Kromosoeto: ‘Ik maak geen deel uit van een criminele organisatie’

Het Openbaar Ministerie (OM) verwijt de gewezen directeur van de Surinaamse Post Spaarbank (SPSB) dat hij, door gesjoemel met overheidsmiddelen, de Staat heeft benadeeld, terwijl hij zichzelf en relaties rijkelijk heeft bevoordeeld. Behalve deelname aan een criminele organisatie, wordt hem ook overtreding van de Anti-Corruptiewet, vervalsing en valsheid in geschrifte, oplichting van de Staat alsook andere verwijten gemaakt. Hij heeft alle elf aanklachten ontkend.

Afschrijving van leningen

Tijdens het verdachtenverhoor is naar voren gekomen dat de SPSB op grote schaal, op basis van vage gronden, talrijke leningen en hypotheken heeft afgeschreven. De leensommen werden afgeboekt ten laste van de bank. Volgens een toelichting van de beklaagde, mag de bank op eigen initiatief debiteuren, die geruime tijd niet aflossen, kwijtschelden. Opmerkelijk is dat hij kantonrechter Daniëlle Karamatali en openbare aanklager Roline Gravenbeek niet kon overtuigen dat de bank moeite heeft gedaan om de geleende gelden terug te halen. Hun verontwaardiging bleek uit de vragen die werden afgevuurd om een duidelijk beeld te krijgen van de situatie.

Volgens Kromosoeto waren sommige van de hypotheken al drie jaar na het aangaan, gecategoriseerd als ‘slecht presterend’ en daarom ‘geschrapt’. Dat hield in dat deze mensen niet langer hoefden te betalen. Uit nergens blijkt dat betrokkenen zijn aangemaand of dat er beslagleggingen zijn geweest op hun rekeningen of onderpanden. Erger nog, deze opmerkelijke kredieten waren niet eens gedekt. De rechter heeft de verklaringen van verschillende debiteuren voorgelezen. De rode lijn daarin is dat de bankcliënten verrast waren dat hun kredieten waren kwijtgescholden terwijl zij in staat en bereid waren hun schuld af te lossen.  Een aantal van deze afgeboekte leningen waren gesloten in het kader van een woningbouwproject.

De verdachte vertelde ook dat deze afboekingen plaatsvonden in samenspraak met de toenmalige minister van Financiën Gillmore Hoefdraad. Ook Hoefdraad kreeg een leensom a US$ 600,000 in de schoot geworpen. De lening werd afgeboekt, waardoor de SPSB het ontstane gat in de boeken zelf heeft gevuld. Dat krediet is niet terug te vinden in de reguliere bankadministratie. Achteraf is gebleken dat de gebruikelijke procedure niet is gevolgd voor het sluiten van de grote lening, die ook al niet was gekoppeld aan een dekking.

De beklaagde houdt voet bij stuk dat de bank geen schade heeft geleden door het afboeken van de rekeningen. Hij gaf een lezing dat de Centrale Bank van Suriname (CBvS) middelen beschikbaar houdt voor de SPSB als garantstelling voor slecht presterende leningen. Door de leningen af te boeken, kon de bank deze middelen bij de moederbank aanspreken. De ingewikkelde constructie zou de SPSB uiteindelijk commercieel voordeel hebben gebracht.

Staatsgeld op rekeining Putter

Volgens het relaas van Kromosoeto had medeverdachte Robert Putter een rekening geopend in Nederland, die door de SPSB werd gebruikt om betalingen namens de staat te doen in het buitenland. Ook mensen in het buitenland die de Staat schuldig waren, mochten de verschuldigde bedragen overmaken naar die rekening. Die rekening was aldus de verdachte een noodoplossing omdat de SPSB toentertijd geen rekening had in Nederland, waardoor verschillende transacties niet konden plaatsvinden. Moest een schuldeiser in Suriname worden betaald, dan hoefde het geld niet fysiek worden overgemaakt. Degene werd betaald vanuit de privérekening van New Vision International, een creatie van Kromosoeto zelf.

De verdachte heeft op meerdere zittingen, de rekening van New Vision International op de SPSB omschreven als een ‘Special Purpose Vehicle’ om financiële transacties te vereenvoudigen en de overheids- en bancaire rompslomp te omzeilen. Volgens het OM heeft hij daarmee ook alle controlemechanismen buitenspel gezet en wettelijke regelingen schromelijk overschreden.

Het bevreemde de rechter dat zo’n grote bankinstelling een buitenlandse rekening toevertrouwde aan een individu. Kromosoeto lichtte toe dat de rekening onder supervisie was in Suriname. De rechter kon echter niet begrijpen waarom de gelden niet naar Suriname werden overgemaakt. Ook is het haar een raadsel hoe de SPSB zich vanuit Paramaribo ervan vergewiste dat de te verrichten betalingen, inderdaad door Putter werden gedaan. Bovendien kon de verdachte geen afdoend antwoord scenario geven, wat de bank zou kunnen doen als Putter op een dag de code van de rekening zou veranderen en het geheel saldo zou claimen, of als Putter plotseling zou doodgaan.

Het ontbreken van administratie dook ook op bij zijn toelichtingen over grote bedragen die jarenlang door de bank zijn uitgekeerd aan medeverdachte Joy ten Berge, een medewerker van de CBvS. De vrouw heeft in het voortraject van het onderzoek gezegd dat ze nooit voor de SPSB heeft gewerkt. Kromosoeto zweert bij hoog en laag dat Ten Berge was gecontracteerd als adviseur. Hij kan noch het contract, noch haar adviesrapport aantonen. Hij heeft ook geen verklaring voor het feit dat andere banktoppers haar in relatie tot de SPSB kennen. De beklaagde heeft bij veel van de moeilijk te vatten transacties verklaard dat ze werden opgezet in opdracht, dan wel met medeweten van Hoefdraad.

De gewezen CBvS-governor en financiënminister is spoorloos sinds hij werd genoemd als hoofdman in een miljoenen dollar schandaal bij de CBvS.