Hoewel Suriname officieel door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als malaria-vrij is erkend, blijft de dreiging van herintroductie reëel. Tijdens een speciale vergadering van de Malaria Eliminatie Taskforce op maandag 7 juli 2025 werd onderstreept dat het noodzakelijk is om financiële middelen vrij te maken om het post-eliminatiebeleid te kunnen continueren.
De bijeenkomst vond plaats in de opleidingszaal van de Medische Zending en markeerde een historisch moment voor de volksgezondheid in Suriname. Naast leden van de taskforce woonden ook veldwerkers en betrokkenen uit binnen- en buitenland de bijeenkomst bij, die allen een bijdrage hebben geleverd aan de succesvolle uitroeiing van malaria in het land.
De strijd tegen malaria begon in 1996 met de oprichting van de eerste Malaria Taskforce onder leiding van drs. Jennifer Simons, die binnenkort aantreedt als president van Suriname. In de daaropvolgende decennia werkten onder verschillende regeringen organisaties zoals de Medische Zending (MZ), het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG), de Anti Malaria Campagne, het Nationaal Malariaprogramma en tal van deskundigen, consultants en veldwerkers samen aan de uitroeiing van de ziekte.
Cruciaal voor dit succes was de snelle diagnose en directe behandeling van de malariaparasiet in risicogebieden, vaak ver van de bewoonde wereld. Microscopisten en gezondheidswerkers reisden onder zware omstandigheden naar het binnenland om gemeenschappen te bereiken. Ook preventieve maatregelen, zoals het verspreiden van met insecticide behandelde klamboes, geproduceerd door binnenlandse vrouwenorganisaties sinds de jaren negentig, speelden een belangrijke rol.
Toch klinkt nu een waarschuwing. De taskforce benadrukt dat het succes van vandaag in gevaar komt als er geen structurele financiering beschikbaar komt voor de noodzakelijke post-eliminatieactiviteiten. Het eerder aangekondigde Malariafonds – dat als publiek-private samenwerking vorm moest krijgen – is nog altijd niet gerealiseerd. Daardoor blijft het onduidelijk hoe toekomstige preventie, surveillance en snelle respons georganiseerd en gefinancierd zullen worden.
“Malaria is geëlimineerd, maar blijft op de loer”, aldus de taskforce. Met het vrije verkeer van personen uit buurlanden waar malaria nog voorkomt, blijft de kans op herintroductie bestaan.
De hoop is uitgesproken dat de nieuwe regering, onder leiding van een pionier van het eerste uur, dit belangrijke volksgezondheidssucces niet alleen zal bestendigen, maar ook zal versterken. De taskforce bracht haar waardering uit voor alle actoren die een bijdrage hebben geleverd aan dit nationale gezondheidsproject, en riep op tot een gezamenlijke inzet om Suriname malaria-vrij te houden.
