Opinie: Chikungunya legt een pijnlijke realiteit bloot: vuil is geen overheidsprobleem alleen

Chikungunya is opnieuw opgedoken en ditmaal met veel besmettingen. Het ministerie van Volksgezondheid vermeldt dat er een stijging is in het aantal. Ondanks de stijging moeten we vaststellen dat de huidige situatie laat zien hoe groot en complex dit probleem werkelijk is.

Wij van TFD hebben in het verleden meerdere schoonmaakacties georganiseerd en initiatieven van anderen ondersteund. Niet omdat we het nou zo leuk vinden om te doen, maar omdat wij het noodzakelijk vonden.
Afval is geen bijkomstigheid. Het brengt ziektes met zich mee en is daardoor gelijk een bedreiging voor onze volksgezondheid. Het is geen ver-van-m’n-bed-show.

Als wij al de plekken zien die burgers zelf hebben verklaard een afvalplek te zijn, vragen wij ons af of dit uitsluitend een taak van de overheid is?
Het antwoord is duidelijk: nee.
De overheid heeft zonder twijfel de verantwoordelijkheid. Zij moet zorgen voor een goed georganiseerde, regelmatige vuilophaaldienst, met vaste en duidelijk gecommuniceerde schema’s. Elke burger moet weten wanneer zijn of haar straat aan de beurt is. Geen onzekerheid, geen willekeur, geen langdurige ophoping van afval. Vuil moet consequent op dezelfde dagen worden opgehaald. Dat is geen gunst, maar een basisvoorziening.
Dit omdat we vuilophopingen niet willen en het is geen gezicht voor toeristen.

Maar tegelijkertijd kunnen we niet voorbijgaan aan wat zich dagelijks in het straatbeeld afspeelt. Steeds vaker zien we dat burgers het normaal zijn gaan vinden om afval te dumpen in verlaten buurten, op straathoeken of langs de weg. Alsof de openbare ruimte een gezamenlijke dumpplaats is. Alsof er geen regels zijn.
Dit gedrag kan niet worden gebagatelliseerd.
Het is niet alleen onfatsoenlijk, het is ook nog gevaarlijk. Afval trekt muskieten aan, ratten en ander ongedierte. Het creëert broedplaatsen voor ziekten zoals chikungunya, dengue en zika.

Wie zijn afval zomaar op straat achterlaat, brengt anderen in gevaar: buren, kinderen, ouderen en uiteindelijk zichzelf.
Volksgezondheid begint niet in een vergaderzaal, maar voor onze eigen voordeur.
De aanpak van chikungunya vraagt om meer dan voorlichting en incidentele acties. Het vraagt om structurele organisatie van de overheid én bewust en verantwoordelijk gedrag van burgers. Zonder die gezamenlijke inzet is het dweilen met de kraan open.

Daarom deze oproep:

Aan de overheid: zorg voor duidelijkheid, regelmaat en consequent beleid in afvalinzameling. Maak systemen betrouwbaar en handhaaf waar nodig.
Deel boetes uit en voer meer en vaker controle uit.
Aan de burgers: stop met het dumpen van afval op straat.
Neem verantwoordelijkheid voor uw leefomgeving. Wacht op de ophaaldag, maak gebruik van toegestane voorzieningen en spreek elkaar aan waar nodig.
Aan RR-leden: voor u een taak weggelegd om in uw ressort deze zaken aan te pakken.
Chikungunya is geen toevallig probleem. Het is een duidelijke waarschuwing. Alleen door gezamenlijke verantwoordelijkheid — overheid én burger — kunnen we onze woonomgeving schoon, veilig en gezond houden.
Samenleven betekent ook samen zorgen voor onze omgeving.