Ingezonden: De onderwijsrevolutie van Guyana (dl 2)

Met een economie die op volle toeren draait, staat Guyana voor een enorme uitdaging: hoe stoom je op korte termijn voldoende vakmensen klaar voor een markt die schreeuwt om kennis en kunde? Die vraag is ook relevant voor Suriname. Het antwoord van de Guyanese overheid is een ingrijpende hervorming van het beroepsonderwijs en een verregaande digitalisering van de onderwijssector.

Tijdens het werkbezoek aan Guyana werd duidelijk dat de overheid de sleutel tot duurzame groei in handen van het onderwijs legt. Beroepsonderwijs is in de regio lang het “ondergeschoven kindje”, maar heeft in Guyana in sneltreinvaart prioriteit gekregen onder de noemer Technical and Vocational Education and Training (TVET).

Strategie 2025-2035: Verkorte trajecten en dubbele diploma’s

Om de onderwijshervorming richting te geven, lanceerde de Guyanese regering in 2025 het Nationaal Beleid voor TVET 2025-2035. Dit strategische tienjarenplan moet de beroepsbevolking toerusten met de vaardigheden die nodig zijn voor de huidige economische transformatie.

Vanwege de acute nood op de arbeidsmarkt wordt er niet alleen op de lange termijn gedacht. De overheid onderzoekt actief manieren om technische opleidingen in te korten zonder in te boeten op kwaliteit. Daarnaast worden middelbare scholieren klaargestoomd voor de praktijk: zij studeren tegenwoordig af met zowel hun reguliere CXC-vakken (algemeen vormend) – vergelijkbaar met onze HAVO en VWO – als een erkend beroepscertificaat, de Caribbean Vocational Qualification (CVQ). Naast dit regionale certificaat (CVQ) bestaan er nationale beroepskwalificaties, National Vocational Qualifications (NVQ). Zo leren studenten uit het algemeen vormend onderwijs ook gelijk een beroep.

Om deze onderwijstransformatie landelijk te dragen, heeft de Guyanese Training Authority docenten opgeleid in de principes van Competency-Based Education and Training (CBET), competentiegericht onderwijs en training. In plaats van alleen te focussen op het leren van theorie, draait het bij CBET om het ontwikkelen van praktische vaardigheden en competenties die je direct kunt toepassen in een beroep. Dan gaat het niet meer zozeer om hoelang de opleiding duurt, maar wel of de studenten zich de vaardigheden hebben eigen gemaakt. De getrainde docenten zijn vervolgens over het hele land ingezet om de nieuwe kwaliteitsstandaarden te waarborgen.

Grip op onderwijsgegevens: Het EMIS-systeem

Om de hele onderwijssector efficiënt aan te sturen en knelpunten snel te signaleren, maakt Guyana gebruik van een Education Management Information System (EMIS). Dit digitale platform fungeert als het centrale zenuwstelsel van het onderwijs.

Het EMIS-systeem beheert onder meer: inschrijvingen en presentie, cijferadministratie, rapporten en officiële cijferlijsten (transcripts), digitale portalen voor klassen, docenten en ouders, roosterplanning en personeelsinformatie.

Guyana laat zien dat een economische transformatie niet alleen om geld en grondstoffen draait, maar bovenal om menselijk kapitaal. Door flexibeler op te leiden en data te gebruiken, probeert ons buurland de stap naar een moderne kenniseconomie sneller dan ooit te zetten.

Kennisoverdracht en gegarandeerde banen

De kernvraag waar het Guyanese onderwijsveld zich momenteel over buigt, klinkt simpel, maar is cruciaal: welke vaardigheden hebben we nodig, en welke vaardigheden hebben we al in huis? Om het gat daartussen – de zogeheten skill gap – scherp te krijgen, is er dringend behoefte aan een grondige analyse van de vaardigheidskloof. Dat moet inzichtelijk maken waar afgestudeerden terechtkomen en of het aanbod nog aansluit op de praktijk.

Ondertussen zitten scholen niet stil. Veel Guyanese onderwijsinstellingen hebben strategische samenwerkingsovereenkomsten (MOU’s) gesloten met het bedrijfsleven en buitenlandse partners. Bedrijven bieden gericht onderwijs aan en garanderen afgestudeerden direct een baan. De samenwerking met internationale partijen zorgt bovendien voor de broodnodige kennisoverdracht. Het onderwijs is niet meer een zorg van lanti alleen.

Een bedrijf dat investeert in opleidingen

Het bedrijf SBM Offshore exploiteert Floating Production Storage and Offloading (FPSO)-schepen. Met 700 tot 800 werknemers in 28-daagse offshore-shifts en een landelijke behoefte van ruim 160.000 arbeidskrachten, zet het bedrijf vol in op opleidingen. SBM’s motto: ‘Grow people to take responsibility, everywhere including somewhere else.‘

Centraal staat de trainingsfaciliteit FacTor, een investering van meer dan US$ 100 miljoen, opgezet door de overheid en partners ExxonMobil, Hess en CNOOC. De faciliteit is deels operationeel. Aspirant-technici van SBM Offshore doorlopen een intensief trainingstraject: zes maanden in Canada, negen maanden praktijk bij FacTor, en drie maanden aan boord van een FPSO. Universitair geschoolden gaan daarnaast ook naar Singapore.

SBM investeert ook in sociale projecten, zoals studiebeurzen voor inheemse vrouwen en de ‘Mousetrap’-competitie. Scholieren bouwen modelraceauto’s; winnaars reizen naar Monaco en bezoeken de Grand Prix.

Verder werkt SBM samen met lokale boerderijen in Hubu en Plympton voor aquacultuur. Deze bedrijven zijn gecertificeerd. Certificering van voedselproducenten is essentieel, omdat leveringen aan boord (off-short) traceerbaar moeten zijn, bijvoorbeeld bij voedselvergiftiging.

Enkele vragen voor Suriname

• Is het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, het onderwijsveld, het bedrijfsleven, de vakbond, de hele natie er klaar voor?
• Willen en kunnen wij ons onderwijs klaarmaken voor het nieuwe Suriname?
• Willen wij kader opleiden en die ook goed belonen?

In het volgende artikel staan we stil bij een andere belangrijke ontwikkeling binnen het onderwijs: de rol van technologie.

Ingezonden artikel van prof. dr. Franklin Jabini