De Poolse premier Donald Tusk heeft verklaard dat de banden tussen Europa en de Verenigde Staten een “nieuwe fase” zijn ingegaan. Dit zei hij na een spoedbijeenkomst met Europese leiders in Parijs, waarin de recente beleidswijziging van Washington met betrekking tot de oorlog in Oekraïne centraal stond.
Tijdens de vergadering, die werd georganiseerd na de onverwachte diplomatieke zet van de Amerikaanse president Donald Trump, bespraken de Europese leiders de implicaties van Washingtons plotselinge koerswijziging. Trump had eerder een direct gesprek gevoerd met de Russische president Vladimir Poetin over vredesonderhandelingen, waarbij Oekraïne en zijn Europese bondgenoten grotendeels werden buitengesloten.
De bijeenkomst in Parijs onderstreepte het groeiende besef binnen Europa dat de trans-Atlantische samenwerking, de NAVO-alliantie en de traditionele vriendschap met de VS onderhevig zijn aan fundamentele veranderingen. “Iedereen op deze vergadering is zich ervan bewust dat onze relatie met de Verenigde Staten een nieuw tijdperk is ingegaan,” verklaarde Tusk na afloop. “De noodzaak voor een grotere Europese defensiecapaciteit is overduidelijk geworden.”
Europese defensie-uitgaven moeten fors omhoog
De Poolse premier benadrukte dat er unanimiteit was onder de Europese leiders over de noodzaak van een aanzienlijke verhoging van de defensie-uitgaven. “Er is geen reden om geïrriteerd te raken als onze bondgenoot de VS zegt: ‘Besteed meer, word sterker, wees veerkrachtiger.’ Deze woorden zijn volledig gegrond,” aldus Tusk.
Ondertussen reageerde de Duitse bondskanselier Olaf Scholz fel op speculaties over een mogelijke inzet van Europese troepen in Oekraïne. “Het is volkomen voorbarig en hoogst ongepast om nu al te spreken over vredeshandhavers,” stelde Scholz. Hij benadrukte dat Oekraïne nog niet eens aan de onderhandelingstafel zit en dat er geen akkoord is over vredesgesprekken.
Scholz waarschuwt voor verdeeldheid binnen NAVO
Met de Duitse verkiezingen in het vooruitzicht benadrukte Scholz dat Europa zijn steun aan Oekraïne moet voortzetten. “Oekraïne moet kunnen rekenen op ons,” verklaarde hij. “Het land moet zijn weg naar de Europese Unie kunnen voortzetten, zijn democratie en soevereiniteit verdedigen en een sterk leger behouden.”
De bondskanselier waarschuwde ook dat de Europese NAVO-landen niet mogen vervallen in een verdeling van verantwoordelijkheden tussen Europa en de VS. “NAVO is gebaseerd op gedeelde veiligheid en gedeelde risico’s. Dit principe mag niet ter discussie staan,” aldus Scholz.
Zelensky: ‘Europa is vandaag zwak’
In een interview met de Duitse omroep ARD noemde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de Europese militaire capaciteiten momenteel “zwak”. Ondanks verbeteringen in paraatheid en defensiecapaciteit, blijft Europa volgens Zelensky achter op gebieden als troepensterkte, vloot, luchtmacht en dronecapaciteit.
EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bevestigde na de Parijse top dat Europa zijn militaire inzet voor Oekraïne blijft opschalen. “Vandaag in Parijs hebben we herbevestigd dat Oekraïne vrede verdient door kracht,” schreef ze op X. “Europa draagt zijn volledige deel van de militaire hulp, maar we moeten ook fors investeren in onze eigen defensiecapaciteit.”
De spoedvergadering in Parijs onderstreepte de groeiende urgentie binnen Europa om de defensieve zelfstandigheid te versterken. Terwijl de trans-Atlantische banden verschuiven, lijkt de consensus in Europa helder: de tijd van afwachten is voorbij.
