Vandaag zagen wij een video van een jongeman die vertelde hoe lang zijn moeder heeft moeten wachten op haar laboratoriumuitslagen.Uiteindelijk reisde de familie naar Frans-Guyana, op advies van een arts in Suriname waar artsen in F.G hen het harde nieuws gaven: ze waren te laat.
De diagnose kwam te laat en zijn moeder overleed.
Het verhaal staat helaas niet op zichzelf.
In Suriname duurt het vaak weken en soms zelfs maanden voordat patiënten de uitslag krijgen van een onderzoek naar Kanker. In die periode leven families in onzekerheid, terwijl kostbare tijd verloren gaat. Juist bij kanker kan vroege diagnose het verschil betekenen tussen behandeling en een fatale afloop.
Jarenlang één patholoog
Wanneer een arts kanker vermoedt, wordt meestal een biopsie of punctie afgenomen.
Het weefsel wordt onderzocht in een Pathologisch Anatomisch Laboratorium (PA-lab). Daar bekijkt een patholoog het materiaal onder de microscoop om vast te stellen of er kankercellen aanwezig zijn.
Suriname heeft decennialang slechts één patholoog gehad. Inmiddels is er een tweede patholoog bijgekomen, maar de werkdruk blijft groot. Beide specialisten moeten alle weefselonderzoeken voor het hele land verwerken, wat onvermijdelijk leidt tot vertragingen van weken of maanden.
Flowcytometer: belofte nooit gerealiseerd
De Surinaamse hematoloog Nicole Oldenstam pleit al jaren voor de aanschaf van een Flow Cytometer, die snel duizenden cellen per seconde kan analyseren en cruciaal is voor de diagnose van onder andere Leukemie en Lymfoom.
Het geld voor het apparaat was reeds beschikbaar. Toch hebben de toenmalige minister en directeur besloten het niet aan te schaffen. Als alternatief werd voorgesteld om de bloedtesten via Curaçao te laten uitvoeren. Ook dat systeem functioneert slecht: het zorgt opnieuw voor vertragingen en onzekerheid, waardoor diagnoses vaak te laat komen.
Initiatief uit de samenleving
Ondertussen probeert de Stichting Kanker Diagnostiek Preventie Suriname (KDPS) al twaalf jaar financiering te vinden om een oncologisch laboratorium op te zetten.
De initiatiefnemers zijn twee Surinaamse medische analisten, gespecialiseerd in histo- en cytopathologie en immunopathologie, die tevens lid zijn van KDPS. Zij zullen worden ondersteund door twee pathologen uit Nederland zodra het laboratorium operationeel is. Met andere woorden: de expertise en de mensen zijn aanwezig, maar het ontbreekt nog steeds aan de infrastructuur en apparatuur.
Bureaucratie vertraagt zorg
Daarnaast belemmert het garantiebrief-systeem snelle toegang tot specialistische zorg. Voor vrijwel elke behandeling moet een patiënt eerst via de huisarts een brief regelen, wat in urgente situaties kostbare dagen kan schelen.
Tijd voor keuzes
Het verhaal van de overleden moeder legt een pijnlijke realiteit bloot: in de strijd tegen kanker is tijd vaak het belangrijkste wapen. Suriname beschikt over deskundigen en plannen, maar zolang essentiële apparatuur ontbreekt en bureaucratie blijft vertragen zullen er meer mensen te lang wachten op hun uitslag.
Met alle gevolgen van dien.
