelbaar rechtssysteem. Het tweede thema betreft de modernisering van het Openbaar Ministerie (OM), waarbij kwaliteit, consistentie en transparantie in de strafvordering moeten leiden tot meer effectiviteit en legitimiteit in de handhaving.
De voorzitter gaf aan dat de congresonderwerpen mede voortkomen uit een initiatief van parlementariërs om de Grondwet te wijzigen, zodat zowel de derde instantie als een gemoderniseerd OM constitutioneel verankerd kunnen worden. Daarbij onderstreepte hij dat de grondwet de basis vormt, maar dat de verdere uitwerking via gewone wetgeving en een zorgvuldig, gefaseerd traject zal moeten plaatsvinden.
Volgens de voorzitter is modernisering bovendien niet louter technisch, maar ook een governance-vraagstuk. Onderwerpen als inrichting, onafhankelijkheid, transparantie en evaluatie zijn volgens hem kernpunten van de rechtsstaat. Rond de derde instantie noemde hij onder meer rechtsbescherming, vertrouwen in de rechtsstaat, rechtseenheid en rechtsontwikkeling als centrale functies. Het congres moet daarom ook ruimte bieden om te leren van internationale en regionale ervaringen en verschillende modellen te verkennen.
De voorzitter riep deelnemers op actief mee te doen, vragen te stellen en het debat aan te gaan. Diepgaande discussies zijn volgens hem noodzakelijk om te komen tot juridisch correcte, breed gedragen en toekomstbestendige besluiten.
Als structureel vervolg kondigde de voorzitter aan dat DNA een ‘Parlementair Platform Rechtsstaat en Constitutionele Inrichting’ zal instellen. Dit platform moet zorgen voor regulier overleg met kernactoren in de rechtspleging, met als opdracht inzichten te bundelen, voortgang te bewaken en wetgevende en institutionele vervolgstappen voor te bereiden. Daarbij werd benadrukt dat dit alles moet gebeuren met volledig respect voor de onafhankelijke taakuitoefening van de rechterlijke macht. Het platform zal volgens de voorzitter minimaal eenmaal per jaar bijeenkomen.
