In Sharm el-Sheikh in Egypte start op zondag 6 november de 27ste editie van de VN-klimaattop oftewel COP27. Wereldleiders en ministers van milieu zullen discussiëren en delibereren over diverse klimaatgerelateerde onderwerpen. Het Akkoord van Parijs, getekend in 2015 tijdens COP21 in Frankrijk, is nog steeds een heet hangijzer voor kleine economieën en derdewereldlanden. De geïndustrialiseerde landen zijn hun beloftes anno 2022 nog steeds niet nagekomen om jaarlijks 100 miljard beschikbaar te stellen aan de rest van de wereld voor onder andere adaptatiemaatregelen.
In het Akkoord van Parijs werd de bovengrens van 2 graden opwarming ten opzichte van het pre-industriële tijdperk voor het eerst in een juridisch instrument vastgelegd. Bovendien wordt het streven vastgelegd om de opwarming beperkt te houden tot 1,5 graad. Verder moet er nu snel een eind komen aan het gebruik van fossiele brandstoffen, aangezien dit een belangrijke oorzaak is van de overmatige CO2-uitstoot. We zijn zeven jaar verder en er is weinig in perspectief te bereikt. Een mogendheid als Rusland dat ook veel uitstoot aan broeikasgassen heeft, heeft het akkoord nog niet eens geratificeerd.
Wat COP27 ook complex maakt, zijn de geopolitieke spanningen, de energiecrisis en het moeizame economische herstel na Covid-19. Deze aspecten zullen hun stempel drukken op de klimaatonderhandelingen. Als ik de internationale media mag geloven, zullen de drie grootste vervuilers: China, India en Rusland geen staatshoofd sturen naar de klimaattop in Egypte, waar en nu protesten gaande zijn voor het vertrappen van mensenrechten. Het is wel bijzonder belangrijk dat deze landen op het hoogste niveau deelnemen aan het mondiale debat om de gevolgen van klimaatverandering voor zoveel als mogelijk te mitigeren.
Klimaatrechtvaardigheid moet een fundamenteel onderdeel zijn van de discussies tijdens COP27. Hoge inkomenslanden zijn nu eenmaal de grootste vervuilers. Hiermee zijn zij de ook de hoofdveroorzakers van een probleem dat zich vandaag vooral in lage inkomenslanden laat voelen. Ik hoop van harte dat president Chandrikapersad Santokhi de moed bij elkaar kan rapen om hard met de vuist op tafel te slaan om de steun zoals verankerd in het Akkoord van Parijs af te dwingen. Immers, ik denk dat ons staatshoofd als Caricom-voorzitter momenteel ook in een betere positie is. Vorig jaar had hij reeds op een milde toon zijn teleurstelling uitgesproken over het niet nakomen van het akkoord, terwijl de Barbadiaanse regeringsleider Mia Mottley het Westen flink op zijn plaats zette.
De klimaatgerelateerde financiële noden van lage inkomenslanden zijn torenhoog. Dat merken we ook in Suriname. Het land kampt met veelzijdige crises en moet dan ook de strijd aangaan tegen de gevolgen van klimaatverandering. Kusterosie, het verdwijnen van de mangrovebossen met als gevolg disbalans in ons ecologisch systeem en overstromingen. De financiële schade door wateroverlast eerder dit jaar in het achterland van Suriname, met name het gouddistrict Brokopondo, is met geen pen te beschrijven. Vanuit de overheid is er hulp gekomen, maar die kan gecategoriseerd worden als een druppel op de hete plaat.
President Chan Santokhi benadrukt keer op keer dat Suriname een unieke plek inneemt in klimaatonderhandelingen. Suriname is volgens hem belangrijk voor klimaatmitigatie van de hele wereld. Echter, is ons tropisch paradijs ook bijzonder kwetsbaar voor klimaatverandering. De gevolgen zijn enorm. Delen van Weg naar Zee en Coronie zijn vereeuwigd met de Atlantische Oceaan. Het staatshoofd is in staat om de positie van Caricom-voorzitter in te zetten om namens de regio toegang tot klimaatfinanciering te garanderen. Als kritische, doch rechtgeaarde Surinamer hoop ik dat hij het niet alleen zal houden bij een mooie toespraak, maar met wijsheid en diplomatie zal onderhandelen in het belang van de regio, maar vooral Suriname. De gevolgen van klimaatverandering kan je niet alleen aanpakken. Het behoeft zeker een mondiale aanpak, maar met een sterk regionaal standpunt geloof ik dat we ver komen.
Ik hoop dat de wereldleiders ook durven hun stem te laten horen over de protesten die nu gaande zijn in Egypte. COP27 in de luxe badplaats Sharm el-Sheikh bewijst nogmaals de hypocrisie. De toekomst van planeet Aarde bespreken in land, waar mensen worden opgesloten en gemarteld vanwege een andere politieke mening. Persoonlijk ben ik van mening dat een klimaattop een meerwaarde kan hebben door praktische en holistische onderhandelingen. En dan komt het humoristische weer in me op: Honderden privéjets met wereldleiders die naar de klimaattop vliegen om te bespreken hoe de CO2-uitstoot kan worden verminderd.
