De aankondiging van Ivan Fernald zijn vertrek, na 25 jaar dienstbare trouw aan de NPS, is als een bom aangeslagen bij de samenleving. Fernald maakte enkele weken zijn beslissing bekend in een afscheidsbrief gericht aan de partijvoorzitter, Gregory Rusland.
Zijn vertrek roept veel reacties op. “Ik had eerlijk gezegd niet verwacht dat mijn keuze zoveel los zou maken”, aldus Fernald. Volgens hem varieerden de reacties van verbazing tot verdriet en steun. “Sommigen vroegen zich hardop af hoe ik het überhaupt zo lang heb volgehouden”, schrijft hij in een begeleidende toelichting. De massale respons deed hem beseffen dat hij zijn motieven niet alleen aan partijgenoten, maar ook aan de samenleving verschuldigd is.
Structurele tegenwerking en verlies van interne democratie
Fernald noemt als belangrijkste reden voor zijn vertrek een structurele tegenwerking en miskenning van zijn inzet binnen de partij. “Mijn inzet is de afgelopen jaren meermaals beantwoord met disrespectvol gedrag en voortdurende ondermijning”, stelt hij.
Daarnaast uit hij kritiek op het functioneren van de partijstructuren onder leiding van Rusland. “De NPS is verworden tot een organisatie waarin het woord van de voorzitter allesbepalend is. Interne structuren functioneren slechts in naam; kritiek wordt genegeerd en debat ontmoedigd.” Volgens Fernald worden besluiten genomen voordat het partijcongres bijeenkomt en is sprake van “democratische schijnvertoningen.”
Een carrière van meer dan 25 jaar in dienst van de partij
Fernald blikt in zijn brief terug op een jarenlange betrokkenheid. Hij was lid van de Adviesraad, ruim twintig jaar actief binnen de Werkgroep Onderwijs – waarvan vijftien jaar als coördinator – en leidde tussen 2013 en 2017 het Wetenschappelijk Bureau van de NPS. Hij droeg bij aan de verkiezingsprogramma’s van 2015, 2020 en 2025 en blies de onderafdeling Munder nieuw leven in.
Desondanks werd hij drie verkiezingscycli op rij niet opgenomen op de kandidatenlijst voor De Nationale Assemblee. “Deze voorrechten lijken voorbehouden aan een select gezelschap. Dat mijn bijdrage consequent wordt genegeerd, is een ergerlijke miskenning,” aldus Fernald, die spreekt van een ontmoedigingsbeleid.
Onderwijs als nationaal belang genegeerd
Bijzonder kritisch is Fernald over het gebrek aan respons op voorstellen van de Werkgroep Onderwijs Japin, met betrekking tot kandidaat-ministers. “Zelfs een bevestiging van ontvangst bleef uit”, aldus Fernald. Hij wijst erop dat het onderwijs niet aan politici toebehoort, maar van nationaal belang is. Zelf schreef hij twee boeken, publiceerde hij 52 artikelen over onderwijs en nationale ontwikkeling, en leverde hij tientallen maatschappijkritische bijdragen.
Afstand van partijtop, niet van idealen
Hoewel zijn afscheid met pijn gepaard gaat, benadrukt Fernald dat hij niet breekt met de idealen van de partij, noch met haar leden. “Hen blijf ik dragen in mijn hart.” Hij roept de partij op tot fundamentele reflectie over het verlies van kiezersvertrouwen en het afkalven van de partijidentiteit.
“Ik accepteer geen verdere desavouering, miskenning of rancune. De maat is vol,” besluit Fernald, die zijn brief ook richtte aan de coördinatiegroep Japin, het congresbestuur, de jongerenraad en andere interne gremia van de NPS.
