De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) heeft een epidemiologische waarschuwing uitgegeven vanwege een aanhoudende stijging van het aantal chikungunyagevallen in meerdere landen in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika sinds eind 2025. De organisatie ziet bovendien opnieuw lokale overdracht in gebieden waar het virus jarenlang niet of nauwelijks circuleerde.
In Suriname waren sinds 2016 geen autochtone (lokale) gevallen gemeld, maar in epidemiologische week 51 van 2025 is weer een eerste lokaal geval geregistreerd. Tussen week 51 van 2025 en week 4 van 2026 zijn in totaal 712 verdachte gevallen gemeld; 327 daarvan zijn via laboratoriumonderzoek bevestigd. In dezelfde periode is één overlijden gemeld, dat nog wordt onderzocht.
Volgens de beschikbare gegevens zijn bevestigde gevallen vastgesteld in onder meer Paramaribo, Wanica, Nickerie en Commewijne. PAHO meldt daarnaast dat het onderzochte overlijden een 72-jarige man betrof met onderliggende aandoeningen, die op 26 januari 2026 is overleden; typering (genotypering) van monsters uit 2026 loopt nog.
Waarom PAHO nu waarschuwt
PAHO stelt dat de trend past bij gebieden waar de Aedes aegypti-mug voorkomt, maar dat omgevingsfactoren zoals extreme temperaturen de broedplaatsen kunnen bevorderen. Ook het voortbestaan van het virus in endemische gebieden en de circulatie van verschillende virusvarianten onderstrepen volgens de organisatie de noodzaak van gevoelige surveillance en snelle respons.
Sylvain Aldighieri, directeur voor preventie en bestrijding van overdraagbare ziekten bij PAHO, zegt dat na jaren van lage transmissie opnieuw een opleving wordt gezien, vooral in de intertropische zone. Het doel van de waarschuwing is dat zorgverleners en overheden zich voorbereiden op mogelijke uitbraken en tijdig publiekscampagnes kunnen plannen.
Cijfers regio en wereldwijd
Wereldwijd werden tussen 1 januari en 10 december 2025 in totaal 502.264 chikungunyagevallen gemeld, inclusief 186 sterfgevallen. In de Amerika’s ging het in 2025 om 313.132 gemelde gevallen, waarvan 113.926 bevestigd, met 170 sterfgevallen.
Wat is chikungunya en wie loopt extra risico?
Chikungunya wordt overgedragen door muggen, vooral Aedes aegypti (en mogelijk ook Aedes albopictus), die ook dengue en zika kunnen verspreiden. De ziekte kan hoge koorts en hevige gewrichtspijn veroorzaken, naast onder meer spierpijn, hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid en huiduitslag. Zwangere vrouwen, baby’s jonger dan 1 jaar, ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen lopen een hoger risico op complicaties.
Er is geen specifieke antivirale behandeling; klachten worden doorgaans behandeld met pijnstillers en koortsremmers.
Aanbevelingen: vroeg opsporen en broedplaatsen aanpakken
PAHO roept landen op om epidemiologische en laboratoriumsurveillance te versterken, zorgpersoneel alert te laten zijn bij koorts- en uitslaggevallen, en de vectorbestrijding op te voeren door broedplaatsen van muggen te verwijderen. Ook adviseert de organisatie persoonlijke bescherming zoals het gebruik van repellents, klamboes en bedekkende kleding, en het leegmaken of afdekken van waterhoudende bakken rond huis en erf.
