De toeristische sectoren van zowel Suriname als Jamaica worden in toenemende mate geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden zoals langdurige droogte en intense regenval verstoren de gebruikelijke seizoenen en brengen aanzienlijke uitdagingen met zich mee. Deze uitdagingen bieden echter ook kansen voor groei en innovatie. Beide landen kunnen van elkaar leren. Waar Suriname moeite heeft om de toeristische sector te ontwikkelen, ontwikkelt de sector zich in Jamaica snel. Maar boven de strijd en het succes blijven de gevolgen van de klimaatverandering hangen.
Veranderende weerpatronen
In Suriname heeft Errol Gezius, voorzitter van United Tour Guides of Suriname, duidelijke veranderingen in weerpatronen waargenomen. “Ik noem het liever klimaatverschijnselen”, benadrukt hij, waarbij hij de term ‘klimaatverandering’ vermijdt. Gezius merkt een verschuiving op waarbij afzonderlijke natte en droge seizoenen minder voorspelbaar zijn geworden. “Waar we vroeger duidelijke natte en droge seizoenen hadden, zien we nu dat seizoenen elkaar overslaan. Droogtes kunnen extreem zijn en het regenseizoen is zo intens dat er geen einde aan lijkt te komen.” Dit weerspiegelt de ervaringen op Jamaica, waar toeristen zoals de Canadese reiziger Donya Rashidi de constante zonneschijn waarderen, maar de lokale bevolking zich steeds meer zorgen maakt over de gevolgen voor het milieu.
In de periode 2022-2023 ontbrak het in Suriname met name aan het gebruikelijke korte droge seizoen, wat leidde tot langdurige regenval. Deze veranderingen hebben directe gevolgen voor de toeristische sector. Rivieren die normaal bevaarbaar zijn, drogen op, waardoor boottochten onmogelijk worden. Zware regenval maakt boswandelingen en riviertochten minder aantrekkelijk. “Tijdens hevige regen is het binnenland niet meer spannend om te bezoeken. Rivieren stromen over en watervallen, die normaal gesproken indrukwekkend zijn, worden uitgestrekte watergebieden”, legt Gezius uit. Soortgelijke problemen worden geconfronteerd in Jamaica, waar het lokale toerisme wordt getroffen door opgedroogde rivieren en landschappen die door rampen zijn verwoest, zoals opgemerkt door Rosalee Sawyers, docent aan de University of Technology Jamaica (UTECH) en programmadirecteur van de School of Hospitality and Tourism. Beheer. Dat zegt ze op basis van onderzoek dat ze zelf heeft gedaan. Het onderzoek is nog niet gepubliceerd, maar ze maakte een uitzondering om de informatie voor dit verhaal te delen.
Natuurreservaten
Natuurreservaten en toeristische attracties, die van cruciaal belang zijn voor het ecotoerisme, worden in beide landen bijzonder getroffen. In Suriname is Bigi Pan, een waterrijk gebied, vorig jaar opgedroogd, met ernstige gevolgen voor de flora en fauna tot gevolg. Vissen stierven, de vegetatie verdorde en bosbranden bedreigden de natuur. In Braamspunt verliezen zeeschildpadden hun broedplaatsen door erosie en stijgende waterstanden. In het Boven-Surinamegebied zijn ooit prachtige watervallen opgedroogd, waardoor hun toeristische aantrekkingskracht is afgenomen. Volgens een artikel uit 2023 van The Guardian groeit de bezorgdheid over de gevolgen voor het milieu van de hausse in de kustontwikkeling van Jamaica, waarbij critici waarschuwen voor verwoestende gevolgen voor de biodiversiteit van het eiland. Deze worden gezien als gevolgen van kustontwikkeling, waaronder de vernietiging van koraalriffen, de kwetsbaarheid voor orkanen en de stijging van de zeespiegel.
Duurzame ontwikkeling
Zowel Suriname als Jamaica erkennen de noodzaak van duurzame ontwikkeling en aanpassing aan nieuwe klimaatomstandigheden. Gezius benadrukt de rol van de overheid in Suriname: “Wij als toeristische ondernemers kunnen slechts beperkte maatregelen nemen”, zegt hij. Een voorbeeld is het tijdelijke herstel van de scheepshelling in Bigi Pan, beschadigd door droogte, dankzij inspanningen van toeristische organisaties. Grotere infrastructuurprojecten, zoals dijken en waterbeheer, vallen echter buiten de reikwijdte van de sector. Op dezelfde manier legt Sandalen Resorts International in Jamaica de nadruk op de transitie naar hernieuwbare energie, verbeteringen van de energie-efficiëntie en klimaatadaptatiemaatregelen om hun ecologische voetafdruk te minimaliseren met behoud van hoge servicenormen. De hotelsector wordt echter vaak onder de loep genomen vanwege zijn rol bij het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van de klimaatverandering in de regio. Sandalen stralen echter uit in hun inspanningen om het milieu te helpen behouden. “We zijn ons terdege bewust van de toenemende uitdagingen die de klimaatverandering in het Caribisch gebied met zich meebrengt”, zegt Jervene Simpson, Senior Manager Public Relations bij Sandalen Resorts International.
Kansen voor innovatie
Ondanks deze uitdagingen zijn er kansen voor innovatie. Rabin Boeddha, directeur van het Directoraat Toerisme bij het Ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme in Suriname, blijft optimistisch over de groei van de sector. “We gaan de goede kant op”, zegt hij. “Onze economische groei is mede te danken aan de horecasector en het aantal toeristen dat Suriname bezoekt. We hebben belangrijke stappen gezet op weg naar duurzaamheid.” Dit wordt weerspiegeld in de inspanningen van Jamaica om het toerisme te diversifiëren, waarbij de nadruk ligt op ecotoerisme, gezondheidstoerisme en culinair toerisme, zoals aanbevolen door Sawyers. Ze merkte op dat dit verstandige alternatieven zijn, gezien de klimaatcrises waarmee Jamaica wordt geconfronteerd, in combinatie met hun grote afhankelijkheid van de sector.
Gezius ziet potentieel voor innovaties in Suriname, zoals het bouwen van waterreservoirs om dorpen en lodges in het binnenland te bevoorraden tijdens droogtes. Hij suggereert dat de toeristische sector een rol kan spelen bij het ontwikkelen van langetermijnplannen met lokale gemeenschappen. “We zouden zelfs alternatieve transportmethoden kunnen overwegen, zoals het gebruik van ballonnen of het ontwikkelen van luchtvaartknooppunten in het binnenland om toeristen gemakkelijker te vervoeren.” In Jamaica blijft de toeristische sector ondanks uitdagingen bloeien.
Leah Robertson, een reiziger uit Londen, verwonderde zich over de schoonheid van Jamaica tijdens haar verblijf in een luxe hotel aan de noordkust. “Het is hier zo mooi”, zei ze. “De cultuur, de mensen, het weer… de stranden zijn echt zo adembenemend.” Het Ministerie van Toerisme (MOT) rapporteerde een recordaantal van 4,1 miljoen reizigers in 2023, wat een opmerkelijk succes aantoont. Sawyers benadrukt echter de noodzaak van meer onderwijs over duurzaamheid en klimaatverandering vanaf jonge leeftijd om de levensvatbaarheid van de toeristische sector op lange termijn te garanderen.
Zowel Gezius als Boeddha in Suriname, als marktleiders in Jamaica, onderstrepen het belang van bewustwording en educatie. Duurzaam toerisme vereist investeringen in de bescherming van natuurgebieden en het minimaliseren van de gevolgen van klimaatverandering. “We moeten kiezen voor duurzaam toerisme, duurzame landbouw en het duurzame gebruik van bosproducten”, zegt Gezius.
Klimaatverandering is voor Suriname en Jamaica niet langer een verre kwestie. De effecten zijn in alle landen voelbaar, vooral in de toeristische sectoren die zo sterk afhankelijk zijn van de natuur. Toch is er hoop. Door samen te werken, duurzame keuzes te maken en innovatieve oplossingen te zoeken, kunnen de toeristische sectoren in beide landen niet alleen overleven, maar ook gedijen in een veranderend klimaat. Zoals Boeddha terecht opmerkt: “We zijn nog niet waar we moeten zijn, maar we gaan de goede kant op.”
Door Richelle Mac-Nack en Delisa McLean (Jamaica)
Dit gezamenlijk artikel werd gepubliceerd met de steun van de Caribbean Climate Justice Journalism Fellowship, een gezamenlijk initiatief van Climate Tracker en de Open Society Foundations.
