Zestig jaar geleden trok ons district Coronie wereldwijd de aandacht toen vier Nike-Apache-peilraketten werden gelanceerd vanuit Totness; toen een mijlpaal op het gebied van wetenschappelijke innovatie en internationale samenwerking. De lanceringen werden in samenwerking met de National Aeronautics and Space Administration NASA, de Universiteit Utrecht en het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, KNMI, uitgevoerd.
Op woensdag 24 september werd bij Coronie ’s unieke bijdrage aan ruimtevaartexploratie stilgestaan, middels een herdenkingsceremonie ter ere van de 50ste viering van de staatkundige onafhankelijkheid van Suriname én de aanstaande 250ste herdenking van de Amerikaanse onafhankelijkheid. In de multifunctionele ruimte van het districtscommissariaat werden door de Amerikaanse ambassadeur Robert Faucher, Districtscommissaris Eric Boldewijn en Oud-DC Remie Tarnadi een replica van een Nike-Apache-peilraket onthuld; hetzelfde model als die in september 1965 vanuit Totness werden gelanceerd.
Ambassadeur Faucher, die als kind verzot was op raketten en alles daaromheen, vond het bijzonder deze memorial te mogen leiden in het land waar hij dient, en dat bij de NASA toen als tweede stond op de lijst van landen met geschikte lanceringslocaties. Op plek 1 stond Cape Canaveral, een kaap in het oosten van de Amerikaanse staat Florida, waar de Amerikaanse vlieg- en lanceerbasis ‘Cape Canaveral Space Force Station’ staat, voorheen ‘Cape Canaveral Air Force Station genoemd,’ die sinds 1957 wordt gebruikt voor het lanceren van raketten.
“Het afschieten van de 4 Nike-Apache raketten was onderdeel van de ‘Space Race’ van die tijd”, stelt hij, “een heel belangrijk experiment om te zien of Coronie voldeed aan de vereisten voor lanceringen. Het is een mooi deel van onze gedeelde geschiedenis die werd uitgevoerd ten behoeve van de gehele mensheid. Ik ga speciaal op zoek naar gedeelde historische feiten zoals deze, om die te vieren en presenteren aan de mensen binnen het kader van de aanstaande onafhankelijkheidsvieringen in onze landen.”
Er is in Washington veel geschreven over de geschiktheid van dit gebiedsdeel van ons land in verband met ruimte-exploratie. Vanwege de ligging, dicht bij de evenaar, de bodemgesteldheid en de aanwezigheid van water aan weerszijden van de betreffende locatie was Totness uitermate bruikbaar voor de lancering. Over de resultaten kon Ambassadeur Faucher geen uitspraak doen, aangezien het voornamelijk een experiment was van Nederlands, het KNMI. Het onderzoek vergrootte in elk geval het begrip met betrekking tot windpatronen en zwaartekracht in hogere atmosferen. Het is gebleven bij die vier raketten, omdat het om een eenmalig projekt ging.
De Amerikaanse diplomaat stond er zelf versteld van toen hij erachter kwam dat Suriname zo een belangrijke rol heeft gespeeld in ruimtevaartexploratie. Met hem vele aanwezigen en anderen die door de herdenkingsceremonie erachter kwamen. De schenking van het schaalmodel van de Nike-Apache peilraket heeft dan ook als doel, mensen bewust te maken van de waarde van dit bijzonder stukje geschiedenis.
Oud-dc Tarnadi, die de VS erkentelijk is voor het gebaar, heeft het natraject van deze voor hem zeer uitzonderlijke gebeurtenis in Coronie nog mogen meemaken. “Velen weten niet dat er zestig jaar geleden zo een bijzondere gebeurtenis, een raketlancering, hier heeft plaatsgevonden in dit district. Ik stel het enorm op prijs dat de Amerikaanse ambassade het initiatief heeft genomen hier op deze manier bekendheid aan te geven. Ik was zelf nog niet geboren, maar heb wel nog de overblijfselen kunnen zien en meegemaakt dat de Amerikaanse soldaten hier langs ons zwembad met ‘zwart water’ bivakkeerden. Een heel leuke tijd was dat. Coronie’s glorietijd, met veel meer cocospalmen en goed onderhouden, zoals te zien was aan de foto’s.”
Hij verwees naar foto’s en audiofragmenten uit het persoonlijk archief van de laatst nog in leven zijnde lanceerder Jaap Mulder, een expert die nauw betrokken is geweest bij het lanceringsproject. Mulder schonk het materiaal aan Herwin Hooplot, oprichter van www.coronie.eu die al tientallen jaren historische en actuele artikelen en wetenswaardigheden publiceert over het district Coronie. Op verzoek van ambassadeur Faucher stelde Hooplot die beschikbaar voor de plechtigheid afgelopen woensdag waar het werd vertoond en afgespeeld, en heel wat los maakte bij de aanwezigen.
Bij Tarnadi maakte het een oude droom wakker: het herstellen van dit district in zijn oude glorie. “Het is altijd een droom van mij geweest dat Coronie er weer uit gaat zien als vroeger, dat we teruggaan naar die tijd met alle goede dingen die wij te bieden hadden, dan worden wij dé toeristische trekpleister van Suriname. Als we hier ook een raketbasis hadden gehad als Kourou zou dat een geweldige impact en vooral een spin-off effect hebben gehad, dit district zou tot bloei zijn gekomen”.
Met de onthulling van het schaalmodel van een Nike-Apache raket in de multifunctionele zaal van het districtscommissariaat krijgt men de gelegenheid kennis te verkrijgen over dit waardevolle historische feit van Suriname. Zowel lokale bewoners, waaronder de schoolgaande jeugd, als mensen die op doorreis zijn zullen de mogelijkheid hebben te leren over Coronie ’s unieke bijdrage aan de ruimtevaartexploratie. “Wij nodigen heel Suriname uit langs te komen en de replica te aanschouwen”.
De deuren zullen openstaan voor eenieder die dit willen zien en het verhaal erachter horen. Men zal bij elke activiteit hier in ons district dit stukje geschiedenis kunnen aanschouwen. Het moet levendig gehouden worden voor de vorige, huidige én komende generaties. We willen zelfs een stap verder gaan en de oude DC-ambtswoning transformeren tot een museum waarin we alle objecten met historische waarde, van Coronie, bijeen hebben. Zaak is nu wel dat we beseffen dat we allemaal de verantwoordelijkheid dragen voor het behoud, conservatie is belangrijk, hoe langer wij dit in goede staat houden hoe meer ons nageslacht hiervan kan genieten en leren. “Laten wij dit met zijn allen koesteren en waken voor vandalisme”, aldus Remie Tarnadi, voormalig DC van Coronie.
Zowel hij als Ambassadeur Faucher spraken verder de hoop uit dat de replica Nike-Apache peilraket een inspiratie zal zijn voor de toekomst en een uiting van de blijvende samenwerking en vriendschap tussen Suriname en de Verenigde Staten.
