Somohardjo: “Ik wil dat ze mij in staat van beschuldiging stellen”

Het Openbaar Ministerie heeft bevestigd dat bij De Nationale Assemblée een aanvraag is ingediend om Somohardjo verder strafrechtelijk te vervolgen. Ook voor Gilmore Hoefdraad en Riad Nurmohamed zijn verzoeken ingediend.

Somohardjo zegt dat hij hierover in eerste instantie geen officiële berichtgeving van het OM heeft ontvangen. Volgens de politicus van Pertjajah Luhur zou ook zijn advocaat hierover niet zijn geïnformeerd. “Bij navraag bij de voorzitter van DNA blijkt dat zo’n brief in voorbereiding is. Ik wil niet gebruikt worden om de coalitie te schaden”, aldus Somohardjo.

Hij vraagt zich verder af waarom andere ministers, onder wie voormalig minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij Parmanand Sewdien, niet op de lijst voorkomen. De huidige LVV-minister Mike Noersalim heeft eerder enkele dossiers ingediend over mogelijke misstanden die tijdens een quickscan naar voren zouden zijn gekomen. Sewdien zou vorig jaar ook door de politie zijn verhoord. Eerder werd al gemeld dat er mogelijk eveneens een verzoek tegen hem bij DNA zou worden ingediend.

Verder gaf de PL-politicus aan dat hij rustig blijft en beloofde hij het CLAD-onderzoek en het bijbehorende dossier met de samenleving te delen. “Ik heb niets te verbergen, laat de samenleving het zelf zien en lezen”, zei hij.

Somohardjo stelde daarbij dat hij het onderzoeksdossier nog niet in handen heeft, maar dat hij het openbaar wil maken zodra hij daarover beschikt. “Ik heb niets te verbergen. Laat het onderzoek plaatsvinden. De waarheid heeft niets te vrezen en zal mij vrijspreken”, aldus Somohardjo.

Wat betekent “in staat van beschuldiging” precies?

“In staat van beschuldiging stellen” betekent niet dat iemand al schuldig is verklaard. Het is een bijzondere constitutionele en wettelijke stap die nodig is om een huidige of voormalige politieke ambtsdrager strafrechtelijk te kunnen vervolgen voor misdrijven die in de uitoefening van het ambt zouden zijn gepleegd. Die regeling staat in artikel 140 van de Grondwet en is uitgewerkt in de Wet In Staat van Beschuldigingstelling en Vervolging Politieke Ambtsdragers.

De procedure werkt in grote lijnen zo: eerst dient de procureur-generaal een vordering in bij DNA. Vervolgens krijgt de betrokken politieke ambtsdrager daarvan bericht. DNA beoordeelt daarna of het verzoek direct kan worden behandeld of dat een nader onderzoek nodig is. Als zo’n nader onderzoek komt, kan een commissie worden ingesteld en moet de betrokken persoon in de gelegenheid worden gesteld om te worden gehoord. Daarna beraadslaagt DNA en neemt het een besluit.

Belangrijk is dat DNA in deze fase niet vaststelt of iemand strafrechtelijk schuldig is. De wet zegt uitdrukkelijk dat DNA niet treedt in de beoordeling van de strafrechtelijke gegrondheid van de verdenking, maar uitsluitend beoordeelt of vervolging in politiek-bestuurlijk opzicht in het algemeen belang moet worden geacht. De uiteindelijke beoordeling van schuld of onschuld blijft aan de rechter.

Komt DNA tot een positief besluit, dan opent dat de weg voor vervolging door de procureur-generaal bij het Hof van Justitie. De wet bepaalt bovendien dat zulke zaken door het Hof van Justitie worden behandeld, zowel in eerste aanleg als in hoger beroep. Bij zittende politieke ambtsdragers leidt een besluit tot in staat van beschuldigingstelling van rechtswege tot schorsing, maar die bepaling geldt dus alleen voor iemand die nog in functie is.

Een bekend recent voorbeeld van zo’n procedure is de zaak rond oud-minister Gillmore Hoefdraad, waarbij DNA uiteindelijk instemde met het verzoek van het Openbaar Ministerie, waarna de weg voor verdere vervolging werd geopend.