Kleine cryptobedrijven centraal in debat over toezicht virtuele activa

De cryptowet Suriname moet voorkomen dat virtuele activa worden misbruikt en moet duidelijk toezicht mogelijk maken, maar de regels mogen volgens NDP-fractieleider Rabin Parmessar niet tot gevolg hebben dat kleine lokale ondernemingen nauwelijks nog kunnen concurreren. Hij waarschuwde tijdens de behandeling in De Nationale Assemblée dat dezelfde eisen voor grote internationale platforms en kleine Surinaamse aanbieders de markt kunnen verstoren.

Parmessar, die tevens voorzitter is van de commissie van rapporteurs, benadrukte dat zijn fractie regulering van virtuele activa ondersteunt. De discussie gaat volgens hem vooral over de vraag hoe zwaar het toezicht moet zijn en wie welke verplichtingen krijgt. Grote handelsplatformen verwerken veel meer transacties en bedienen grotere aantallen klanten dan bijvoorbeeld een kleine lokale broker of adviseur.

Juist daarom moet volgens hem worden voorkomen dat iedere onderneming vanaf de eerste dag wordt geconfronteerd met dezelfde kapitaaleisen, rapportageverplichtingen, technische voorwaarden en kosten. Kleine bedrijven kunnen daardoor afhaken of besluiten hun activiteiten buiten Suriname voort te zetten. Daarmee zou de cryptowet Suriname volgens zijn redenering juist minder lokale concurrentie en innovatie kunnen opleveren.

Cryptowet Suriname moet rekening houden met omvang bedrijf

Parmessar pleit daarom voor een systeem waarbij het toezicht zwaarder wordt naarmate een dienstverlener groter wordt. Een beginnende onderneming met een beperkt aantal klanten en een laag transactievolume zou aan duidelijke basisvoorwaarden moeten voldoen, maar niet direct dezelfde lasten moeten dragen als een internationaal handelsplatform.

Zo’n model moet volgens hem voorkomen dat regelgeving alleen kan worden gedragen door ondernemingen met veel kapitaal. De kern blijft dat iedere aanbieder betrouwbaar moet opereren en aan minimale eisen moet voldoen. Naarmate het klantenbestand, het transactievolume en de risico’s toenemen, kunnen vervolgens aanvullende verplichtingen worden opgelegd.

Regulering mag kleine Surinaamse aanbieders niet onnodig uit de markt drukken.

Parlement moet belangrijke regels zelf bepalen

Een ander bezwaar is dat volgens Parmessar te veel belangrijke onderdelen later door de Centrale Bank van Suriname kunnen worden ingevuld. Het gaat onder meer om kapitaalvereisten, vergunningscategorieën, kosten, rapportageverplichtingen, boetes en technische voorwaarden. De CBvS moet volgens hem ruimte houden voor technische uitvoering, maar de belangrijkste normen behoren in de wet te staan.

Daarmee raakt de discussie rond de cryptowet Suriname ook de positie van het parlement. Wanneer belangrijke voorwaarden pas achteraf door de toezichthouder worden vastgesteld, bestaat volgens Parmessar het risico dat ondernemingen vooraf onvoldoende weten waaraan zij moeten voldoen. Hij stelt daarom een gelaagde aanpak voor, waarbij DNA de belangrijkste kaders vastlegt en technische voorschriften verder kunnen worden uitgewerkt.

Onzekerheid tijdens aanvraag vergunning

Ook voor bestaande cryptodienstverleners ziet Parmessar een mogelijk probleem. Zij krijgen te maken met een vergunningsplicht, terwijl de behandeling van een aanvraag enige tijd kan duren. Ondernemers moeten volgens hem niet in een situatie terechtkomen waarin onduidelijk is of zij tijdens die procedure hun werkzaamheden mogen voortzetten.

Hij stelt voor dat bestaande dienstverleners die zich tijdig aanmelden en een volledige aanvraag indienen onder voorwaarden actief mogen blijven totdat een definitief besluit is genomen. Ook eenmanszaken en vennootschappen onder firma die hun rechtsvorm moeten aanpassen, zouden voldoende tijd moeten krijgen om dat proces af te ronden.

Meer rechtsbescherming bij ingrijpen CBvS

De NDP-fractieleider vraagt daarnaast aandacht voor ondernemers die worden geconfronteerd met ingrijpende besluiten. Volgens de aangehaalde juridische kritiek is niet bij iedere maatregel duidelijk welke mogelijkheden bestaan om bezwaar te maken. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij intrekking van een vergunning, een aanwijzing of andere vormen van toezicht.

Parmessar wil daarom dat de cryptowet Suriname duidelijk regelt tegen welke besluiten bezwaar en beroep mogelijk zijn. Een ondernemer moet volgens hem ook de rechter kunnen vragen een besluit tijdelijk te schorsen wanneer directe uitvoering onherstelbare gevolgen kan hebben. Daarnaast opperde hij de instelling van een onafhankelijke bezwaarcommissie met juridische en inhoudelijke deskundigheid.

Cryptowet Suriname moet ook klanten beschermen

Niet alleen ondernemingen moeten volgens Parmessar meer zekerheid krijgen. Ook klanten van aanbieders van virtuele activa moeten beter worden beschermd. Zo moeten er duidelijke regels komen voor klachten, informatie over kosten en risico’s en de manier waarop klanttegoeden worden beheerd. Het vermogen van cliënten moet volgens hem gescheiden blijven van het eigen vermogen van een dienstverlener.

Dat wordt vooral belangrijk wanneer een bedrijf failliet gaat, zijn vergunning verliest of vrijwillig stopt. De wet moet volgens Parmessar duidelijk bepalen hoe klanten worden geïnformeerd en hoe hun activa worden teruggegeven of overgedragen. Ook cyberveiligheid, meldingen van digitale incidenten en periodieke controles van IT-systemen verdienen volgens hem expliciete aandacht.

Voorkomen dat toezicht alleen op papier bestaat

De uitvoering wordt daarmee minstens zo belangrijk als de regels zelf. Parmessar wil van de regering weten of de CBvS en andere betrokken instanties over voldoende deskundigheid en technische middelen beschikken om toezicht te houden op blockchaintransacties, digitale bewaardiensten, datastromen en andere onderdelen van de cryptosector.

Internationale richtlijnen van de Financial Action Task Force over virtuele activa gaan eveneens uit van toezicht dat rekening houdt met risico’s. De ontwerpwet Toezicht Virtuele Activa Dienstverleners werd op 6 juli 2026 bij DNA ingediend.

Regulering kan ook economische kansen bepalen

De discussie gaat daardoor niet alleen over toezicht op cryptocurrency. De manier waarop de cryptowet Suriname uiteindelijk wordt ingericht, kan mede bepalen of lokale financiële technologiebedrijven ruimte krijgen om te groeien. Parmessar wil dat de wet daarom wordt gekoppeld aan een bredere nationale strategie voor financiële technologie en digitale financiële dienstverlening.

Key News berichtte eerder over de voorbereiding van het toezicht op virtuele activa in DNA. De komende behandeling moet duidelijk maken in hoeverre de regering bereid is de voorgestelde waarborgen voor kleine ondernemingen, cliënten en rechtsbescherming in de definitieve regeling op te nemen. Parmessar heeft aangegeven dat zijn fractie verdere behandeling kan ondersteunen wanneer deze punten serieus worden verwerkt.