De problemen die de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) vorige week ondervond na een technisch defect aan een toestel, roepen vragen op over de snelheid waarmee in Suriname een vervangend vliegtuig kan worden ingezet. Passagiers kregen te maken met vertragingen en het duurde enkele dagen voordat een oplossing beschikbaar was.

Het probleem ontstond nadat een toestel dat door SLM werd ingezet technisch uitviel. Omdat hetzelfde vliegtuig meerdere regionale routes uitvoerde, werkte de storing door in het vluchtschema van de maatschappij.

SLM ging vervolgens op zoek naar een vervangend toestel en wilde daarvoor een Airbus A319 van GlobalX Airways inzetten.

Daarvoor was echter goedkeuring nodig van de Surinaamse luchtvaartautoriteit CASAS. Volgens CASAS konden de benodigde toestemmingen niet direct worden afgegeven, omdat de aanvankelijk door SLM ingediende documenten niet volledig waren en onjuiste informatie bevatten. Nadat gecorrigeerde stukken waren ingediend, kon de beoordeling worden voortgezet.

Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor de vertraging niet zonder meer alleen bij de luchtvaartautoriteit. Een luchtvaartmaatschappij die een buitenlands toestel wil inzetten, moet de juiste documenten tijdig en volledig indienen.

Tegelijkertijd roept de situatie een bredere beleidsvraag op: kan Suriname zich bij een onverwachte vliegtuigstoring een procedure permitteren waarbij pas op het moment van de calamiteit het volledige goedkeuringsproces moet worden doorlopen?

Trinidad kent voorafgaande goedkeuring

Een voorbeeld uit Trinidad en Tobago laat zien dat het ook anders kan worden georganiseerd. De Trinidad & Tobago Civil Aviation Authority (TTCAA) kent een systeem van ‘Pre-Approval Wet Lease’.

Een luchtvaartmaatschappij kan daarbij vooraf goedkeuring aanvragen voor een wet-leaseconstructie. Bij een wet lease wordt niet alleen het vliegtuig gehuurd. Doorgaans worden ook de bemanning, het onderhoud en de verzekering door de verhuurende maatschappij geleverd.

Volgens de richtlijnen van de TTCAA biedt voorafgaande goedkeuring een luchtvaartmaatschappij meer flexibiliteit en kan daarmee de vertraging bij het inzetten van extra capaciteit of een vervangend vliegtuig tot een minimum worden beperkt.

De regeling is juist bedoeld voor situaties waarin plotseling extra capaciteit nodig is, een toestel moet worden vervangen of op korte termijn vluchten moeten worden uitgevoerd.

Voorafgaande goedkeuring betekent overigens niet dat veiligheidscontroles worden losgelaten. De luchtvaartautoriteit moet onder meer beoordelen uit welk land de verhuurder afkomstig is, onder welk Air Operator Certificate het toestel wordt geëxploiteerd en of aan de relevante veiligheidsvoorwaarden wordt voldaan.

Geen automatische toestemming

Pre-approval moet niet worden verward met automatische goedkeuring. De luchtvaartmaatschappij moet vooraf een aanvraag indienen en de autoriteit moet de voorgestelde wet-leasepartner beoordelen.

Het voordeel is dat niet pas na een technisch defect hoeft te worden begonnen met het verzamelen en controleren van alle informatie over een mogelijke vervanger.

De problemen bij SLM maken daarom een bredere discussie noodzakelijk. Niet alleen moet worden gekeken naar wat vorige week fout ging bij het aanleveren van de documenten, maar ook naar de vraag of Suriname voldoende is voorbereid op dit soort situaties.

Voor een luchtvaartmaatschappij met een beperkte vloot kan het uitvallen van één toestel immers onmiddellijk grote gevolgen hebben. Eén technische storing kan meerdere routes tegelijk treffen.

Kan Suriname vooraf partners screenen?

De vraag aan CASAS en het ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme is daarom of Suriname een systeem van voorafgaande goedkeuring voor betrouwbare wet-leasepartners zou kunnen invoeren.

SLM zou dan bijvoorbeeld vooraf één of meerdere buitenlandse luchtvaartmaatschappijen kunnen laten screenen. Wanneer zich vervolgens een technisch probleem voordoet, hoeft het volledige toelatingsproces niet opnieuw vanaf het begin te worden doorlopen.

Dit ontslaat SLM niet van haar eigen verantwoordelijkheid. Correcte documentatie, een gedegen voorbereiding en goede contingency planning blijven noodzakelijk.

Maar de gebeurtenissen van vorige week laten zien dat ook de regelgeving en procedures tegen het licht moeten worden gehouden. Want wanneer een vliegtuig onverwacht uitvalt, telt iedere dag — zeker voor de honderden passagiers die op hun vlucht wachten.