De fascinerende rotstekeningen (petrogliefen) van Werehpai zijn vereeuwigd in de nieuwste publicatie van het Surinaams Museum. Foto’s, tekeningen en beschrijvingen van alle 313 rotstekeningen zijn opgenomen in dit boek van 400 pagina’s. Daarmee is de unieke verzameling nu ook toegankelijk voor iedereen die niet naar zuidwest-Suriname kan reizen.
Het boek is opgedragen aan de Trio, die het bestaan van Werehpai in het jaar 2000 wereldkundig maakten. Granman Ashongo gaf destijds toestemming voor research. Ruim 23 jaar later nam zijn kleinzoon en opvolger Jimmy Toeroemang het eerste exemplaar in ontvangst van archeoloog Aad Versteeg die namens het Surinaams Museum leiding gaf aan het onderzoek.
In het jaar 2005 deden de researchers voor het eerst veldwerk te Werehpai. Archeoloog Aad Versteeg en landschapsecoloog Dirk Noordam hebben toen het complex van grote rotsblokken over de volle lengte van 350 meter gefotografeerd, opgemeten en op schaal getekend. Archeoloog Abelardo Sandoval van het Smithsonian Instituut uit Washington verzamelde potscherven en ander materiaal.
In totaal heeft het team 36 dagen ter plekke gewerkt. Daarna volgden jaren van nadere studie, verwerking van de gegevens en de omzetting van de 313 tekeningen naar een schaal van 1:5. Het werk van de Peruaan Sandoval is voortgezet en verder uitgewerkt door Irene Meulenberg van de Archeologische Dienst van het ministerie van Onderwijs.
Het erfgoed heet in de volksmond “de grotten van Werehpai”. Een misvatting, zei onderzoeksleider Aad Versteeg bij de boekpresentatie. “Hier zijn gigantische rotsblokken over elkaar heen gevallen. De rotstekeningen zijn gemaakt in holtes onder en tussen die rotsblokken. De holtes vormden de huizen, zoals de Trio ze noemden, en die zijn weer onderverdeeld in kamers.”
In totaal zijn er zeven huizen met meerdere kamers. Zeker twintig rotstekeningen bevinden zich op drie meter hoogte. Die moeten dus zijn gemaakt vanaf een ladder, aldus Versteeg. Te Werehpai waren 5000 jaar geleden al mensen actief, blijkt uit het onderzoek. De rotstekeningen dateren uit het eerste millennium van onze jaartelling.
Over het onderzoek heeft Conservation International afspraken gemaakt met wijlen granman Ashongo. Daarna kwam er ondersteuning van het Surinaams Museum, het Smithsonian Instituut uit Washington en de Archeologische Dienst van het ministerie van Onderwijs. Het boek over Werehpai, in full colour, telt 400 pagina’s, weegt 2,5 kilo en is verschenen als nummer 10 in de serie Libri Musei Surinamensis van het Surinaams Museum.
Museumdirecteur Laddy van Putten is enthousiast. “Niet iedereen kan zich een trip naar zuid-Suriname veroorloven, maar nu kan wel iedereen genieten van de schoonheid van het Werehpai-complex. De uitgave is interessant voor iedereen met belangstelling voor ons erfgoed en biedt ook mooi studiemateriaal voor historici en archeologen in de dop.”
Het boek is op 28 oktober aangeboden aan diverse bibliotheken. Het is te koop bij de museumwinkel voor SRD 1500. Tot en met 12 november is het verkrijgbaar voor de introductieprijs van 1000 SRD per exemplaar met de restrictie van één exemplaar per persoon.
