President Chandrikapersad Santokhi is de afgelopen maanden in overleg getreden met verschillende vertegenwoordigers van vakbonden, samen met een clusterteam van ministers, het Onderhandelingsorgaan (OO), de ondervoorzitter van de Staatsraad, vertegenwoordigers van DNA, de Belastingdienst, en diverse deskundigen.
De regering heeft in de afgelopen periode moeilijke, maar noodzakelijke maatregelen getroffen om de economie te herstellen, zo meldt de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Deze maatregelen hebben de koopkracht aangetast. Waar mogelijk zijn maatregelen getroffen tot leniging van de noden, zeker voor kwetsbare groepen. Verwezen kan worden naar de substantiële verhoging van alle sociale uitkeringen, het optrekken van de belastingvrije grens voor lonen van SRD 240 naar SRD 7.500 per maand, nieuwe opvangmaatregelen voor kwetsbare groepen en aanvullende toelagen op de salarissen van ambtenaren en aan hen gelijkgestelden. Daarnaast wordt verder gegaan met de aanpassing van diverse forse subsidies in onder andere elektriciteit, kookgas en bustransport.
De regering is voortdurend en constructief in overleg met vertegenwoordigingen van het bedrijfsleven en de vakbeweging, om daar waar mogelijk tegemoet te komen aan wat nodig is, binnen de grenzen van wat haalbaar is. Er zijn ook afspraken gemaakt voor toelagen in de gezondheidszorg en voor de veiligheidsdiensten.
Tijdens een overleg op 26 september 2023 is door de vertegenwoordigers van de vakbonden aan de regering voorgelegd dat de koopkracht van verschillende delen van de samenleving is gedaald. In dat verband werd gevraagd of er gekeken kan worden of de btw op brandstof en nutsvoorzieningen kan worden aangehouden en of een meer evenwichtige spreiding van de belastingdruk mogelijk is. Een voorstel van de Commissie Evaluatie BTW tot aanpassing van de btw-wet kan in overweging kan worden genomen.
De president heeft tijdens dit overleg, net aks bij het vervolgoverleg op zaterdag 11 november 2023, steeds aangegeven begrip te hebben voor de standpunten van de verschillende vakbonden, waarbij hij de minister van Financiën en Planning heeft gemandateerd om namens de regering na te gaan of, en zo ja, op welke wijze tegemoet zou kunnen worden gekomen aan de wensen van de verschillende vakbonden. Hierbij is een motie van de verschillende vakbonden die op 8 november 2023 aan de president was overhandigd, aan de orde gekomen.
De onderwerpen die door de verschillende vakbonden zijn besproken gaan over beleidsaangelegenheden die zijn op de initiatiefwet tot wijziging van de btw-wet d.d. 5 september 2023. De regering heeft aan de vakbonden, ook na goedkeuring van de wet, alle ruimte geboden tot constructieve bijdragen en aanpassingen.
Tijdens de overlegmomenten die de vakbonden hadden met de minister van Financiën en Planning, het clusterteam van ministers, het Onderhandelingsorgaan en de Belastingdienst, is hen aangegeven dat hun voorstel van 19 oktober jl. tot integrale wijziging van de btw-wet, de zogenaamde Omnibuswet, een niet werkbaar document is dat de belastingdruk niet zal verlichten, en waarin er juist voorstellen worden gedaan tot ongewenste verhogingen van de btw voor basisgoederen en medicijnen.
Voorts gaf de minister van Financiën en Planning bij herhaling aan, dat de btw op brandstof niet kan worden teruggedraaid, omdat de inkomsten nodig zijn om noodzakelijke staatsuitgaven te kunnen garanderen, zoals de uitbetaling van salarissen, pensioenen, sociale uitkeringen, medische voorzieningen en de subsidies op kookgas en elektriciteit.
Wat betreft de overige voorstellen van de verschillende vakbonden tot het aanhouden van btw op nutsvoorzieningen en het verhogen van de koopkracht, heeft de minister van Financiën en Planning de navolgende voorstellen gedaan:
1. Het aanhouden van de uitvoering van de btw op stroom, water en kookgas voor een periode van 8 maanden tot en met juni 2024 of eerder met gelijktijdige koppeling hiervan aan integrale wijziging van de btw wetgeving, waarbij alle evaluaties zullen worden betrokken van onder meer het bedrijfsleven, de vakbeweging en andere nationale en internationale organisaties.
2. Ten aanzien van verhoging van de koopkracht is door de minister van Financiën en Planning het voorstel gedaan tot:
A. aanpassing van de belastingschijven die per 1 januari 2024 zullen ingaan, waardoor de koopkracht zal worden verhoogd voor werkers in de publieke en private sector en tevens voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf.
B. het treffen van voorzieningen voor ambtenaren en aan hen gelijkgestelden die vallen onder de belastingvrije grens van SRD 7.500, waardoor ook voor hen verbetering van de koopkracht merkbaar zal zijn.
Op zaterdag 11 november 2023 hebben de vertegenwoordigers van de verschillende vakbonden aangegeven deze voorstellen van de minister van Financiën en Planning te zullen presenteren aan hun leden en de minister hieromtrent nader te zullen informeren. Nadrukkelijk wordt vermeld dat met de vertegenwoordigers van de verschillende vakbonden een goede en constructieve dialoog is geweest om te komen tot een werkbaar voorstel, waarbij partijen in harmonie uit elkaar zijn gegaan. Op generlei wijze is de indruk gewekt dat er een conflict zou zijn tussen partijen.
De huidige opstelling van de verschillende vakbonden verbaast de regering dan ook, aangezien er geen sprake is van enig arbeidsconflict en dat partijen met elkaar in overleg zijn. De regering roept de gezamenlijke vakbonden dan ook op tot normalisatie en verdere dialoog, en niet het pad op te gaan van onrust en ontregeling van het dagelijks leven. De acties veroorzaken schade aan de economie, en aan het onderwijs en de gezondheidszorg. Ze brengen verder de inkomsten, en daardoor het nakomen van verplichtingen door de Staat in gedrang.
Naar aanleiding van de motie van 13 november 2023 zal de regering de gezamenlijke vakbonden wederom uitnodigen voor verdere dialoog.
