“Wij richten ons tot u in een tijd waarin de wereld worstelt met de gevolgen van eeuwenoude onrechtvaardigheid en ongelijkheid. Wij, de nazaten van de trans-Atlantische genocide, weten uit ervaring hoe diepgeworteld racisme en discriminatie onze gemeenschappen raken.”
Aldus de aanhef van de brief d.d. 9 april 2025 gericht aan de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève, Zwitserland, namens de Afro-Surinaamse gemeenschap. De schrijver is John Kofi Davids, communicatiedeskundige in de strijd voor gerechtigheid voor de tribale volken, Marrons en inheemse gemeenschappen die getroffen zijn door de trans-Atlantische slavernij en kolonialisme.
Hij legt uit dat deze actie deel uitmaakt van een breder proces dat al geruime tijd gaande is. “Het is geen reactie op een recente gebeurtenis, maar een voortzetting vande strijd die al generaties lang wordt gevoerd. Wij, als gemeenschap, zijn slachtoffers van eeuwenlange achterstelling en discriminatie. De VN heeft onlangs uitspraken gedaan over de achterstanden en vormen van racisme waarmee de Afro-Surinaamse gemeenschappen te maken hebben. Het is nu tijd om de gevolgen van de trans-Atlantische slavernij en het kolonialisme serieus aan te pakken. Onze voorouders hebben al genoeg betaald voor hun vrijheid; het is nu tijd voor herstel.”
Hoogste spirituele kringen, binnenlandse gemeenschappen, diaspora
Het schrijven wordt ondersteund door verschillende groepen binnen onze samenleving: van de hoogste spirituele kringen tot gemeenschappen in het binnenland, evenals diverse organisaties binnen de diaspora. “Het is een collectieve stem van slachtoffers van de slavernij, hun nakomelingen, en iedereen die strijdt voor gerechtigheid. Wat ons verenigt, is de gemeenschappelijke strijd voor herstel en het recht om onze eigen toekomst vorm te geven.” Davids zegt de Afrikaanse Surinamers in Suriname te vertegenwoordigen, die, net als vele andere gemeenschappen wereldwijd, dagelijks te maken hebben met de erfenis van de trans-Atlantische slavernij.
Hun mensenrechten worden nog steeds aangetast door structurele ongelijkheid en discriminatie, een strijd die diepgeworteld is in het verleden, maar vandaag de dag wordt gevoerd. Deze gemeenschappen verdienen de bescherming van hun rechten en een gelijke behandeling, niet alleen in woorden, maar ook in daden, stelt Adams. Hij benadrukt dat de brief niet verdeeld is door politieke of religieuze lijnen, omdat de strijd voorbijgaat aan politieke en religieuze verschillen. “Het gaat niet om politieke kleuren of geloofsovertuigingen, maar om het recht op herstel en heling en het opbouwen van een sterke en verenigde gemeenschap. Wij willen hersteltrajecten die direct voordeel opleveren voor de gemeenschappen die jarenlang zijn gemarginaliseerd en gedehumaniseerd. We laten niemand vallen in deze strijd,” aldus Davids.
Rol VN Mensenrechtenraad, Nederlandse staat en kerken
De VN Mensenrechtenraad heeft de morele en juridische verantwoordelijkheid om te zorgen voor gerechtigheid voor diegenen die nog steeds onder de gevolgen van onrechtvaardigheid lijden, vervolgt de brief. De VN hebben altijd de belangrijke taak gehad om de fundamentele mensenrechten wereldwijd te beschermen, het is dus hun verantwoordelijkheid in actie te komen voor degenen die dat het meest nodig hebben.Met name voor gemarginaliseerde groepen die jarenlang zijn buitengesloten van de sociale en economische voordelen van hun samenlevingen. Suriname is geen uitzondering.
Als lid heeft Suriname zich gecommitteerd aan de internationale normen voor mensenrechten. Echter, de situatie van de Afrikaanse Surinamers in Suriname vraagt om meer dan alleen toezeggingen op papier. Het vraagt om daadwerkelijke verandering in wetgeving, beleid en maatschappelijke structuren. Het vraagt om een afbouw van systemische raciale en sociale ongelijkheid, die zo diep verankerd is dat het de kansen, waardigheid en vrijheid van deze gemeenschappen belemmert.
De raad heeft de unieke mogelijkheid, en de morele verplichting, om druk uit te oefenen op de regering van Suriname om concrete stappen te zetten om de rechten van Afrikaanse Surinamers te waarborgen, door een actief beleid te ontwikkelen dat deze gemeenschappen daadwerkelijk beschermt tegen discriminatie en uitsluiting. Het kan ook de deur openen naar technische bijstand om programma’s te creëren die Afrikaanse Surinamers gelijkwaardige kansen bieden op gebieden zoals onderwijs, werkgelegenheid, gezondheid en sociale bescherming.
Praktische uitvoering van de ondersteuning
Op de vraag hoe de gevraagde ondersteuning er concreet uit zou moeten zien, antwoordde Davids dat de verwachting is, dat de VN haar verantwoordelijkheden serieus neemt en haar invloed inzet voor echte veranderingen. De raad moet zijn kennis en middelen inzetten om gerechtigheid te brengen voor de inheemse gemeenschappen, de tribale volken, de Marrongemeenschappen, en alle nazaten van trans-Atlantische slavernij wereldwijd. “Het gaat niet alleen om erkenning, maar ook om het ondersteunen van concrete stappen, zoals beleid dat ongelijkheden aanpakt, juridische en financiële hersteltrajecten, en het creëren van duurzame kansen voor onze gemeenschappen. Het herstel moet praktisch zijn en gericht op heling van de gemeenschappen die eeuwenlang zijn benadeeld.”
Door zich actief in te zetten voor deze kwestie, vervolgt de brief, kan de raad ons land verder helpen om zijn verplichtingen onder het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van rassendiscriminatie (ICERD) na te komen, en te zorgen voor een effectieve implementatie van mensenrechtenprincipes die de betreffende groepen ten goede komen. Haar betrokkenheid zou niet alleen een rechtvaardige zaak dienen, maar ook bijdragen aan herstel van de menselijke waardigheid voor degenen die generaties lang zijn gemarginaliseerd.
Met het verlenen van aandacht en actie op deze kwesties kan de raad ook de zichtbaarheid vergroten van de strijd van Afrikaanse Surinamers, en tegelijkertijd de bredere wereldgemeenschap inspireren om te strijden voor een samenleving waarin geen enkele etnische of raciale groep wordt uitgesloten van hun rechten en kansen. Dit zou kunnen leiden tot internationale solidariteit, waarbij landen en organisaties wereldwijd zich inspannen om deze gedeelde waarden te bevorderen.
Die steun zou tegelijkertijd het sociale weefsel in Suriname kunnen versterken. Een nationaal beleid dat gericht is op inclusie en gelijkheid kan de gemeenschap als geheel ten goede komen, wat zal leiden tot een meer stabiele en vreedzame samenleving. De praktische uitvoering moet gericht zijn op structurele veranderingen. Dit betekent het doorvoeren van beleid dat ongelijkheden in onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en landbezit aanpakt.
Het is van essentieel belang dat we niet alleen spreken over excuses en erkenning, maar dat er daadwerkelijke stappen worden gezet om de schade vande slavernij te herstellen. Dit kan door het versterken van de gemeenschappen zelf, het bieden van onderwijs, het creëren van economische kansen, en het waarborgen van een rechtvaardig landbeleid. Suriname kan zo verder bouwen aan een toekomst die vrij is van de ketenen van het koloniale verleden en waarin iedereen, ongeacht hun afkomst, gelijke kansen krijgt om hun volledige potentieel te bereiken.
Mensenrechten zijn geen luxe, maar een fundamenteel recht voor alle Mensen, luidt het laatste deel van de brief. Er wordt een beroep gedaan op de menselijkheid, het moreel kompas, en de inzet voor gerechtigheid van de VN Mensenrechtenraad. De erfenis van de slavernij is niet slechts een hoofdstuk uit de geschiedenis; het is een dagelijkse realiteit voor miljoenen mensen die nog steeds de gevolgen ondervinden. De Afro-Surinaamse gemeenschap vindt het tijd dat de raad zich onmiskenbaar uitspreekt en handelt om deze historische onrechtvaardigheid recht te zetten.
Ook vraagt ze dat ze haar invloed en autoriteit gebruikt om de stem van de Afrikaanse Surinamers te versterken, en om ervoor te zorgen dat hun rechten niet alleen erkend, maar ook daadwerkelijk beschermd worden in overeenstemming met de universele principes van rechtvaardigheid en gelijkheid. “De toekomst is het belangrijkste. Wij strijden niet alleen voor de erkenning van wat er in het verleden is gebeurd, maar voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Het is tijd om een solide fundament te leggen voor herstel, niet alleen voor onze generatie, maar voor alle generaties die volgen. Wij willen een toekomst waarin onze gemeenschappen sterker, onafhankelijker en rechtvaardiger kunnen bloeien,” zo stelt de Afro-Surinaamse gemeenschap, via Kofi Davids.
