SEOB: inflatie liep op tot 11,6% in november 2025; staatsschuld naar 124,1% van bbp

Volgens de SEOB versnelde de jaar-op-jaar inflatie in 2025 verder en kwam die in november uit op 11,6%. Daarnaast bleef de financiële positie van de overheid kwetsbaar en steeg de staatsschuld als percentage van het bbp naar 124,1% in november 2025, ruim boven de internationaal gehanteerde benchmark van 60%.

De SEOB wijst tegelijk op positieve signalen, zoals een toename van de internationale reserves tot USD 1,6 miljard in december 2025 (importdekking van circa 7,1 maanden) en een bankensector die volgens de stichting solide blijft, met een solvabiliteitsratio van 22,4% en een lichte daling van niet-renderende leningen (NPL’s) naar 2,9%.

Inflatie en wisselkoers blijven aandachtspunt

De SEOB stelt dat prijsstijgingen in onder meer voeding, wonen en nutsvoorzieningen zwaar drukken op de koopkracht en de kosten van bedrijven. Importinflatie en wisselkoersschommelingen versterken volgens de stichting de prijsdruk, wat het herstel en het vertrouwen in de economie onder druk zet.

In december 2025 werd de Surinaamse dollar licht sterker ten opzichte van de Amerikaanse dollar: de koers ging van SRD 38,8 naar SRD 38,7 per USD. Tegenover de euro verzwakte de SRD volgens de SEOB met 1,3%: van SRD 44,8 naar SRD 45,4 per EUR.

Economische activiteit trok licht aan door bouw en diensten

De economische bedrijvigheid nam in juli 2025 met 0,4% toe, na een nulgroei in juni. De opleving werd vooral gedragen door de constructiesector, waar de verkoop van bouwmaterialen met 25% toenam en volgens de SEOB 2,0 procentpunt bijdroeg aan de groei.

Ook accommodatie- en voedingsdiensten droegen bij, met hogere restaurantomzetten (5%) en meer hotelovernachtingen (12%). De financiële en verzekeringssector leverde eveneens een bijdrage door groei in reële verzekerings- en pensioenpremies.

Tegelijk werd de groei deels afgeremd door krimp in industrie en mijnbouw. De industriële productie daalde met 26% door onder meer lagere goudverwerkingscapaciteit, verminderde ertskwaliteit en een afname van exporten uit de kleinschalige mijnbouw, wat leidde tot een daling van de goudertsproductie met 17%.

Monetaire ontwikkelingen: meer SRD-liquiditeit ondanks ingrepen

De SRD-component van de basisgeldhoeveelheid steeg in november 2025 met 4,0%, terwijl de Centrale Bank van Suriname (CBvS) volgens de SEOB liquiditeit uit de markt haalde via openmarktoperaties en valutaveilingen. De stijging wordt in het bulletin vooral gekoppeld aan meer SRD-liquiditeit in het bankwezen en overheidsuitgaven.

De liquiditeitenmassa (SRD-aandeel) groeide met ongeveer 1,4%, mede door een toename in SRD-kredietverlening van 2,3% ten opzichte van de maand ervoor. Ook de kredietverlening aan de overheid nam in dezelfde maand toe (15,8% ten opzichte van oktober 2025), meldt de SEOB.

Overheidsfinanciën blijven kwetsbaar

De financiële positie van de overheid wordt in het bulletin als precair omschreven door structureel aanhoudende tekorten. De primaire rekening noteerde in september 2025 een tekort van SRD 5,6 miljoen; het tekort op de totale rekening bedroeg SRD 271 miljoen.

De SEOB waarschuwt dat seizoensgebonden eindejaarsuitgaven het risico verhogen dat het tekort in de laatste maanden van 2025 opnieuw oploopt. Extra operationele uitgaven kunnen volgens de stichting inflatie aanjagen, vooral wanneer daar geen productie tegenover staat.

Staatsschuld fors boven internationale norm

In november 2025 steeg de schuldquote (staatsschuld als percentage van het bbp) volgens de SEOB naar 124,1%, een toename van 26,5 procentpunt ten opzichte van de vorige maand. De stichting benadrukt dat een dergelijke hoogte kan leiden tot hogere rentelasten, grotere inflatierisico’s en meer kwetsbaarheid voor externe schokken.

Banken blijven ‘financieel sterk’

De gemiddelde leen- en spaarrentes daalden licht: leenrentes met 0,2 procentpunt naar 14,3% en spaarrentes met 0,4 procentpunt naar 6,6%. De SEOB merkt op dat de lagere leenrente mogelijk heeft bijgedragen aan meer private SRD-kredietverlening, onder meer richting huishoudens.

De bankensector blijft volgens de stichting robuust: de solvabiliteitsratio steeg in november 2025 naar 22,4% (boven de CBvS-benchmark van 10%) en de NPL-ratio daalde naar 2,9% (oktober 2025: 3,1%).

SEOB roept op tot fiscale discipline en institutionele versterking

De SEOB concludeert dat de economie fragiel blijft en vraagt onder meer aandacht voor hoge overheidssubsidies, met name voor elektriciteit. De stichting pleit daarnaast voor versterking van het sociaal vangnet, meer transparantie en betere anticorruptie-controlemechanismen, vooruitlopend op een verwachte toename van inkomsten uit offshore olie.

Verder adviseert de SEOB onder meer het versterken en operationaliseren van instituten zoals het Spaar- en Stabilisatiefonds (SSFS), het introduceren van een vijfjarig overheidsfinancieel plan met uitgavenplafonds en een houdbaarheidsdoel voor de totale staatsschuld, en het afkondigen van de aanbestedingswet voor meer transparantie bij overheidsopdrachten. Ook wordt ingezet op economische verbreding buiten de mijnbouw, met nadruk op landbouw, visserij, verwerking, diensten en (eco-)toerisme.

Bron: SEOB-bulletin (27 februari 2026), www.seob.sr