Zócalo betekent letterlijk ‘sokkel,’ de basis van een standbeeld. Het verwijst ook naar de belangrijkste pleinen in Mexicaanse steden, die historisch gezien belangrijke ceremoniële centra waren voor de Azteken en nu verzamelplekken zijn voor diverse evenementen.
Maar Zócalo is ook de titel van de solo-expositie van beeldend kunstenaar Miguel Keerveld, die op 7 november officieel en feestelijk werd geopend in de Readytex Art Gallery.
De Mexicaanse pleinen als verzamelplek vond Keerveld een mooie metafoor voor zijn expo, “om mensen eraan te herinneren dat, ondanks dat de wereld aan het polariseren is en er machtsverschuivingen plaatsvinden, het essentieel is dat we elkaar erkennen en samenkomen.” Hij brengt dit tot uiting in Zócalo door 22 creatieve collega’s en medewerkers uit onder andere de Verenigde Staten, Peru, Brazilië en Suriname bij de solo-expo te betrekken, “want door samen te komen en te werken krijg je een verdubbeling van de kracht die je hebt als individu.”
‘Een Mechanisme van Gemeenschap en een Compositie in Kracht,’ zo beschrijft de artiest zelf deze tentoonstelling waarmee hij twintig jaar creatieve arbeid viert, inclusief negen jaar als performance persona en alter ego ‘tumpi flow.’ Hij ervaart dit als een verrijking, een enorme zegening, en is er dankbaar voor. Hij erkent tegelijkertijd dat hij in die twee decennia veel ondersteuning heeft gehad van een netwerk van mensen.
Keervelds werken, met name zijn installaties en uitgebreide geschriften, intrigeren, zijn complex en raadselachtig, en bevatten meerdere lagen van betekenis. Het concept kreeg vorm na gesprekken met zijn vriend en mentor Francisco Guevara, een in Mexico gevestigde, onafhankelijke wetenschapper, die tevens de curator is van deze solo-expositie. Guevara is medeoprichter van de Arquetopia Foundation, die internationale ‘artist-in-residence’-programma’s aanbiedt in Mexico, Peru en Italië. Hij heeft ruime ervaring in onder andere het ontwerpen, cureren en beheren van kunstprojecten via beeldende kunsteducatie en kunstgeschiedschrijving.
Op 11 november verzorgde Guevara, als toevoeging aan de expo, een lezing waarin hij het belang van kunst als verzamelplek uiteenzette en het verschil tussen plaats en ruimte benadrukte met de stelling: ‘ruimte is levend en plaats is dood.’ Letterlijke grenzen beperken de mens bij het zich in vrijheid verplaatsen van de ene plaats naar de andere, terwijl ruimte relaties vastlegt, meent Guevara.
De tentoongestelde kunstwerken van Zócalo moeten bezoekers ertoe aanzetten na te denken over gender, ras, identiteit, geschiedenis, leven en dood. “Wat ik wil,” stelt Keerveld, “is dat mensen inderdaad ‘getriggerd’ worden en gaan beseffen dat veel zaken die we in het dagelijks leven aannemen – ideologieën zoals welk ras, geslacht of gender je bent – allemaal ‘imaginaries’ zijn. Net als de grenzen van landen zijn het eigenlijk allemaal percepties die niet in de natuur zijn, maar door de mens geconstrueerd.”
Het feit dat hij met Zócalo een stukje van Mexico hiernaartoe heeft gebracht, bewijst volgens de beeldend kunstenaar dat, ondanks grenzen, er een relatie kan zijn tussen twee heel verschillende plaatsen of landen, en dat ze dwars door ruimte verbonden kunnen zijn. “Wanneer je op herkenningselementen begint te letten, zoals de belangrijke plek van familie binnen zowel de Mexicaanse als Surinaamse gemeenschap, dan kun je heel snel je naaste erkennen en gelijkwaardigheid zien. Zo kunnen we, ondanks en temidden van de huidige oorlogen, toch weer leuke tijden in de wereld hebben,” meent de kunstenaar.
Zócalo daagt bezoekers uit tot een hoger niveau van betrokkenheid en interpretatie. Het plaatst vragen bij de positie van de kunstenaar als individu, onafhankelijke of solitaire agent. Omdat het creatieve arbeid als sociale verschijning en collectieve kracht onderzoekt, is het een mechanisme van gemeenschap en een compositie in kracht. Dit gebeurt door middel van gemeenschappelijke focus en experimenten die bekend staan als Caraïbisch Futurisme en Latijns-Amerikaanse politiek in de context van Suriname. Zócalo is tot 4 januari 2025 te bezichtigen in de Readytex Art Gallery aan de Steenbakkerijstraat.
