De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) roept landen in de Amerika’s op om de preventie, opsporing en behandeling van baarmoederhalskanker sneller op te schalen. Volgens de organisatie is er wel vooruitgang met HPV-vaccinatie, maar blijft het tempo onvoldoende om de eliminatiedoelen voor 2030 te halen.
In de regio worden jaarlijks meer dan 78.000 vrouwen gediagnosticeerd met baarmoederhalskanker en overlijden er ruim 40.000 aan de ziekte. Het merendeel van de sterfte (83 procent) vindt plaats in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, waar de sterftecijfers volgens PAHO ongeveer drie keer hoger liggen dan in Noord-Amerika.
Baarmoederhalskanker is één van de ziekten en aandoeningen die PAHO wil terugdringen binnen haar ‘Disease Elimination Initiative’. Om op koers te komen richting eliminatie moeten landen in 2030 drie doelen halen: 90 procent HPV-vaccinatie bij meisjes vóór het 15e levensjaar, 70 procent screening van vrouwen met hoogpresterende tests op 35- en 45-jarige leeftijd, en 90 procent behandeling voor vrouwen met voorstadia of invasieve kanker.
Vooruitgang bij vaccinatie, achterstand bij screening en behandeling
Volgens PAHO is het HPV-vaccin inmiddels beschikbaar in 49 van de 51 landen en gebieden in de Amerika’s. De organisatie meldt verder dat 24 landen en gebieden een eendosisschema hebben ingevoerd, wat kan helpen om de vaccinatiegraad sneller te verhogen.
PAHO-directeur Jarbas Barbosa noemt de stappen bemoedigend, maar wijst erop dat de grootste knelpunten nu liggen bij vroege opsporing en tijdige zorg. Zo hebben 14 landen HPV-testen opgenomen in hun screeningsprogramma’s, maar blijft de dekking laag en is de beschikbaarheid van data beperkt. Op het gebied van behandeling is er eveneens een gat: slechts 18 landen rapporteren dat radiotherapie beschikbaar is.
Sterfte kan oplopen richting 2030
Als de huidige trends doorzetten, kan het aantal sterfgevallen in de regio volgens PAHO oplopen tot meer dan 46.200 in 2030. De organisatie benadrukt daarom dat er versneld moet worden geïnvesteerd in maatregelen die al beschikbaar en kosteneffectief zijn.
Technische ondersteuning en betaalbare inkoop via PAHO
Om landen te ondersteunen zegt PAHO technische samenwerking te bieden bij het opstellen van nationale plannen voor integrale aanpak van baarmoederhalskanker. Via regionale inkoopmechanismen kunnen lidstaten onder meer HPV-vaccins, screeningstesten en medisch apparatuur (zoals colposcopen en behandelapparatuur) tegen betaalbare prijzen aanschaffen, met als doel de zorg dichter bij de eerste lijn te brengen.
Daarnaast werkt PAHO samen met partners zoals Unitaid en het Spaanse agentschap voor internationale ontwikkelingssamenwerking (AECID) om preventie, detectie en zorg in de regio te versterken.
Webinar op Wereldkankerdag
In het kader van Wereldkankerdag organiseert PAHO op 4 februari een online seminar om ervaringen te delen en gezamenlijke acties richting de 2030-doelen te bespreken. De bijeenkomst start om 10.00 uur in Washington, D.C.; in Suriname (UTC-3) is dat 12.00 uur.
