Na twee jaren stil te hebben gezeten vanwege de Covid-19-pandemie, wordt Saamaka Daka dit jaar groots gevierd. 19 september 2019 herdenkt de Saamaka stam 260 jaar vredesluiting met het koloniaal bestuur van Suriname. In de loop naar 19 september, staan er diverse activiteiten gepland om invulling te geven aan deze dag.
Op 19 september herdenkt de Saamaka stam het vredestraktaat die in 1762 werd getekend met de koloniale overheid. Renaldo Huur, voorzitter van de Stichting 19 september 1962, zegt dat de activiteiten die dit jaar bedoeld zijn om bewustwording in de gemeenschap te brengen over de Saamaka cultuur.
Ook wil de stichting onder de Saamaka’s zelf bewustwording op gang brengen, omdat zij moeten gaan begrijpen dat door de strijd die hun voorouders hebben geleverd, zij nu een bestaan hebben. “We willen onze voorouders memoreren en hun daden presenteren aan de jongeren”, zegt Huur.
Nationale dag
De stichting die sinds 2019 actief is, heeft al in het verleden enkele activiteiten ontplooid. De eerste was op 19 september 2019 in Palmentuin, toen de Saamaka een halve vrije dag kreeg van de Surinaamse overheid. Huur vertelt dat er eerder dit jaar, in februari, een verzoek is ingediend bij de president en de minister van Binnenlandse Zaken om 19 september tot een nationale dag te verklaren. Ook de vicepresident heeft dit schrijven ontvangen. De stichting heeft tot nog toe geen reactie van de staat ontvangen. Echter, zij is hoopvol gestemd.
Koloniale bestuur
Huur legt uit dat de Saamaka stam tot drie keer toe heeft getracht vrede te sluiten met de koloniale overheid. Echter, dit lukte het niet, omdat de toenmalige overheid hen wilde bedriegen en terug brengen in slavernij. Het gelukte de N’djuka stam om in 1760 vrede te sluiten met de koloniale bestuur. Hierdoor is de Saamaka stam de tweede marron stam geweest die een vredestraktaat sloot met de overheid.
De stichting heeft een commissie Herdenking 260 jaar Saamaka Daka in het leven geroepen om alle activiteiten die gepland worden naar 19 september toe, te coördineren. De voorzitter van de commissie, Humphrey Jeroe, legt uit dat bij 260 jaar herdenking Saamaka Daka niet mag worden verwaarloosd.
Thema en doelgroep voor de viering van 260 jaar Saamaka Daka, is een speciaal thema gekozen ‘Bondji ko a wan, hen da go a fesi u Saamaka’.
Ontwikkeling van Saamaka
In het Nederlands luidt het thema als: ‘Eenheid en saamhorigheid voor de ontwikkeling van Saamaka’. De viering van dit jaar moet niet alleen de aandacht van de Surinamers. Jeroe zegt dat de activiteiten ook belangrijk zijn buitenlanders en Saamaka’s in diaspora. “De wereld moet van ons horen. We willen dat mensen ons kennen, dus we gaan onze cultuur naar buiten brengen. En Niet dat de samenleving niet bewust is, maar we willen haar bewuster maken”
De activiteiten die gepland zijn moeten de identiteit van de stichting en de Saamaka stam naar voren brengen.
Jeroe zegt dat er meer activiteiten zouden worden gepland. Het lag in de bedoeling om vanaf januari te starten, echter, hebben diverse zaken dat bemoeilijkt. Voornamelijk de situatie van wateroverlast in Brokopondo.
“We wilden ons niet te veel bezig houden met het organiseren van feestjes, terwijl een deel van onze mensen nood lijden”zegt Jeroe. Hij sluit daarbij aan dat de stichting solidair staat met de mensen die getroffen zijn door wateroverlast. Ook zal de stichting de mogelijkheden bekijken om de middelen die zij vergaren uit de activiteiten, bij te dragen aan het lenigen van de nood in het Saamakagebied.
De activiteiten
De commissie Herdenking Saamaka Daka 2022 heeft een schema voor de komende periode. Er zijn twee werkgroepen: de Christelijke werkgroep en de culturele werkgroep, die zich bezig houden met het organiseren van de activiteiten. De eerste officiële activiteit zal op 1 juli plaatsvinden. Het gaat om een ‘Saamaka gafa Gadu neti’. Op deze dag zal er in gebedshuis Logos lofprijzing aan de heer worden gegeven, middels zang, dans en poëzie. Ook zal er voor de Saamaka stam gebeden worden, voornamelijk zij die zich bevinden in de rampgebieden.
Verschillende politieke visies
Jeroe geeft aan dat in een later stadium er een meeting gehouden zal worden met alle Saamaka christelijke leiders. Jeroe zegt dat het de bedoeling is om ze samen op een dag bij elkaar te brengen. Ook zij die politiek anders denken, moeten op een dag samengebracht worden. “Vaak genoeg als we verschillende politieke visies hebben, dan hebben we een vijandige houding tegenover elkaar”.
Verder zal er ook een fundraising activiteit en een braderie te Brownsweg worden gehouden. Op 18 september volgt er een banamba neti, met daaraan gekoppeld een traditionele lezing te Pokigron. Deze locatie is trouwens de centrale plek waar de activiteiten dit jaar plaatsvinden.
Op 19 september zal er een dankdienst en een feestvergadering in het dorp worden georganiseerd. Hierbij krijgen mensen de gelegenheid om door het dorp te wandelen en kennis te maken met de verschillende aspecten van de Saamaka cultuur.
