Ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Persvrijheid op 3 mei, vraagt de Surinaamse Vereniging van Journalisten (SVJ) nadrukkelijk aandacht voor de toenemende bedreigingen van de persvrijheid in Suriname en wereldwijd.
In een verklaring wijst de SVJ op de fundamentele rol van vrije en onafhankelijke journalistiek voor het functioneren van een democratische samenleving. De vereniging uit haar solidariteit met mediaprofessionals wereldwijd die onder risicovolle omstandigheden hun werk doen, en herdenkt hen die het leven lieten of gevangen zitten wegens hun inzet voor het vrije woord.
Zorgen over verslechterend klimaat in eigen land
Hoewel Suriname historisch bekendstaat als een land met relatief grote persvrijheid, constateert de SVJ een verontrustende terugval. Suriname is op de Persvrijheidsindex van Reporters Without Borders gedaald van positie 28 in 2024 naar plaats 32 in 2025. Volgens de journalistenvereniging weerspiegelt deze daling concrete problemen die het journalistieke werk steeds moeilijker maken.
De SVJ noemt onder meer:
– Een incident in maart 2025, waarbij de telefoon van voormalig SVJ-voorzitter Vishmohanie Thomas door een vicepresidentiële beveiliger werd afgenomen.
– Overheidsdruk op media, waaronder bevelen van president Santokhi aan boekhandel VACO en dagblad de Ware Tijd om publicaties te verwijderen.
– Intimidatie door bewindspersonen, waaronder publieke beschuldigingen aan het adres van journalisten en voorstellen voor een ‘mediaraad’ en ‘gedragscode’, die de SVJ als bemoeienis met de vrije pers ziet.
– Digitale aanvallen op media als Suriname Herald, SUN News, ABC en Rasonic TV, waaronder gerichte campagnes om hun online berichten te laten verwijderen.
– Censuur bij politieke evenementen, waarbij journalisten onder druk werden gezet om verslaggeving aan te passen, op straffe van intrekking van accreditatie.
– Het aanwenden van verouderde muilkorfwetten, wat leidt tot juridische dreiging, angst en zelfcensuur binnen het vak.
Structurele problemen en ethische uitdagingen
Behalve bedreigingen en druk van buitenaf, wijst de SVJ ook op interne knelpunten in de journalistieke sector. Lage inkomens, het ontbreken van stabiele werkzekerheid, en de noodzaak om ‘bij te verdienen’ zetten de integriteit van het vak onder druk. Daarbovenop zorgen desinformatie, de ongereguleerde inzet van kunstmatige intelligentie en sociale media voor extra uitdagingen in het waarborgen van betrouwbare informatie.
De vereniging roept journalisten op tot kritische zelfevaluatie en permanente educatie. In samenwerking met onder meer de Vereniging van Economisten in Suriname worden trainingen georganiseerd om de vakbekwaamheid en journalistieke ethiek te versterken.
Oproep tot actie
In de verklaring doet de SVJ een dringende oproep aan de Surinaamse overheid, politieke partijen en het maatschappelijk middenveld om:
– De onafhankelijkheid van de journalistiek te waarborgen;
– Te stoppen met censuur, intimidatie en denigrerende uitlatingen richting media;
– Koloniale en repressieve wetgeving te herzien;
– In open dialoog te treden met de pers – zonder repressieve maatregelen of controlemechanismen.
Blijvende inzet voor persvrijheid
Tot slot spreekt de SVJ haar dank uit aan nationale en internationale partners die bijdragen aan de bescherming van de persvrijheid in Suriname. “Een vrije pers is geen luxe,” aldus de vereniging, “maar een onmisbare pijler van democratie, transparantie en goed bestuur.”
