“Ik weet echt niet wat voor bedrijf dit is. Er kunnen niet eens kartonnen en plastic gekocht worden om bananen te exporteren”, zegt een medewerker van Food and Argiculture Industries N.V. Saramacca (FAI N.V.).
FAI N.V. staat bekend voor de productie van bacoven, maar de laatste jaren is het staatsbedrijf ook begonnen met de productie van bananen. “De vraag naar bananen is groot in het buitenland, maar we spelen niet goed in op deze vraag.” Volgens de medewerker worden er bijna geen investeringen meer gedaan in het bedrijf. Er is de afgelopen maanden maar liefst 3 ton bananen geoogst, maar dit kon niet geëxporteerd worden omdat er gewoon geen kartonnen en plastic waren om de vruchten te verpakken. Deze vruchten zijn dan op de lokale markt aangeboden voor verkoop.
“Daarom is de prijs van bananen de laatste maanden fors gedaald, omdat er nu een overschot is.” De prijs van een kg banen ligt al een tijdje tussen de SRD 20 en SRD 15, terwijl aan het begin van dit jaar de prijs tussen de SRD 120 en SRD 125 lag voor een kg. De medewerker voorspelt dat de prijs van bananen binnen korte tijd weer zal toenemen vanwege de enorme droogte en een tekort aan ureum. “De meeste planten van de nieuwe aanplant zijn ongezond en vallen om.” Ook de bacoventeelt gaat niet goed, want de productie daarvan is heel laag. Enkele jaren terug werden er tientallen containers bacoven per maand geëxporteerd, maar dat aantal is drastisch afgenomen en ligt tussen de twee of drie containers per maand. “De opbrengsten zijn dan niet eens voldoende om de gemaakte kosten te dekken.”
De medewerker meent dat de laatste tijden heel wat arbeiders het bedrijf hebben verlaten vanwege de slechte omstandigheden. “De meeste arbeiders werkten nog voor het bedrijf, omdat zij een SZF-kaart kregen.” “Maar de laatste tijden worden deze kaarten niet op tijd verlengd.” Volgens hem worden de kaarten voor slechts een maand verlengd, maar de verlenging vindt altijd te laat plaats. “De kaarten krijgen we vaker pas na twee weken, dus de kaarten zijn dan maar twee weken geldig en nadien moeten deze weer verlengd worden. We zitten dan vaker weken zonder een kaart en het is heel vervelend.”
Ook heel wat arbeiders zullen binnenkort met pensioen gaan. “We moeten nu al extra werk verrichten vanwege een tekort aan personeel en als er nog meer mensen vertrekken, dan weet ik niet wat er met het bedrijf zal gebeuren.” Hij haalt verder aan dat de arbeiders ook zonder geschikte kleding op het veld werken. “We hebben al jaren geen laarzen, handschoenen en andere veiligheidsmaterialen” gehad. Het gaat niet goed met het bedrijf.” Hij begrijpt het beleid van de regering niet. De regering heeft een aantal fondsen in het leven geroepen om productie te stimuleren, hierbij kunnen ondernemers geld lenen tegen een redelijk percentage om te kunnen produceren. “Waarom kan de regering dan dit geld niet stoppen in bedrijven als FAI om de productie te stimuleren?”, vraagt hij zich af.
Minister Prahlad Sewdien van Landbouw, Veeteelt en Visserij zei enkele maanden terug dat na 2024 er geen subsidie meer gegeven zal worden aan FAI N.V. De bewindsman zei dat er aan het personeel al meegedeeld is dat er alleen tot en met december 2024 subsidie gegeven zal worden. FAI zit momenteel in financiële problemen, waar het bedrijf in is geduwd door de vorige eigenaar. “We hebben alle aandelen overgenomen van FAI in november 2020, maar ook de schulden. We moeten nu eruit zien te komen met een plantareaal dat terug is gegaan door de komst van de Moko disease. Moko disease hebben we nu wel onder controle en we zijn bezig met areaal uitbreiding, maar er is geen kapitaal.”
Volgens hem zou het bedrijf al eerder zijn opgehouden met bestaan, als de regering gestopt was met de subsidie. Elke keer dat de staat de lonen ging aanpassen van de ambtenaren, moesten de lonen van de arbeiders van FAI ook opgetrokken worden. “Gelden die zij kregen als subsidie voor de uitbreiding van de arealen, ging naar lonen. Het bedrijf moet gewoon geprivatiseerd worden.”
