Uit cijfers over de periode 2020–2023 blijkt dat jaarlijks gemiddeld 45 tot 50 vrouwen in Suriname overlijden aan baarmoederhalskanker. Volgens gynaecoloog-obstetricus Marvin Dipokromo (Diakonessenhuis) is een groot deel van deze sterfgevallen te voorkomen door tijdige screening en betere voorlichting.
Baarmoederhalskanker ontstaat aan de baarmoederhals en wordt in meer dan 99 procent van de gevallen veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV), vooral de hoogrisicotypes 16 en 18. Het ziekteproces ontwikkelt zich meestal langzaam: vaak gaan er jaren van voorstadia en afwijkingen aan vooraf voordat er sprake is van kanker. Juist deze afwijkingen kunnen vroeg worden opgespoord met een uitstrijkje en/of HPV-onderzoek.
“In het beginstadium geeft baarmoederhalskanker meestal geen klachten”, zegt Dipokromo, die bijna 14 jaar werkervaring heeft. “Wanneer symptomen optreden, zoals contactbloedingen, abnormaal vaginaal bloedverlies, pijn bij het vrijen of aanhoudende vaginale afscheiding, is de ziekte vaak al in een verder gevorderd stadium”.
Toename bij jongere vrouwen
De specialist wijst erop dat de afgelopen jaren vaker baarmoederhalsafwijkingen en zelfs baarmoederhalskanker bij jongere vrouwen worden gezien. Als mogelijke oorzaken noemt hij een vroege start van seksuele activiteit, gecombineerd met een tekort aan structurele voorlichting en preventieve zorg. Hoewel het lichaam het HPV-virus in veel gevallen zelf kan opruimen, geldt dat niet voor iedereen.
Screening en vaccinatie kunnen levens redden
Regelmatige screening wordt als laagdrempelig en effectief gezien. Een uitstrijkje duurt doorgaans enkele minuten en is volgens de gynaecoloog niet pijnlijk. Vrouwen die minimaal twee jaar seksueel actief zijn, wordt geadviseerd dit onderzoek regelmatig te laten uitvoeren. Daarnaast wordt HPV-vaccinatie sterk aanbevolen voor zowel meisjes als jongens.
Drempels blijven groot
Het Diakonessenhuis biedt via de polikliniek Gynaecologie de mogelijkheid voor uitstrijkjes en HPV-onderzoek. Toch blijven onwetendheid, misinformatie en het ontbreken van een zorgverzekering voor veel vrouwen een drempel om zich te laten onderzoeken.
“Suriname ontbeert momenteel een breed en structureel awarenessprogramma, zoals dat in het verleden wel bestond”, benadrukt Dipokromo. Volgens hem is meer publieke voorlichting dringend nodig om vrouwen bewuster te maken van preventie en vroege opsporing.
De kernboodschap blijft volgens de specialist duidelijk: baarmoederhalskanker is in veel gevallen te voorkomen en bij vroege ontdekking goed te behandelen. Screening, HPV-vaccinatie en toegankelijke voorlichting zijn cruciaal om het aantal sterfgevallen in Suriname terug te dringen.
