Het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz is op de eerste volledige dag van de door de Verenigde Staten aangekondigde blokkade van schepen richting Iraanse havens nauwelijks verder teruggevallen. Dat blijkt uit scheepvaartgegevens waarover persbureau Reuters dinsdag berichtte.
Volgens die gegevens voeren ten minste acht schepen, waaronder drie aan Iran gelieerde tankers, door de strategische zeestraat. De drie Iran-gerelateerde schepen waren echter niet onderweg naar Iraanse havens en vielen daardoor niet onder de blokkademaatregel.
De blokkade werd zondag aangekondigd door de Amerikaanse president Donald Trump, nadat vredesgesprekken tussen de VS en Iran in Islamabad in het weekend zonder akkoord waren geëindigd. De maatregel heeft de onzekerheid in de internationale scheepvaart verder vergroot, vooral voor rederijen, oliebedrijven en verzekeraars die al rekening hielden met verhoogde risico’s in de regio.
Hoewel het verkeer dinsdag doorging, blijft het totale aantal doortochten volgens bronnen uit de sector ver onder het niveau van voor het uitbreken van de oorlog tussen de VS, Israël en Iran op 28 februari. Voor die periode passeerden dagelijks meer dan 130 schepen de zeestraat. Nu zou het verkeer nog slechts een fractie daarvan bedragen.
Het Amerikaanse Central Command stelde op X dat in de eerste 24 uur geen enkel schip de blokkade richting Iraanse havens had doorbroken. Volgens het Amerikaanse leger draaiden zes schepen op aanwijzing van Amerikaanse strijdkrachten om en keerden zij terug naar een Iraanse haven.
Een van de tankers die wel door de Straat van Hormuz voer, is de onder Panamese vlag varende Peace Gulf, die onderweg is naar de haven van Hamriyah in de Verenigde Arabische Emiraten. Volgens gegevens van LSEG vervoert dit schip doorgaans Iraanse nafta naar andere havens in het Midden-Oosten voor verdere export naar Azië.
Ook twee door de VS gesanctioneerde tankers passeerden de zeestraat. De Murlikishan, voorheen bekend als MKA, zou op 16 april in Irak brandstofolie laden. Dit schip is volgens Kpler eerder ingezet voor transport van Russische en Iraanse olie. Een ander schip, de Rich Starry, zou sinds de start van de blokkade het eerste gesanctioneerde schip zijn dat de Golf verlaat. De tanker vervoert volgens beschikbare gegevens circa 250.000 vaten methanol.
China reageerde dinsdag scherp op de Amerikaanse maatregel. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de blokkade “gevaarlijk en onverantwoord” en waarschuwde dat deze de spanningen in de regio verder zal aanwakkeren.
Daarnaast blijven de kosten voor oorlogsrisicoverzekeringen hoog. Volgens bronnen uit de sector gaat het om extra wekelijkse lasten van honderdduizenden dollars. Verzekeraars herzien de dekking doorgaans om de 48 uur, gezien de snel veranderende veiligheidssituatie in en rond de Golfregio.
Ook andere schepen, waaronder chemische tankers, gastankers, bulkcarriers en een vrachtschip dat aanlegde in de Iraanse haven Bandar Abbas, maakten sinds het begin van de blokkade nog gebruik van de vaarroute. Uit een militaire nota aan zeelieden, ingezien door Reuters, blijkt dat humanitaire zendingen zijn vrijgesteld van de blokkade.
Deskundigen wijzen erop dat de Verenigde Staten niet noodzakelijk elk schip hoeven tegen te houden om de maatregel effectief te maken. Volgens politicoloog Fabrizio Coticchia van de Universiteit van Genua kan ook een onregelmatige blokkade al voldoende zijn om de commerciële scheepvaart te ontmoedigen.
De Straat van Hormuz geldt als een van de belangrijkste chokepoints voor de wereldwijde olie- en gasvoorziening. Elke verstoring in dit gebied wordt daarom nauwlettend gevolgd door energiemarkten en regeringen wereldwijd.
