In het dorp Kawemhakan is recent een aanvang gemaakt met een project om afvalverwerking aan te pakken. De bewoners leren hoe met hun afval om te gaan. Het project wordt uitgevoerd door Stichting Mulokot, in opdracht van Granman Ipomadi Pelenapin, vertelt voorzitter Jupta Itoewaki. “Pas de afgelopen 10 tot 15 jaar, heeft plastic en andere niet afbreekbare afval zijn intrede gedaan in de dorpen. De mensen hebben nooit goede informatie gehad om hiermee om te gaan. Op dit moment komt het meeste afval uiteindelijk gewoon in de rivier terecht, zeker bij de huidige hoge waterstand”, vertelt de voorzitter.
“Zo werd het vuil vooral in de rivier zelf gegooid, omdat bewoners geen idee hebben dat plastic en aluminium bijvoorbeeld moeilijk vergaat. Of het afval werd verbrand, zoals overigens in alle dorpen in het binnenland.”
De stichting maakt een belangrijk deel uit van de Wayana gemeenschap. “De mensen uit onze dorpen komen met deze ideeën, vragen en/of problemen bij ons en wij gaan op zoek naar oplossingen. Na afstemming met het traditioneel gezag schrijven wij een projectplan en gaan op zoek naar een geschikte donor die ons wil ondersteunen bij de uitvoering van het project.” In dit geval heeft Nia Tero, een organisatie uit de Verenigde Staten, een fonds beschikbaar gesteld.
Volgens de voorzitter wordt in de eerste fase van het project twee keer per week afval opgehaald bij de verschillende huishoudens in het dorp. Dat wordt op een speciaal daarvoor aangewezen hooggelegen plaats verzameld. De hoogte is in deze van belang, omdat de plek niet onder water loopt bij hoge waterstanden, legt Itoewaki uit. “Dat klinkt voor ons, mensen uit Paramaribo, als niets bijzonders, maar deze eerste stap is al een hele verbetering om geen zwerfafval meer door het dorp te hebben. De mensen worden vervolgens getraind om afval te leren scheiden, wat is herbruikbaar, wat kan verbrand worden en wat doen we met het restafval.”
Er is geen tijdspanne uitgetrokken voor de activiteiten van het project, omdat het in deze om bewustwording gaat. “Het gaat om bewustzijn kweken en een verandering van gedrag te bewerkstelligen. Als er sprake is van ownership door het dorp zelf, gaat dit zichzelf in stand houden”, onderstreept de voorzitter. Dit project zal ook in andere Wayana dorpen worden uitgevoerd.
