De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) ziet in de jaarrede 2025 veel aandacht voor de gezondheidszorg, maar mist een samenhangende aanpak. De organisatie pleit voor geïntegreerde ‘zorgstraten’ per ziektebeeld, met meetbare resultaten, kostenbeheersing en betere inzet van personeel.
In haar maandelijkse nieuwsbrief Inzicht concludeert de VES dat ongeveer een vijfde van de jaarrede 2025 aan gezondheidszorg was gewijd, met prioriteiten zoals versterking van eerstelijnszorg via RGD en spoedklinieken, digitalisering, en hervormingen bij SZF, BOG en BVGS. Ook werden kindergeneeskunde, geestelijke gezondheidszorg, binnenlandzorg en financiële beloning van zorgpersoneel expliciet genoemd.
Volgens de VES blijven deze punten echter losse elementen zonder overkoepelend kader. De economenorganisatie noemt dit een herhaling van eerdere fouten: veel wenselijkheden, maar geen geïntegreerd plan van aanpak dat prioriteiten verbindt en stuurt op resultaten.
De VES stelt daarom een fundamenteel andere benadering voor: geïntegreerde zorgstraten. In dit model worden preventie, diagnostiek, behandeling en nazorg per ziektebeeld structureel verbonden, waardoor samenhang ontstaat en uitkomsten beter meetbaar worden.
Zorgstraten: specialisatie met schaalvoordeel
Als concreet voorbeeld noemt de VES ’s Lands Hospitaal, dat zich kan ontwikkelen tot een gespecialiseerd moeder- en kindcentrum. Door perinatale zorg, kindzorg en gynaecologie te concentreren, wordt expertise gebundeld, stijgt de kwaliteit en kunnen middelen efficiënter worden ingezet. Besparingen kunnen vervolgens worden gebruikt om personeel beter te belonen en uitstroom naar het buitenland af te remmen.
Een vergelijkbare lijn wordt voorgesteld voor het Psychiatrisch en Neurologisch Centrum Suriname (PNCS), dat kan uitgroeien tot nationaal centrum voor geestelijke, neurologische en verslavingszorg. Dit moet leiden tot kortere wachttijden en betere behandeluitkomsten.
Koppel RGD en spoedklinieken aan het zorgstratenmodel
De presidentiële prioriteiten krijgen volgens de VES pas echte waarde als RGD-posten en spoedklinieken rechtstreeks worden verbonden aan zorgstraten voor onder meer diabetes, hart- en vaatziekten, infectieziekten, kanker, longaandoeningen, oogafwijkingen en bewegingsstoornissen. Preventie wordt dan een integraal onderdeel van het zorgproces, de personeelsinzet wordt effectiever en er ontstaat ruimte voor hogere salarissen.
Nieuwe rol voor SZF en BOG
Doordat zorgstraten uitkomsten meetbaar maken, kan ook de bekostiging veranderen. Het Staatsziekenfonds (SZF) kan overstappen op bundelbetalingen waarbij kwaliteit en resultaat worden beloond in plaats van volume. Het Bureau voor Openbare Gezondheid (BOG) kan zich ontwikkelen tot nationaal data- en kenniscentrum voor epidemiologie, inspectie en toezicht. Een aparte zorgautoriteit zou daarmee overbodig worden, wat bureaucratische overlap voorkomt.
Netwerkzorg en digitalisering voor het binnenland
Gespecialiseerde centra in Paramaribo kunnen de spil vormen van een landelijk netwerk, waarin ziekenhuizen in Atjoni, Wanica en Albina een belangrijke rol vervullen. Met telemedicine en verdere digitalisering kan hoogwaardige zorg ook het binnenland bereiken, een aanpak die internationaal zijn waarde al heeft bewezen.
Arbeidsmarkt: capaciteit, banen en betere salariëring
Het zorgstratenmodel biedt volgens de VES een structurele oplossing voor tekorten aan verpleegkundigen en specialisten. Door tijdige inzet van buitenlandse expertise en betere coördinatie wordt capaciteit efficiënter benut. Tegelijk schept het model banen voor verpleegkundigen, laboranten, diëtisten, fysiotherapeuten, medisch-technisch personeel en data-analisten. Meer patiënten kunnen worden geholpen, de zorgkwaliteit stijgt, en er ontstaat financiële ruimte voor betere beloning.
Conclusie
Waar de jaarrede blijft bij losse prioriteiten, biedt het door de VES voorgestelde zorgstratenmodel een geïntegreerde en toekomstbestendige route naar modernisering én betaalbaarheid van de Surinaamse gezondheidszorg.
Bron: VES, nieuwsbrief Inzicht #64 (september 2025).
