Volgens een hoge Israëlische functionaris is Khamenei (86) gedood tijdens Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. Een officiële Iraanse bevestiging bleef vooralsnog uit. Aldus Reuters in hun berichtgeving
Iraanse media en functionarissen spreken de berichten tegen en stellen dat Khamenei nog in leven is. Ook in internationale berichtgeving wordt benadrukt dat er tegenstrijdige informatie circuleert.
De VS en Israël voerden zaterdag grootschalige aanvallen uit op doelen in Iran. President Donald Trump verklaarde dat de operatie bedoeld was om een veiligheidsdreiging weg te nemen en riep Iraniërs op hun leiders uit te dagen; Iran reageerde met vergeldingsaanvallen, aldus Reuters.
Wat er tot nu toe bekend is
Volgens Reuters richtten de aanvallen zich op Iraanse topposities en militaire infrastructuur, terwijl Iran met raketten en drones terugsloeg richting Israël en locaties in de regio waar Amerikaanse belangen zijn.
Het is nog onduidelijk welke Iraanse instanties precies zijn getroffen en of Khamenei daadwerkelijk onder de doden is. Reuters meldde ook schade bij een complex dat aan de opperste leider wordt gelinkt, onder meer op basis van satellietbeelden.
Khamenei: hoogste machtspositie sinds 1989
Khamenei werd in 1989 de hoogste autoriteit in Iran, na de dood van ayatollah Ruhollah Khomeini. Als opperste leider had hij uiteindelijk gezag over de politieke, militaire en religieuze instituties van het land. (
Onder zijn leiding hield Iran vast aan een conservatieve koers, waarbij hervormingsgezinde stromingen en protestbewegingen herhaaldelijk hard werden aangepakt, meldt Reuters in een profielschets.
Regionale invloed en spanningen met het Westen
Israël beschouwde Khamenei al jaren als een destabiliserende factor, onder meer vanwege Iraanse steun aan bondgenoten en gewapende groeperingen in de regio. Reuters wijst erop dat Iran’s netwerk de afgelopen jaren verzwakt raakte door zware klappen voor bondgenoten en veranderingen in de regio.
Khamenei steunde in 2015 het nucleaire akkoord dat Iran tijdelijk uit zijn internationale isolement hielp, maar de spanningen liepen opnieuw op nadat de VS zich in 2018 uit die overeenkomst terugtrokken en sancties herinvoerden, aldus Reuters. (
Opvolging en mogelijke gevolgen
De positie van opperste leider is grondwettelijk verankerd en staat boven president en parlement. De opvolging ligt formeel bij de Assembly of Experts, een geestelijk orgaan dat een nieuwe leider selecteert.
Als het overlijden van Khamenei wordt bevestigd, kan dat volgens analisten en media leiden tot een onzekere fase in Iran, juist omdat de oorlogssituatie en de economische druk al zwaar wegen.
Wat nog onduidelijk is
Er is nog geen eenduidige, onafhankelijk bevestigde verklaring vanuit de Iraanse top over Khamenei’s lot. Bronnen spreken elkaar tegen en de situatie ontwikkelt zich snel.
