ACT Guianas heeft scherpe kritiek geuit op de voorgestelde wijzigingen in de concept-raamwet over de collectieve rechten van inheemse en tribale volken.
Volgens de organisatie had de nota een historisch belangrijke stap kunnen betekenen voor zowel de betrokken gemeenschappen als het bedrijfsleven, maar de huidige versie blijkt volgens hen teleurstellend en respectloos tegenover de rechthebbenden.
Inhoud van de nota
Het wijzigingsvoorstel, dat vrijdag 21 februari aan de orde kwam, bevat ingrijpende aanpassingen. Zo zijn reeds overeengekomen artikelen verwijderd zonder duidelijke rechtvaardiging, waaronder de bepaling dat inheemse volken de oorspronkelijke bewoners van Suriname zijn. Ook wordt kritischer omgegaan met internationale verdragen en rechterlijke uitspraken die de staat verplichten collectieve rechten te erkennen. Waar collectief eigendom voorheen een centraal uitgangspunt was, lijkt dit nu gereduceerd tot een procedure waarbij gemeenschappen uitsluitend domeingrond kunnen aanvragen via een vertegenwoordigde entiteit.
Proces en beleidscoördinatie
ACT Guianas hekelt dat de wijzigingen in een besloten proces zijn doorgevoerd, wat volgens hen in strijd is met de Free, Prior and Informed Consent (FPIC) procedure. Bovendien zorgt de onderbrenging van de wet bij het Ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) voor de indruk dat de wet wordt benaderd als een regulier gronduitgifteproces in plaats van als erkenning van fundamentele collectieve rechten.
De organisatie wijst tevens op het ontbreken van een samenhangend overheidsbeleid. Binnen de coalitie hanteren ministers namelijk uiteenlopende interpretaties van de conceptwet, zonder een gezamenlijke visie of concrete rolverdeling. Sinds de indiening van de eerste versie van de conceptwet door de President in 2021, zijn er weliswaar inspanningen geleverd om draagvlak te creëren via consultaties en dialoog, maar de recente ontwikkelingen tonen een gebrek aan betrokkenheid en strategisch leiderschap.
Gevolgen en vooruitzichten
Volgens ACT Guianas ondermijnt de huidige aanpak niet alleen de rechten van inheemse en tribale volken, maar belemmert deze ook hun deelname aan decentralisatieprocessen en besluitvorming. De organisatie vreest dat de voorgestelde wijzigingen zijn ingegeven door de wens om de wet snel goed te keuren in aanloop naar de verkiezingen, ten koste van een duurzame en inclusieve wetgeving.
