Wanneer president Jennifer Simons op 6 maart 2026 openlijk zegt dat er gangsters met grote wapens actief zijn in de goudvelden, is dat een alarmerend signaal. Dit probleem is niet nieuw, maar het is inmiddels uitgegroeid tot een nationale crisis.
De Ordening Goudsector (OGS) werd in 2011 opgericht om toezicht, structuur en orde te brengen in de sector (gov.sr). Destijds werd de situatie nog als beheersbaar gezien.
2015–2016 – Economische groei en uitdagingen: De opening van de Merian goudmijn in 2016 liet zien hoe belangrijk de sector economisch is. Tegelijkertijd bleven kleinschalige mijnbouw en illegale activiteiten grotendeels ongereguleerd. (stabroeknews.com)
2018 – Scenario’s Planbureau: Het Planbureau voorspelde groei in export en productie, maar het gebrek aan effectieve ordening en transparante royalty-afdracht bleef een punt van zorg. (dbsuriname.com)
2019–2021 – Ordening blijft uitdaging: Diverse berichten bevestigen dat registratie, handhaving en toezicht problematisch blijven. Zelfs in 2021 gaf het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen toe dat ordening een uitdaging blijft. (stvs.sr)
2023 – Op papier stappen, in de praktijk weinig verandering: Key News meldde dat overlegmomenten en registratie-initiatieven nog weinig resultaten opleverden. (keynews.sr)
2025 – Falen van beleid zichtbaar: Verhoging van royalty’s leidde tot meer smokkel, terwijl de legale export daalde. De structurele aanpak ontbreekt nog steeds. (keynews.sr)
2026 – Crisis bereikt piek: President Simons erkent dat gewapende gangs actief zijn en dat de sector volledig uit de hand loopt. (gov.sr)
Overheid gefaald, belangenverstrengeling zichtbaar
Ondanks OGS en jarenlang beleid blijft de sector grotendeels onbeheerd. Een belangrijke oorzaak is dat belangen van politieke partijen en hun leden een rol spelen bij concessies. Daardoor wordt niet altijd gehandeld in het landsbelang, maar in het eigen voordeel. Het resultaat: een sector waar illegale activiteiten, smokkel en wapengebruik floreren, terwijl het binnenland en de natuur langzaam kapot gaan.
Het binnenland staat onder druk
Suriname’s binnenland is rijk aan natuur: bossen, rivieren en biodiversiteit vormen een ecologisch en cultureel erfgoed. Terwijl we blijven kijken naar oplossingen “op papier”, gaat de natuur verloren, gebieden worden verwoest door illegale mijnbouw en de staat verliest controle over eigen rijkdommen.
Samenwerking met Frans-Guyana versterken
De grens met Frans-Guyana speelt een cruciale rol bij smokkel en illegale mijnbouw. Gezamenlijke grenscontroles, gegevensuitwisseling en inspecties kunnen helpen om illegale activiteiten in het grensgebied terug te dringen. Door samenwerking kunnen Suriname en Frans-Guyana:
Grensoverstijgende smokkel bestrijden;
Data over concessies en export delen;
Milieuschade in kwetsbare ecosystemen beperken.
Internationale samenwerking kan het verschil maken waar nationale capaciteit tekortschiet.
Actiekader voor ordening van de goudsector 2026–2027
1. Permanente aanwezigheid in de goudgebieden
Speciale patrouille-eenheden van politie en leger;
Sateliet- en drone-monitoring;
Lokale meldpunten voor illegale activiteiten.
2. Transparantie en registratie
Up-to-date registratie van alle concessies en exporteurs;
Halfjaarlijkse rapporten over productie, royalty en naleving;
Onafhankelijke auditcommissie.
3. Handhaving en sancties
Verhoogde straffen voor illegale mijnbouw, smokkel en wapengebruik;
Snel en zichtbaar optreden;
Gecoördineerd toezicht tussen politie, leger, Natuurbeheer en Justitie.
4. Economische alternatieven
Coöperaties van kleinschalige goudzoekers met microkredieten;
Legale verwerkings- en exportmogelijkheden;
Beloningssystemen voor duurzame, legale productie.
5. Milieu- en natuurbescherming
Beschermde zones zonder mijnbouw;
Verplichte milieumonitoring;
Lokale bewustwordingscampagnes.
6. Politieke integriteit
Geen directe concessies voor politieke partijleden;
Publicatie van financiële belangen van beleidsmakers;
Samenwerking met internationale partners (zoals Guiana Shield Initiatives).
7. Samenwerking grensgebied Frans-Guyana
Gezamenlijke patrouilles en inspecties;
Uitwisseling van data over mijnbouw en export;
Gezamenlijke milieubeschermingsprojecten.
Conclusie
Het probleem speelt al meer dan tien jaar. Waar het vroeger beheersbaar was, heeft jarenlang beleid dat niet concreet werd uitgevoerd geleid tot een situatie waarin illegale activiteiten, smokkel, wapens en milieuvernietiging de sector domineren. De overheid moet eerlijk durven ingrijpen, belangenconflicten aanpakken en internationale samenwerking zoeken. Alleen zo kan Suriname de controle over zijn goud en zijn binnenland terugwinnen.
