Er is een belangrijke overeenkomst tussen Surinaamse jaarwisselingen en verkiezingen. Neen, ik bedoel niet zorgeloos dansen, zuipen en feesten. Beiden herbergen in zich ze kracht om goede voornemens te ontlokken.
Hoewel jaarwisselingen, nuchter bekeken, eigenlijk niet veel meer zijn dan een dag, die overgaat in een nieuwe, blijken ze wel een magische en vernieuwende werking te hebben. Daarom is het ook niet vreemd dat veel mensen, bij oud op nieuw, goede voornemens uitspreken, om bijvoorbeeld gezonder te gaan leven of hun persoonlijke relaties te verbeteren.
Verkiezingen in Suriname hebben vaak ook zo een effect, op een deel tenminste. Dat was recent ook te merken. Dat gevoel van euforie steeg naar een hoogtepunt, toen de algemeen gerespecteerde Tante Jenny als eerste vrouw ooit werd beëdigd als president.
Niet dat het echt een nieuw fenomeen is, dat euforisch gevoel. Vijf jaar geleden was het niet veel anders, toen Chan en zijn oranje olifanten, na een klinkende verkiezingswinst, het roer overnamen van Baas en zijn groep. “W’o set eng”, ken je die nog? Aanvankelijk at bijna iedereen van die oranje koek. Maar uiteindelijk bleef van dat voornemen niet veel over.
In elk geval zijn er ondertussen, precies als in 2020, door degenen die het land de komende jaren moeten leiden, al een reeks goede voornemens uitgesproken. Vooropgesteld, alle goede voornemens behoren met positiviteit begroet te worden.
Tante Jenny geeft daarbij het voorbeeld. In haar toespraak, tot het huidige personeel van het Kabinet van de President, onthulde zij een aantal dingen, die ze samenvatte met: het kabinet gaat terug naar zijn grondwettelijke taak:
Geen uitvoering van beleid, vanuit haar kabinet. Functies, die niets toevoegen gaan verdwijnen of worden veranderd. En – deze is een opvallende – niemand van het kabinet gaat zelf geld beheren en uitgeven.
Waat? Was er al die tijd een pot geld op het kabinet?
Ook minister Andrew Baasaron heeft goede voornemens uitgesproken. De belangrijkste: hij gaat niet doen aan koppensnellerij. Dus, personen op zijn ministerie, die niet behoren tot de een van de zes coalitiepartijen, hoeven niet te vrezen voor ontheffing of ontslag.
VHP’ers op dat ministerie, zouden dus rustig moeten kunnen slapen. Baasaron deed weliswaar geen specifieke belofte over niet wegpesten, maar we gaan ervan uit dat hij dat ook heeft bedoeld.
Minister André Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid, zei ook iets in die geest: politieke kleur gaat voor hem geen rol spelen, als het gaat om het invullen van functies, op zijn ministerie.
Maar ja, dat is het ding met voornemens, zoals die bij oud en nieuw vaak worden uitgesproken. Ze vaak worden uitgesproken in een fase van euforie of in beschonken toestand, zijn vaak te hoog gegrepen, of sluiten niet aan op de realiteit.
Bijvoorbeeld, als je in het nieuwe jaar er echt werk van wilt maken om te stoppen met roken, zal je je niet moeten begeven tussen rokers. Maar wat als een groot deel van je beste vrienden, de mensen met wie je dagelijks omgaat, roken?
Op de bijeenkomst van Tante Jenny met haar personeel, tijdens haar inauguratie en op andere momenten, waren weer een aantal bekende, oude koppen te zien. Veelal mannen, die al decennia in en rond het Surinaamse machtscentrum draaien. Niet dat ze direct opvielen, met hun gitzwarte haren.
Dan stel ik mezelf de vraag: hoe gaat Tante Jenny vernieuwend kunnen zijn, als ze van die oude mannen, die ook prominent aanwezig waren in tijden toen het grandioos fout ging en krom groeide, constant in haar omgeving gaan circuleren?
Een van de belangrijkste problemen, met die oude mannen in de Surinaamse politiek: om zich belangrijk te maken – belangrijker dan ze op hun leeftijd behoren te zijn – zorgen ze er meestal voor dat dingen zoveel als mogelijk, bij het oude blijven. Het is gewoon een oude mannen neiging.
Zij gaan en kunnen niet mee met veel vernieuwingen en houden vaak op sluwe wijze innovatie, die zij niet kennen, of begrijpen, tegen. Neen jonge, energieke mensen moeten de dingen doen, op een manier en in een tempo, die voor hen goed aanvoelt.
Dat leidt tot politiek vampirisme: oude mannen in de politiek, die zich jong en relevant houden, door dagelijks het bloed en de levensenergie van gemotiveerde, jonge Surinamers op te zuigen. Daarbij is het natuurlijk ook belangrijk om, precies als Dracula, er ook zo jong mogelijk uit te zien.
Dit politiek vampirisme is een van de belangrijke redenen dat Suriname zichzelf moeilijk kan vernieuwen. De oude mannen, die met hun achterhaalde ideeën en denkbeelden nog graag het middelpunt van de belangstelling willen zijn, houden de zaak (desnoods) achter, om ervoor te zorgen dat zij er nog bij kunnen horen.
In hun hoofd zijn ze precies zo snel en scherp als 40 jaar geleden. Probeer ze uit te leggen dat het hoog tijd is om afstand te nemen en om, als en wanneer het gevraagd wordt, hun inzichten en kennis te delen.
Dat Baasaron geen koppensneller wil zijn op Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie, klinkt misschien geloofwaardig. Maar – daar moet hij op rekenen – sommige personen, die de partij die hij vertegenwoordigt aan zetels en een plek in de coalitie hielpen, gaan vroeg of laat wel vragen om een regel-baan, voor zichzelf, zoon of dochter.
Dat is, precies als Owru Yari viering, ook typisch Surinaams. Wat gaat dan gebeuren? Gaat Baasaron dan extra stoelen bestellen, om eventueel nieuwe personen te accommoderen, bovenop degenen die er al zijn? Dat betekent dan ook wel dat het al topzware, overbevolkte ambtenarenkorps, waarschijnlijk alleen maar gaat groeien, niet slinken.
Wat als minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken juist het voornemen heeft om te snijden in het ambtenarenkorps?
Degene, die misschien wel de minst geloofwaardige voornemen uitsprak, is misschien wel Misiekaba. Gaat hij echt niet letten op politieke, kleur als het gaan om invullen van posities op het ministerie van Volksgezondheid? Hier, in Suriname? Moeten we dat echt geloven? Ik weet niet of hij ook Patty DB daarvan zal kunnen overtuigen.
Als Misiekaba dat voornemen werkelijkheid kan maken, zou dat echt vernieuwend zijn, revolutionair zelfs. Maar als je al voor de start, op zoveel momenten, weer van die oude mannen, met hun gitzwarte haren voorbij ziet komen, is het ontzettend moeilijk te geloven in zulke revolutionaire ontwikkelingen.
Wil je in de Surinaamse politiek dingen veranderen, dan zou het bedanken van al deze politieke vampieren, een van de eerste (moedige) daden moeten zijn.
Want je zal, ongeacht hoe graag je wilt stoppen met roken, heel moeilijk kunnen kappen met sigaretten als degenen, die elke dag om je heen draaien, verstokte rokers zijn.
Dat is een wetenschappelijk bewezen feit.
O ja, president Paul Biya van Kameroen, die al sinds 1984 aan de macht is, gaat binnenkort, op zijn 92ste voor een achtste termijn. De verwachting is dat hij weer gaat “winnen”. De zittingstermijn liet hij een paar jaar geleden nog oprekken naar 7 jaar, dus zal hij 99 zijn, wanneer zijn volgende ambtstermijn afloopt.
P’kin tori. Maar vraag niet hoe het gaat in Kameroen.
