“Er is niks leuker dan het klotsend geluid van de golven tegen het ruim van het schip. Dat geeft mij een kalm en rustgevend gevoel. Ik geniet elke dag van het mooie zicht en de rust van het leven op het water.” Schipper Vincent Atipa (45), liefkozend Kapitein Vincent genoemd, is sinds 2016 gezagvoerder op het Surinaamse riviercruiseschip ‘Mi Gudu’ van het toerisme bedrijf Acces Suriname Travel.
Kapitein Vincent mocht toen hij nog een kleine jongen was vaker met zijn grootmoeder naar de Centrale Markt waar zij een kraam had. Meestal was dat op de vrijdagmiddag, na schooltijd en op zaterdag. Omdat hij ervan baalde om rustig op een plek te zitten, stemde oma in dat hij, net als veel andere jongetjes in de markt, plastic zakken ging verkopen. Deze hossel gaf hem de ruimte de markt en de directe omgeving te verkennen. Tijdens een van deze verkenningstochten langs de achterkant van de markt, bekend als ‘baka w’ojo’ ontdekte de toen 10-jarige Vincent de ‘PlatteBrug’ aan de Waterkant. Het was op deze plek dat hij verliefd raakte op het water.
De bootsmannen, wiens boten de rimpelingen van de rivier doorbraken, merkten zijn intense interesse op en namen hem onder hun hoede. Ze brachten hem mee op hun heen en weer vaarten over het glinsterende rivierwater.
Vincent mocht aan wal boodschappen doen en brandstof halen voor de bootsmannen. Later kreeg hij de taak om klanten te assisteren bij het instappen en de buitenboordmotor te starten. Later mocht hij, als er geen passagiers aan boord waren, zelf aan het stuur. Zijn ogen lichtten op als de rivierbries langs zijn oren streek en hij de boot met vastberadenheid bestuurde.
Hij was nog geen 12 toen hij besloot te gaan wonen bij een van die bootsmannen, maar zijn grootmoeder bij wie hij woonde was er fel tegen. Een keer ging hij zelfs stiekem mee en bleef daar overnachten. Hij werd opgehaald door zijn familie en naar het binnenland meegenomen. Daar leerde hij het water nog beter kennen.
Toen hij op zijn 15de naar Paramaribo terugkeerde, zocht hij zijn oude baas op in Commewijne en het klikte meteen weer. Hij mocht daar zijn intrek nemen en zijn grootmoeder liet hem zijn gang gaan.
De rivier was zijn speeltuin, en hij genoot er eindeloos van. De Surinamerivier werd zijn vertrouwde metgezel terwijl hij de kunst van het varen perfectioneerde.
Geluk bij een ongeluk
Als 20-plusser was hij een volwaardige bootsman tussen zijn vroegere guru’s. ‘Het ging mij goed. Ik durfde veel en ik had ook geluk,’ vertelt hij, vervolgend met: ‘Maar zoals het leven eenmaal is, zal je op een dag pech hebben. Ik was namelijk ook worstelaar en ik heb daarbij een beenfractuur opgelopen. Gewoon pech. Het was balen thuis. Toen klopte het geluk letterlijk weer aan mijn deur.’ Juist omdat hij een ongeluk had en thuis zat, was het een contactpersoon van het toerismebedrijf ter ore gekomen dat er op Meerzorg een ervaren bootsman thuis zat zonder werk. Op dat ogenblik was de reguliere bootsman van het bedrijf uitgevallen en het ging ondertussen iets beter met het been van Vincent.
Zo werd hij geïntroduceerd bij Acces Suriname Travel en aangenomen als kapitein van de Bosrokoman, een 15 meters lange metalen uitvoering van een overdekte vissersboot, compleet met keuken, bad en zonnedak. Zijn vaardigheid en toewijding verrasten het bedrijf, en hij werd al snel een gerespecteerde kapitein op de Surinaamse rivieren.
Zijn missie was om toeristen te vervoeren naar verschillende locaties. Veel van zijn trips gingen naar bekend terrein, plantages langs de Suriname- en Commewijnerivier. Hij bestuurde de Bosrokoman circa 15 jaren totdat het bedrijf haar vloot uitbreidde met een echte kanjer, de Mi Gudu River Cruiser, een salonboot van 30 meter lang en 7 meter breed. Het schip beschikt over een salon/bar, een kajuit met 6 luchtgekoelde 2-persoonshutten, een benedendek met keuken en bad/toilet. Dit dek leent zich ook voor besloten feesten, lezingen, recepties, conferenties etc. Het bovendek doet dienst als terras en helikopterdek.
Sinds kort is het bovendek uit veiligheidsoverwegingen niet meer toegankelijk voor gasten.
Hoewel zijn vaarbewijs hem die bevoegdheid verschaft en hij het schip na aankomst in Suriname met succes vanuit Groningen binnendoor naar de Surinamerivier heeft gevaren en aangemeerd bij de pier van Hotel Torarica, scheen zijn werkgever te twijfelen dit parel aan hem toe te vertrouwen.
Wat schets zijn verbazing als hij de volgende dag een telefoontje krijgt? De ingehuurde schipper had brokken gemaakt en het schip beschadigd tijdens het aanmeren bij de pier. Sindsdien is Vincent onafscheidelijk met zijn ‘Mi Gudu’.
Een kapitein is een manager
‘Als kapitein ben je een manager, de hoogste autoriteit aan boord en draagt de verantwoordelijkheid voor de algehele veiligheid, operaties en naleving van regelgeving tijdens de vaart. Je bent verantwoordelijk voor de veiligheid van het schip, de bemanning en de passagiers. De kapitein moet een overzicht hebben van alles wat zich op het schip afspeelt, zodat hij ook kan anticiperen op situaties die zich kunnen voordoen.
Hij moet ervoor zorgen dat alle veiligheidsmaatregelen worden nageleefd, reddingsmiddelen beschikbaar zijn en dat de bemanning altijd paraat is voor het geval zich een noodsituatie voordoet’, aldus Kapitein Vincent in gesprek met Key News Suriname. Zijn oog voor detail en zijn vastberadenheid om alles in perfecte staat te houden, maakten hem tot een kapitein die bekend staat om zijn precisie.
Hij plant de route en navigeert het schip naar en van bestemming. Als gezagvoerder dient hij in te spelen op praktijksituaties en de route noodzakelijkerwijs naar eigen inzichten aanpassen.
Hij gaat door: ‘Dat is nog niet alles. De gezagvoerder is ook manager over de bemanning aan boord, verdeelt het werk en ziet toe dat er orde en rust heerst, zowel onder het personeel als onder de passagiers.’ Kapitein Vincent is een man van orde en discipline.
Toen hij ging werken voor Acces Suriname Travel ging een wereld voor hem open: ‘Mij werd uitgelegd dat ik een vertegenwoordiger was van het bedrijf. Langzamerhand ben ik gaan begrijpen dat het kapiteinschap veel gewichtiger is dan ik aanvankelijk had gedacht. Op het moment dat mensen instappen, voel je als kapitein de last op je schouders. Je bent pas verlost wanneer je weer veilig bent aangemeerd en iedereen voet aan wal heeft gezet.’
Veiligheid op de eerste plaats
Net als in een vliegtuig moet er altijd orde zijn op een schip. De schipper heeft begrip voor het feit dat hij overwegend toeristen en feestvierenden vervoert. Dat brengt wat gezelligheid met zich mee, maar om de veiligheid te garanderen is het belangrijk dat de orde altijd gehandhaafd blijft.
‘Hoe je het keert of draait, het water grapt niet. Het is geen plek om te spelen. Daarom vragen we mensen aan het begin van elke reis om zich aan de afspraken te houden en de veiligheidsvoorschriften na te leven en de instructies van de kapitein altijd op te volgen’, aldus de schipper.
Zijn schip, de ‘Mi Gudu,’ is niet alleen een vervoermiddel en deel van de toerismesector in Suriname, maar voor allen symbool van zijn liefde voor de rivier en het varen. Kapitein Vincent, de jongen die ooit droomde van veerbootjes, had zijn passie voor varen omgezet in een levenslange reis op de glinsterende wateren van de Surinamerivier.
‘Ik hou van het schip, Mi Gudu na mi boto,’ aldus een trotse Kapitein Vincent.
