De Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede (OGV) heeft dinsdag een programma gelanceerd, getiteld: “Bewijs voor coup of bewijs voor moord?” Hierin is te zien hoe Roy Horb de gevangene Jozef Slagveer een verklaring laat voorlezen.
In het tweede deel laat Desiré Bouterse de gevangene André Kamperveen, ook een verklaring voorlezen. De verklaring van Kamperveen is voor het eerst in 40 jaar vertoond aan de samenleving. Slagveer en Kamperveen zijn na het afleggen van deze verklaringen vermoord in het Fort Zeelandia door de militairen, samen met 13 andere slachtoffers. Deze moorden staan bekend als de 8 decembermoorden, die plaatsvonden op 8 december 1982.
De toenmalige militaire machthebbers, onder leiding van Bouterse, lieten alle slachtoffers overbrengen naar het Fort Zeelandia op beschuldiging van plannen voor een tegencoup. Bouterse kwam twee jaar eerder zelf aan de macht door een militaire coup.
Voorbedachten rade
Volgens advocaat Hugo Essed, waren de militairen reeds van plan om de slachtoffers te vermoorden. Daarom hebben zij Slagveer en Kamperveen gedwongen valse verklaringen af te leggen. Essed zegt dat de militairen hen lieten zien hoe de eerste slachtoffers werden vermoord. Daarna werden de heren voorgehouden dat hen hetzelfde lot te wachten staat, indien zij de verklaring niet afleggen. Uiteindelijk zijn zij toch vermoord. ‘De beelden zijn op 8 december 1982 in het Fort Zeelandia opgenomen, nadat de executie van de eerste slachtoffers reeds had plaatsgevonden.
Eerherstel slachtoffers
Het programma is volgens de OGV bedoeld om bij te dragen aan het herstel van de goede naam en eer van de 15 slachtoffers. Opvallend is het, volgens Essed dat de militairen deze verklaringen hebben opgenomen om zichzelf in te dekken. Zij wilden het presenteren als bewijs dat de latere slachtoffers een coup aan het organiseren waren.
Echter, Bouterse heeft in het proces tegen hem, waarvoor hij eerder is veroordeeld tegen 20 jaar celstraf, deze verklaringen nooit opgebracht als bewijs. Het is juist het Openbaar Ministerie dat de verklaringen presenteerde. Het is gebruikt in de rechtzaal om aan te tonen dat er sprake was van voorbedachten rade.
In het programma heeft de OGV daarom benadrukt dat wat als bewijs voor een coup had moeten dienen voor Bouterse, uiteindelijk het bewijs heeft opgeleverd voor moord met voorbedachten rade. Bouterse heeft bij de rechter verklaard niet aanwezig te zijn geweest in het Fort Zeelandia op 8 december 1982. Volgens de OGV levert het programma het bewijs dat hij wel aanwezig was: Bouterse zit naast Kamperveen tijdens het afleggen van de verklaring.
Essed zegt dat het nodig is om dit programma uit te zenden, zodat een goede analyse gemaakt kan worden van 8 december 1982. Er zijn volgens hem twee leugens die de militairen verteld hebben: het eerste is dat de slachtoffers bezig waren met een coup en het tweede is dat zij op de vlucht zijn doodgeschoten. Essed plaatst het programma onder de noemer van vrije meningsuiting.
Rechtszaak
Op 31 oktober 2022 wordt de rechtszitting in het 8 decemberstrafproces vervolgd. Nu dient het hoger beroep van 5 van de verdachten, waaronder Bouterse. Het is dan de bedoeling dat de verdachten gehoord worden. Essed verwacht niet dat de verdachten veel zullen zeggen. De advocaat twijfelt eraan als Bouterse zal verschijnen in de rechtszaal. Hoe dan ook kan het lopend proces niet meer gestaakt worden, verwacht Essed. ‘De verdachten kunnen geen bewijzen presenteren die aantonen dat er geen sprake was van voorbedachten rade’.
