De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft aangekondigd dat hij volgende week met Deense vertegenwoordigers om tafel gaat over de oplopende spanningen rond Groenland. Rubio gaf daarbij geen enkel signaal dat Washington afstand neemt van president Donald Trumps ambitie om meer controle te krijgen over het strategisch gelegen, autonoom Deens gebied in het Arctische gebied.
De nieuwe onrust in Kopenhagen en bij Europese bondgenoten wordt mede gevoed door de recente Amerikaanse militaire operatie in Venezuela, waarbij president Nicolás Maduro in Caracas werd aangehouden. In Denemarken leeft de vrees dat Groenland – in een worstcasescenario – met vergelijkbare druk of dwang te maken kan krijgen.
Het Witte Huis liet eerder weten dat Trump en zijn team verschillende opties bespreken om Groenland te “verwerven”, waaronder een mogelijke aankoop. In verklaringen werd ook benadrukt dat militaire inzet “altijd een optie” blijft, ondanks bezwaren vanuit Europa.
Rubio reageerde op Deense signalen dat men de situatie wil bespreken met de woorden dat hij “volgende week” met de Denen zal spreken. Op de vraag of Trump Groenland wil kopen, stelde Rubio dat dit “altijd” de intentie van de president is geweest. Hij voegde eraan toe dat elke Amerikaanse president bij een vermeende bedreiging van de nationale veiligheid de mogelijkheid behoudt om ook militaire middelen te overwegen, al heeft diplomatie volgens hem de voorkeur.
Volgens het Witte Huis past Trumps hernieuwde druk rond Groenland in een bredere veiligheidsredenering: meer controle in het Arctische gebied zou de Verenigde Staten helpen om Russische en Chinese invloed en “agressie” daar beter te kunnen afschrikken.
In de Amerikaanse beleidsdiscussie circuleren meerdere routes, waaronder een rechtstreekse aankoop of een zogeheten “Compact of Free Association” (COFA), een constructie die verregaande afspraken kan omvatten zonder dat Groenland formeel onderdeel wordt van de VS.
De kwestie is extra gevoelig omdat zowel de VS als Denemarken NAVO-bondgenoten zijn. Een scenario waarin Washington Groenland onder druk zet of zelfs militair zou benaderen, kan volgens waarnemers een schokgolf door het bondgenootschap sturen.
Intussen melden internationale media dat ook Groenland zelf bij het overleg aanwezig zal zijn. De Europese Unie heeft daarnaast publiekelijk steun uitgesproken voor Denemarken en Groenland en waarschuwt tegen schendingen van het internationaal recht.
