Terwijl landen in de Amerika’s te maken hebben met uitbraken van ziekten die te voorkomen zijn door vaccinatie, zoals mazelen en gele koorts, roept de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) op tot snelle maatregelen om vaccinatieachterstanden in te lopen. Dat benadrukte PAHO-directeur Dr. Jarbas Barbosa tijdens een persconferentie ter gelegenheid van de start van de Vaccinatieweek in de Amerika’s, die loopt van 26 april tot 3 mei.
“In de afgelopen vijftig jaar hebben vaccins wereldwijd 154 miljoen levens gered, en in de Amerika’s is de kindersterfte hierdoor met 41% gedaald,” aldus Dr. Barbosa. Toch waarschuwt hij dat de geboekte vooruitgang onder druk staat: “We hebben blijvende inzet nodig om effectieve volksgezondheidsmaatregelen door te voeren.”
Uit cijfers blijkt dat het aantal gemelde mazelengevallen wereldwijd in 2024 is gestegen tot meer dan 359.000. In de Amerika’s werden dit jaar al 2.313 gevallen geregistreerd, een forse stijging ten opzichte van 215 gevallen in dezelfde periode vorig jaar. Drie sterfgevallen zijn bevestigd, en één wordt nog onderzocht.
Mazelen blijft een van de meest besmettelijke ziekten ter wereld, waarschuwde Barbosa. Veel landen hebben moeite om de aanbevolen 95% vaccinatiegraad voor de BMR-prik (bof, mazelen en rodehond) te handhaven. Hoewel de vaccinatiegraad voor de eerste BMR-dosis in 2023 voor het eerst sinds 2019 weer steeg naar 87%, bleef 1,4 miljoen kinderen ongevaccineerd.
Tijdens de Vaccinatieweek worden naar verwachting 66,5 miljoen vaccindoses toegediend in de regio, waarvan 2,7 miljoen specifiek gericht zijn op mazelen. De campagne, die dit jaar haar 23ste editie beleeft, heeft sinds de start in 2003 meer dan 1,2 miljard mensen bereikt. Het thema dit jaar luidt: “Jouw keuze maakt het verschil. Vaccinatie voor iedereen.”
Ook bij gele koorts is een toename te zien: vier landen meldden samen 189 gevallen en 74 doden in 2025, tegenover 61 gevallen en 30 doden in 2024.
Om de uitbraken te bestrijden, ondersteunt PAHO landen met initiatieven om vaccinatietwijfel te verminderen, routinematige vaccinatieprogramma’s te versterken, en vaccinaties toegankelijker te maken via bijvoorbeeld digitale registratiesystemen en geografische informatiesystemen. Daarnaast speelt het PAHO Revolving Fund een belangrijke rol bij de gezamenlijke inkoop van betaalbare kwaliteitsvaccins. Zonder dit fonds zouden landen gemiddeld 75% meer betalen voor de 13 meest voorkomende vaccins, aldus Barbosa.
Hoewel de regio sinds 2024 officieel vrij is van endemische mazelen, onderstrepen de recente uitbraken volgens PAHO het blijvende risico en de noodzaak van hoge vaccinatiegraad om herintroductie te voorkomen.
PAHO’s Disease Elimination Initiative streeft ernaar om tegen 2030 meer dan 30 ziekten en aandoeningen, waaronder 11 door vaccins te voorkomen ziekten, uit te roeien.
“De toekomst van de Amerika’s ligt in onze handen,” zei Barbosa. “Door samen te werken, tijdens de Vaccinatieweek en daarna, bouwen we aan een sterkere, veiligere en gezondere regio.”
De regionale aftrap van de Vaccinatieweek vindt plaats op maandag 28 april in Panama, waarna in alle deelnemende landen lokale initiatieven zullen volgen.
