De Brave Hera Foundation heeft Project Argus gelanceerd, een meerjarige maatschappelijke campagne die moet leiden tot de invoering van een wettelijk verankerd zedendelinquentenregister in Suriname. De stichting wil hiermee de screening verbeteren van personen die werken met kinderen en andere mensen in een kwetsbare positie.
De organisatie is ongeveer drie maanden geleden begonnen met de voorbereidingen van het project. Volgens de stichting beschikt Suriname momenteel niet over een centraal register waarin personen worden opgenomen die zijn veroordeeld voor een zedendelict. Na het uitzitten van hun straf keren veroordeelden terug in de samenleving, zonder dat er volgens de initiatiefnemers sprake is van structurele monitoring of een screeningsmogelijkheid voor werkgevers.
Project Argus moet werkgevers en geautoriseerde instanties in staat stellen om na te gaan of iemand eerder voor een zedendelict is veroordeeld. De stichting benadrukt dat het register niet uitsluitend bedoeld is voor de bescherming van kinderen.
Ook binnen de zorg, het onderwijs, de kinderopvang, het kindervervoer en andere sectoren waarin sprake is van toezicht, afhankelijkheid of contact met kwetsbare personen, kan screening volgens de organisatie noodzakelijk zijn. Daarnaast zou een centraal registratiesysteem politie en justitie kunnen helpen bij het herkennen van herhaald daderschap.
Geen openbaar register
De Brave Hera Foundation pleit niet voor een openbare website waarop namen en foto’s van veroordeelde personen worden gepubliceerd. De voorkeur gaat uit naar een besloten register dat uitsluitend toegankelijk is voor politie, justitie en andere bevoegde instanties.
Volgens de stichting blijkt uit internationale ervaringen dat openbare registers niet automatisch tot meer veiligheid leiden en tegelijkertijd ernstige gevolgen kunnen hebben voor betrokkenen en hun omgeving. In een kleinschalige samenleving als Suriname zouden de risico’s op publieke stigmatisering bovendien groot zijn.
De organisatie stelt daarom een systeem voor waarbij mensen die met kinderen of andere kwetsbare groepen werken verplicht een screeningsverklaring moeten overleggen. Daarbij wordt verwezen naar een systeem zoals de Nederlandse Verklaring Omtrent het Gedrag.
De stichting vindt dat het register gepaard moet gaan met stevige juridische waarborgen. Daarbij worden onder meer periodieke rechterlijke toetsing, bescherming van persoonsgegevens, bijzondere bescherming van minderjarigen en naleving van de Surinaamse Grondwet en internationale mensenrechtenverdragen genoemd.
Samenwerking met autoriteiten noodzakelijk
De Brave Hera Foundation zegt dat Project Argus mede is ontstaan naar aanleiding van meerdere ernstige zedenzaken in Suriname. In sommige gevallen zouden daders voor meerdere feiten zijn veroordeeld, terwijl organisaties en burgers niet wisten dat zij eerder met justitie in aanraking waren gekomen.
Volgens de stichting hebben Jamaica, Belize en Trinidad en Tobago al vergelijkbare registratiesystemen ingevoerd. De ervaringen van deze landen zullen worden onderzocht om te bepalen welke onderdelen toepasbaar zijn binnen de Surinaamse samenleving en rechtsorde.
De organisatie erkent dat de invoering van een register alleen mogelijk is met medewerking van de wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht. De Nationale Assemblée (DNA) zal wetgeving moeten aannemen voor het register, een centrale strafrechtelijke databank en verplichte screening in risicosectoren.
Ook de rechterlijke macht, het Openbaar Ministerie, de president en betrokken ministeries zullen volgens de stichting een belangrijke rol moeten vervullen bij de ontwikkeling, uitvoering en handhaving van het systeem.
De Brave Hera Foundation wil daarom gesprekken voeren met parlementariërs, juristen, rechters, het Openbaar Ministerie en regeringsvertegenwoordigers. Het doel is te komen tot een systeem dat juridisch houdbaar is en aansluit bij de Surinaamse praktijk.
Meerjarig traject
Project Argus moet volgens de initiatiefnemers bijdragen aan een betere bescherming van kinderen, vrouwen, mannen en personen met een beperking. Ook wil de campagne het bewustzijn over seksueel geweld vergroten en het maatschappelijke taboe rond dit onderwerp doorbreken.
Het projectteam bestaat uit sociale wetenschappers, juristen, wetgevingsdeskundigen en advocaten. De stichting waarschuwt dat de ontwikkeling van wetgeving, de bouw van een databank en de training van betrokken instanties meerdere jaren in beslag kunnen nemen.
Project Argus is opgezet door Samuel Jabini en Damaris Wijntuin, de oprichters van de Brave Hera Foundation. De organisatie richt zich op de rechtsbescherming van kwetsbare personen, in het bijzonder kinderen en jongeren, en op het voorkomen van seksueel geweld door middel van wetgevingshervormingen, institutionele versterking en publieksvoorlichting.
