De regering stelt dat Suriname nog onvoldoende is voorbereid om de Comptabiliteitswet 2024 volledig uit te voeren. Daarom wil minister Adelien Wijnerman van Financiën en Planning de toepassing van de wet uitstellen tot het begrotingsjaar 2029.
De regering wil de volledige toepassing van de Comptabiliteitswet 2024 uitstellen, omdat belangrijke voorwaarden voor de uitvoering nog niet zijn ingevuld. Volgens minister Adelien Wijnerman van Financiën en Planning ontbreken nog essentiële regels, administratieve systemen, institutionele hervormingen en voldoende voorbereide afdelingen binnen de ministeries.
De Comptabiliteitswet 2024 is de wet die regels geeft voor het financieel beheer van de Staat. De wet bepaalt onder meer hoe de begroting moet worden voorbereid, uitgevoerd en gecontroleerd, hoe ministeries financieel verantwoording moeten afleggen en welke regels gelden voor transparantie, verslaglegging, uitgavenbeheer, audit en toezicht. De wet moet zorgen voor meer financiële discipline, betere controle op overheidsuitgaven en een modernere inrichting van de staatsfinanciën.
Volgens de regering is Suriname echter nog niet klaar om die nieuwe regels volledig toe te passen. Daarom wordt voorgesteld om de Comptabiliteitswet 2019 voorlopig van kracht te laten blijven voor de begrotingen en financiële verantwoordingen tot en met het dienstjaar 2028. De volledige toepassing van de Comptabiliteitswet 2024 zou dan pas ingaan vanaf het begrotingsjaar 2029.
Begroting 2026 al voorbereid volgens oude wet
In De Nationale Assemblée is donderdagavond uitvoerig gedebatteerd over het voorstel. De verdere behandeling is aangehouden tot dinsdag.
Voorzitter van de commissie van rapporteurs, Rossellie Cotino van de NDP, zei dat de begrotingsaanschrijvingen voor het dienstjaar 2026 eigenlijk al in mei 2025 volgens de bepalingen van de Comptabiliteitswet 2024 naar de ministeries hadden moeten worden gestuurd. Bij het aantreden van de huidige regering bleek volgens haar echter dat de begrotingen voor 2026 al waren voorbereid op basis van de Comptabiliteitswet 2019.
Cotino stelde dat de minister daardoor voor een moeilijke keuze kwam te staan: de reeds voorbereide begrotingen intrekken en opnieuw laten opstellen volgens de nieuwe wet, of het parlement vragen om uitstel van de uitvoering. Volgens haar is gekozen voor een wetswijziging, omdat in de praktijk is gebleken dat er nauwelijks voorbereidingen waren getroffen om de wet uitvoerbaar te maken.
Nieuwe regels en systemen ontbreken
Volgens Cotino zijn er verschillende knelpunten die de volledige uitvoering van de Comptabiliteitswet 2024 op dit moment bemoeilijken. Zo ontbreken nog uitvoeringsregels, begrotingsvoorschriften en institutionele hervormingen. Ook zijn de afdelingen Begrotings- en Financiële Zaken op de ministeries nog onvoldoende voorbereid op hun nieuwe taken.
Daarnaast moeten er nog regels komen voor samenwerking tussen ministeries, standaardisatie van financiële processen, auditcomités, begrotingsadministratie en materieelbeheer. Ook zijn trainingsprogramma’s voor personeel nog niet opgezet.
Een ander probleem is het huidige IFMS-systeem, dat volgens Cotino nog niet voldoet aan de vereisten voor verslaglegging volgens internationale IPSAS-standaarden.
VHP waarschuwt voor terugval
VHP-fractieleider Asis Gajadien sprak zich fel uit tegen het voorstel van de regering. Volgens hem betekent het uitstel feitelijk een terugkeer naar het oude systeem en een vertraging van noodzakelijke financiële hervormingen.
Gajadien waarschuwde dat Suriname zich, met het oog op toekomstige olie-inkomsten, geen verzwakking van financiële discipline en staatsinstituties kan permitteren. Volgens hem mogen uitvoeringsproblemen geen reden zijn om hervormingen op te schorten. Die problemen zouden juist aanleiding moeten zijn om de uitvoering te versnellen.
Hij pleitte voor een gefaseerde invoering van de Comptabiliteitswet 2024, met duidelijke deadlines, uitvoeringsregelingen en jaarlijkse rapportages aan het parlement.
Wijnerman: wet wordt niet losgelaten
Minister Wijnerman benadrukte dat de regering de Comptabiliteitswet 2024 niet wil afschaffen of naast zich neerleggen. Volgens haar is uit analyse gebleken dat niet aan alle vereisten kan worden voldaan voor de begrotingsjaren 2026, 2027 en 2028.
Zij wees onder meer op het ontbreken van een financieel vijfjarenplan, een budgettaire nota, begrotingsregels en plafonds voor primaire uitgaven, zoals de wet voorschrijft. Ook zijn volgens haar omvangrijke proces- en systeemveranderingen binnen de overheid nodig.
De minister stelde dat de uitvoering van de wet een gestructureerde aanpak vereist. Daarbij moeten capaciteit, IT-systemen en financiële processen op de ministeries worden versterkt. Op basis van het uitgewerkte plan van aanpak acht de regering een implementatieperiode van drie jaar noodzakelijk. De behandeling van het wetsvoorstel wordt dinsdag voortgezet in De Nationale Assemblée.
