De Wayana’s hebben op 8 augustus een geografische kaart van hun leef- en woongemeenschappen gepresenteerd. Stichting Mulokot is in 2019, met hulp van enkele donateurs, gestart met het vervaardigen van deze kaart. Hiervoor zijn zij zeker vijf maanden op expeditie geweest om de werkelijke grenzen vast te stellen.
Het Wayanagebied grenst in het oosten en zuiden aan de landsgrenzen met Brazilië en Frans-Guyana. Het betwiste gebied is oorspronkelijk Wayanagebied, daar wonen en jagen de Wayana’s nog steeds. Bij de Tapanahony is er ook een grens met de Aluku’s en Tareno. De noordelijke grens is bij de waterscheiding tussen Tapanahony en de Boven- Surinamerivier. Het grondgebied van de Wayana is uitgestrekt over 24.865 km2, wat gelijk is aan 15 procent van het Surinaams grondgebied. Er zijn negen Wayanadorpen, die tellen in totaal 862 bewoners.
Jupta Itoewaki, voorzitter van de Stichting Mulokot, zegt dat de presentatie van de Wayanakaart een begin kan zijn van een groter publiek bewustzijn van inheemse soevereiniteit en culturele rechten; een stap in de richting van een rechtvaardige relatie en verzoening. Ze wijst erop dat de inheemsen al langer dan 25 jaar vechten voor wettelijke erkenning van hun grondenrechten. Met de Wayanakaart zijn ze een stapje dichterbij, meent Itoewaki.
Een aantal prominenten binnen de Surinaamse samenleving heeft een exemplaar van de Wayanakaart in ontvangst mogen nemen. Zo hebben minister Albert Jubithana en DNA-lid Asiskumar Gajadien, als voorzitter van de commissie grondenrechten, een kaart ontvangen. Gajadien geeft aan dat het parlement serieus en bereid is het grondrechtenvraagstuk aan te pakken. Hij is van mening dat de grondenrechten eindelijk erkend moeten worden, zodat iedereen in Suriname gelijk is aan elkaar.
Op parlementair niveau bereidt een technisch team een final-advies voor, waarmee de commissie het vooronderzoek kan afronden. Hij hoopt dat dat advies deze maand af is, zodat er een begin gemaakt kan worden met de openbare behandeling. Dit houdt in dat alle adviezen van alle belanghebbenden meegenomen kunnen worden, teneinde een goede discussie te voeren. De discussie zal niet gaan over de erkenning, want naar zeggen van Gajadien staat iedereen daar achter. De discussie zal gaan over hoe de inheemse grondenrechten geïmplementeerd kunnen worden in de Surinaamse regelgeving.
Minister Albert Jubithana van Transport, Communicatie en Toerisme is ingenomen met dit initiatief van de Wayanagemeenschap. Hij heeft bij de inontvangstname van de kaart aangegeven dat hij deze verder zal doorgeleiden naar de rest van de regering, die zeker geraadpleegd zal worden bij het nemen van besluiten.
