Het Openbaar Ministerie (OM) is officieel ingeschakeld om een onafhankelijk feitenonderzoek te starten naar het lekken van vertrouwelijke kabinetsdocumenten. Dat laat het kabinet van de president weten in haar berichtheving.
Deze stap volgt op een reeks onthullingen over besluiten van de Regeringsraad die via de pers — waaronder Key News — naar buiten zijn gekomen en zorgen baren over mogelijk misbruik van macht en bevoordeling van hoge functionarissen in de nadagen van de regeerperiode.
Volgens het Kabinet van de President schaadt het lekken van deze interne stukken het “ordentelijk bestuur” en kunnen lopende aanbestedingen of onderhandelingen worden verstoord. Het onderzoek van het OM richt zich op twee vragen: wie heeft de informatie zonder mandaat gedeeld, en is er sprake van kwade opzet of financieel voordeel? De resultaten zullen worden aangeboden aan De Nationale Assemblée en, voor zover wettelijk toegestaan, openbaar worden gemaakt.
Missives roepen vragen op over bevoordeling
De afgelopen dagen verschenen meerdere publicaties over uitgelekte besluiten, waaronder gunstige huurovereenkomsten, dubieuze uitgaven en personeelsbesluiten die vlak voor de overdracht van het bestuur zijn genomen. Die documenten suggereren dat bepaalde personen — vaak gelieerd aan de politieke top — voordelen genieten die niet stroken met de geest van de integriteitscode die sinds 2020 van kracht is.
De publieke verontwaardiging is groot. Burgers uitten op sociale media hun woede over wat velen zien als een vorm van “machtsmisbruik onder het mom van wettelijke procedures”. Ook uit oppositiehoek is scherpe kritiek geuit op het kabinet, dat ervan wordt beschuldigd “de laatste dagen te gebruiken om vriendendiensten te verlenen.”
Kabinet verdedigt handelswijze
In een officiële verklaring reageert het Kabinet van de President op de ophef. Er wordt gesteld dat alle besluiten worden genomen op basis van schriftelijke adviezen van ministeries, juridisch worden getoetst door de landsadvocaat en pas na goedkeuring door de volledige Raad van Ministers worden uitgevoerd.
“Transparantie is de zuurstof van democratisch bestuur,” aldus de verklaring. “Wanneer die transparantie in twijfel wordt getrokken, lijdt het vertrouwen daaronder.” Het kabinet benadrukt dat niemand boven de wet staat en dat eventuele belangenverstrengeling onderzocht zal worden en, indien nodig, zal leiden tot tussenkomst van het Openbaar Ministerie.
Integriteitscode en controlemechanismen
Sinds 2023 is de integriteitscode aangescherpt. Deze verplicht bewindspersonen onder andere tot het openbaar maken van nevenfuncties en bezittingen, en tot het onthouden van stemrecht bij besluiten waarbij een persoonlijk belang speelt. Toezicht wordt uitgeoefend door instanties zoals de Rekenkamer en de Commissie Staatsschuld.
Ondanks deze waarborgen zijn de recente missives aanleiding tot twijfel of de regels daadwerkelijk worden nageleefd. Tot op heden is er geen publiek overzicht van hoe de integriteitscode is toegepast bij de controversiële besluiten. Ook is onduidelijk of de betrokken functionarissen zelf intern bezwaar hebben gemaakt tegen mogelijke belangenverstrengeling.
Vertrouwen in het geding
Hoewel het kabinet benadrukt dat “essentiële processen zoals salarissen, gezondheidszorg en armoedebestrijding ononderbroken doorgaan”, blijft het maatschappelijke vertrouwen broos. Veel burgers vrezen dat onder het mom van bestuurlijke continuïteit nog snel politieke vriendendiensten worden verleend, op kosten van de belastingbetaler.
Het Kabinet zegt de rol van de pers te respecteren, maar verwacht ook “zorgvuldige en geverifieerde berichtgeving”. Ondertussen wordt de druk op het zittend bestuur groter om volledige openheid van zaken te geven — niet alleen over wie gelekt heeft, maar vooral over wat er precies besloten is en waarom.
