Vonnis in MH17-proces brengt gerechtigheid ondanks groot leed

Uit onderzoek bleek dat het vliegtuig neergehaald werd door een BUK-raket. Op donderdag 17 november 2022 is door de Nederlandse rechtbank (Den Haag) uitspraak gedaan. De drie verdachten zijn tot levenslang veroordeeld. Met de uitspraak wordt eindelijk gerechtigheid gedaan, al blijft het leed voor de nabestaanden groot.

De Nederlandse premier Mark Rutte liet direct na de uitspraak van de rechtbank in een verklaring optekenen dat het goed is dat dat er een vonnis is. “Hiermee zijn we een stap dichter bij gekomen in waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Maar het is ook weer een moeilijke en confronterende dag voor veel nabestaanden van de 298 slachtoffers die het leven verloren”, aldus de minister-president. Hij merkt echter ook op dat – hoe belangrijk het vonnis ook is – dit niet het sluitstuk is. “Alle partijen kunnen nu hoger beroep aantekenen en is dit vonnis dus niet onherroepelijk.”

Op 25 mei 2018 hebben Nederland en Australië, Rusland onder internationaal recht aansprakelijk gesteld voor zijn rol bij het neerhalen van vlucht MH17. De onderhandelingen hierover werden door Rusland eenzijdig stopgezet. Nadat Rusland besloot de onderhandelingen hierover tussen Australië en Nederland enerzijds en Rusland anderzijds te staken hebben Australië en Nederland zich beraden over volgende stappen. Dit leidde tot het indienen van de klacht bij de internationale burgerluchtvaartorganisatie (ICAO).

De Russen Igor Girkin en Sergey Doebinski en de Oekraïner Leonid Chartsjenko zijn in dit proces veroordeeld. Girkin was als bevelhebber van de strijdkrachten van de Russisch-gezinde separatisten de hoogste in rang. Volgens de rechtbank valt het niet te bewijzen dat Girkin op de hoogte was van het feit dat er vanuit de Russische Federatie een BUK-raket naar Oost-Oekraïne was gebracht. Echter, keurde hij het gebruik van zware wapens als luchtafweer wel goed. De drie verdachten zijn veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen en een schadevergoeding van 16 miljoen euro. De schadevergoeding past binnen de Oekraïense wet.

Voor de uitspraak schreef een geëmotioneerde nabestaande Peter van der Meer op Twitter: “Op 17 juli 2014 kwamen 298 onschuldige mensen om door het neerschieten van vlucht MH17. Drie van hen waren mijn dochters Sophie, Fleur en Bente. Vier verdachten staan terecht. Vandaag, meer dan acht jaar na dato, zal de rechter uitspraak doen. Eindelijk.”

De Oekraïense president, Zelensky accentueert dat het ook cruciaal is om het meesterbrein ter verantwoording te roepen. “Het gevoel van straffeloosheid leidt tot nieuwe misdaden. We moeten deze illusie verdrijven”. In tijden van Russische invasie geeft hij aan dat Rusland gestraft moet worden voor alle wreedheden van toen en nu. De Nederlandse schrijver en journalist Joost Niemoller is van mening dat het hele MH17-proces alleen een therapeutische betekenis heeft. “Het zoeken en vinden van zelfbevestiging. Niemand heeft het proces gevolgd, maar er is geen enkel serieus bewijs geleverd.”