De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft verklaard dat het huidige vredesvoorstel voorziet in veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten voor een periode van vijftien jaar.
Dat zei hij vanochtend via WhatsApp tegen internationale media, een dag na zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump in diens residentie Mar-a-Lago in Florida. Volgens Zelensky had hij in eerste instantie zelf gevraagd om garanties voor een periode tot vijftig jaar.
De veiligheidsafspraken maken deel uit van een concept-vredeskader dat moet bijdragen aan een einde aan de oorlog in Oekraïne, die inmiddels bijna vier jaar duurt sinds de grootschalige Russische inval in februari 2022. Welke juridische of militaire vorm de Amerikaanse toezeggingen precies zullen krijgen, is nog niet duidelijk. Kiev dringt al langer aan op “artikel-5-achtige” garanties van de VS en Europese landen, verwijzend naar het NAVO-beginsel dat een aanval op één bondgenoot als een aanval op allen wordt gezien.
Zelensky zei dat de Amerikaanse veiligheidswaarborg voor Oekraïne in het herziene twintigpuntenplan “voor 100 procent” is overeengekomen. Trump was terughoudender en sprak eerder van “ongeveer 95 procent” overeenstemming. Beide leiders benadrukten wel dat tijdens de gesprekken in Florida merkbare vooruitgang is geboekt en dat de besprekingen over een alomvattend vredesakkoord worden voortgezet.
Trump wees er tegelijk op dat er nog “één of twee lastige” openstaande kwesties zijn, waaronder de toekomstige status van grondgebied. Volgens hem is er onder meer discussie over een voorstel om de oostelijke Donbas-regio, die grotendeels onder Russische controle staat, om te vormen tot een gedemilitariseerde zone. Die kwestie is volgens de Amerikaanse president nog “onopgelost”.
De Amerikaanse president gaf ook aan begrip te hebben voor het standpunt van Rusland, dat volgens hem niet zomaar bereid is tot een staakt-het-vuren. “Je moet de andere kant ook begrijpen,” aldus Trump. Hij voegde eraan toe dat binnen enkele weken duidelijker moet worden of het voorgestelde raamwerk daadwerkelijk kan leiden tot een einde aan de oorlog.
Ondertussen gaan de diplomatieke inspanningen door, terwijl op het slagveld nog dagelijks wordt gevochten. De komende rondes van overleg moeten uitwijzen of het conceptpakket aan veiligheids- en territoriale afspraken kan worden omgezet in een akkoord dat voor zowel Kiev als Moskou acceptabel is.
