Wereldwijd is dinsdag de Internationale Dag van de Vrouw gevierd. Op verschillende manieren werd er speciale aandacht aan hen gegeven. Een discussie die echter nog altijd gevoerd wordt, is de achtergestelde positie van de vrouw binnen de maatschappij. Was het zo dat zij zich voorheen alleen met de huishouding en zorg voor de kinderen moest bezighouden, is het vrouwelijke schoon nu bezig een inhaalslag te maken. Zij wil niet langer op de achterste bank, maar zelf ook toonaangevende functies bekleden. Hoe zien vrouwen deze situatie binnen de sportwereld?
Nog lang niet wat het wezen moet
“Overall zwak en niet vrouwvriendelijk”, zegt Suriname Olympic Committee (SOC) bestuurslid Kirtie Algoe. Ze vindt dat haar geslachtsgenoten op bestuurlijk niveau ondervertegenwoordigd zijn. De sportinfrastructuur houdt te weinig rekening met vrouwen. Het aantal vrouwelijke atleten is daarnaast minder dan mannen. “Er heerst een machomilieu binnen sportorganisaties, op enkele uitzonderingen na. Verder zijn er nauwelijks instituten om gevallen van grensoverschrijdend gedrag in de sport te behandelen. Het animo om die op te zetten is ook amper aanwezig”, aldus Algoe.
“Het is nog niet wat het wezen moet. Gewoon, omdat de wereld eerder gelooft in de man dan de vrouw”, meent sportfanaat Saraya Truideman. Ze merkt wel op dat deze situatie de afgelopen jaren een beetje is gaan veranderen, “maar het is nog lang niet wat het wezen moet.”
Suelle Shepperd merkt op dat vrouwen bij verenigingen vaker een functie als secretaris of jeugdtrainer toebedeeld krijgen, in plaats van het voorzitterschap of positie als hoofdtrainer. “De hoofdtrainer is bijna altijd een man.” Volgens de veelzijdige sportvrouw is dit een duidelijk teken dat haar geslachtsgenoten nog een plek te veroveren hebben binnen bestuurlijke functies. “De vrouwelijke competities worden nog steeds ondergewaardeerd en onvoldoende gepromoot.” Om haar mening te staven haalt Shepperd de Voetbalbond en Basketbal Associatie als voorbeelden aan. “Doe navraag bij beide besturen en je zult merken dat het bestuur alleen bestaat uit mannen. Niet eens in de commissies zijn er vrouwen.”
Voetbalster Cady Chin See Chong vindt dat er nog te weinig vrouwen aan sport doen. “Hoewel sport nodig is voor de gezondheid van je lichaam.”
Actie tot verbetering
Het verbeteren van de positie van de vrouw binnen de sportwereld zou naar zeggen van Algoe op verschillende fronten (topbestuurlijk, lidbonden, clubs en overheid enzovoort) moeten plaatsvinden. Hierbij is volgens haar van eminent belang dat partijen geleid door een gedeelde visie, gezamenlijk optrekken. Dit moet ondersteund worden door betrouwbare infrastructuur van onder anderen deskundigen, logistiek en middelen volledig verankerd in een goed overheids- en sportorganisatiesamenwerkingssysteem.
Truideman vindt dat vrouwen de kans gegeven moet worden om zich te bewijzen. “We merken steeds dat mannen eerder de harten van de overheid, alsook het bedrijfsleven raken, terwijl er genoeg vrouwen zijn die vaak beter presteren in hun sport.” Volgens Shepperd moeten meer vrouwen bestuurlijke functies binnen verenigingen, nationale en internationale sportorganisaties bekleden. Ze pleit verder voor meer media-aandacht en promotie van vrouwelijke sporters. Chin See Chong denkt dat bonden en verenigingen het interessant of aantrekkelijk moeten maken voor de vrouwen. Verder moet er goed in vrouwen worden geïnvesteerd. Dit kan volgens haar door middel van een gedegen plan.
Obstakels
Tijdens het uitoefenen van hun job stuiten vrouwen op veel obstakels. Algoe denkt hierbij aan kennis- en begeleidingsgebrek. “Er is weinig oog voor vrouwvriendelijke sportinfrastructuur.” Ze meent dat er een dominante ‘kyepoti’-mentaliteit te zien is in de sport. Hierdoor is er vaak sprake van een machosportcultuur. Vrouwelijke topsporters krijgen weinig financiële middelen toebedeeld en minder bestuurlijke aandacht. Ook Truideman geeft toe dat er weinig geloof is in de prestaties van de vrouw. “De samenleving straft de vrouw onbewust af na een zwangerschap, terwijl het natuurlijk is. Wie zegt dat je na een zwangerschap niet meer kan presteren.” Volgens haar is er weinig tot geen motivatie. “Laten wij kijken naar het verschil in moeite voor de Natio heren en dames. Wordt er evenveel gedaan voor de vrouwen als de heren?”, vraagt zij retorisch.
Shepperd wijst op de verschillen in salaris tussen sportvrouwen en mannen die nog steeds bestaan. “Vanwege het fysieke verschil zal een vrouw nooit de snelheid van sprinter Usain Bolt halen, of net zo dunken als basketballer LeBron James. Maar misprijzend naar vrouwensport kijken en er weinig waarde aan toekennen is sterk geworteld in onze cultuur.” Ze steekt haar geslachtsgenoten wel een riem onder het hart. “Vrouwen moeten zichzelf ook losmaken van de ‘kruimelmentaliteit’, we willen geen kruimels, we willen de hele taart en de kers er bovenop.”
Chin See Chong houdt het op ongelijkwaardigheid, “is het grootste probleem ten opzichte van de vrouw en man.”
Seksuele intimidatie
“Het vindt nog steeds plaats”, zegt Algoe. Zelf is de taekwondoka en pencak silat-beoefenaar vaker slachtoffer geworden van seksueel molest zowel internationaal, regionaal als nationaal. “Recentelijk heb ik nog een keiharde reactie gestuurd naar een oudere man die sportbestuurlijk actief is in Suriname en me via WhatsApp een paar keer benaderde voor vrijblijvende gesprekken over sportontwikkeling. Ik kon er niet op ingaan wegens allerlei andere omstandigheden, maar plotseling stuurde hij me een bericht met een vervelende ondertoon; er werd een ‘bepaald’ WhatsApp gedrag opgeëist en men deed alsof er een speciale amicale basis daarvoor bestaat. Het schoot bij mij totaal in het verkeerde keelgat. Ik ken die meneer nauwelijks!” Zo zijn er nog een aantal gevallen waarmee Algoe moest dealen. Ze plaatst echter wel vraagtekens bij het gedrag van haar vrouwelijke collegae.
“Mind you, ik heb meegemaakt dat vrouwen zelf niet echt sympathiek zijn wanneer je het grensoverschrijdend gedrag bespreekt.” Algoe benadrukt daarom dat er over dit onderwerp meer inzicht moet worden vergaard om het meteen te kunnen herkennen en vervolgens de juiste stappen te ondernemen.
“Ik heb dat niet meegemaakt, omdat ik vanaf mijn jeugdjaren heb geleerd flink van mij af te bijten”, aldus een van zelfvertrouwen bruisende Truideman. Zelf beoefent zij al jaren de thaibokssport en kreeg zij gedurende haar actieve loopbaan de bijnaam ‘punisher’. Om andere vrouwen te helpen beschermen probeert Truideman binnen het thaiboksgebeuren zoveel mogelijk de dameswedstrijden te leiden. “Zo bescherm je hen extra tegen ongewenste aanrakingen.”
Truideman, die ook als wedstrijdcommissaris fungeert bij de Surinaamse Thaiboksbond scheidsrechtersorganisatie is van mening dat zowel jongens als meisjes opgeleid moeten worden om alles te kunnen bespreken. “Kinderen zeggen vaak niet wat ze overkomt op de training en/of op school, omdat ze bang zijn dat ze niet gehoord worden. Veel communiceren via programma’s is daarom noodzakelijk.” Truideman is in de Caribische regio de enige World Muay Thai Federatie erkende scheidsrechter. Ze opereert verder als matcommissioner en scheidsrechter bij de Voetbal en Zaalvoetbalbond. Daarnaast is zij oprichter van de stichting ‘Truideman Sport en Studie in beeld’.
Shepperd legt uit dat dit onderwerp heel gevoelig ligt. “Ik ben van mening dat je gewoon overal altijd last van hebt. Altijd is er wel seksuele intimidatie.” Behalve als thaibokser is Shepperd ook actief als veldvoetbalscheidsrechter, basketbalster en participeert ze in fitnesswedstrijden.
Chin See Chong zegt nooit seksuele intimidatie te hebben meegemaakt of ervaren. Zij is van mening dat de begeleiding in de sport nog altijd door de mannen gedomineerd wordt. “Daardoor krijgen de mannen automatisch een stukje macht toegewezen, dat ze tegenover vrouwelijke sporters en trainers kunnen gebruiken.” Naar zeggen van de talentvolle voetbalster kan seksuele intimidatie voorkomen worden als er meer vrouwelijke leiders aanwezig zijn binnen de sport.
