Bijkans twintig jaar vraag ik mij af als Suriname zich niet laat benadelen door grote goudmaatschappijen. Een zoektocht die ik twintig jaar geleden was opgestart, om te achterhalen hoeveel goud – de toen enige – goudmaatschappij op jaarbasis produceert en exporteert, leverde helaas geen resultaat op. Voor geen enkele instantie was het toen duidelijk, vanwege gebrek aan transparantie. Nu zijn we 20 jaar verder en zijn er twee goudmultinationals in Suriname operatief, maar er is nog steeds geen transparantie.
Kaloti Suriname Minthouse zou, als ik het goed heb begrepen, de waakhond moeten zijn voor het Surinaamse goud. Deze goudraffinaderij is door de staat aangewezen om goud te analyseren en vast te stellen wat de exportwaarde is en hoeveel royalty’s exporteurs moeten overdragen aan de Centrale Bank van Suriname. Echter, is recentelijk door Kaloti erop gewezen dat alleen de kleine goudexporteurs gebruikmaken van zijn faciliteiten. Het is een keiharde realiteit dat de goudmultinationals Kaloti omzeilen en het geproduceerde edelmetaal via achterdeuren uit het land wegdragen (smokkelen). Welke overheidsautoriteit heeft bij deze werkwijze zicht op wat deze grote boys daadwerkelijk exporteren of zijn ze zo machtig dat de staat hen niet kan verplichten om zich te houden aan de geldende regels. Het lijkt er sterk op dat Suriname wordt zoetgehouden, omdat wi lob’ tek’ siksi fu neigi!
Kaloti staat te popelen om zijn volledige potentie te benutten. De goudraffinaderij, met een jaarlijkse verwerkingscapaciteit van 60 ton op jaarbasis, heeft vooralsnog slechts ongeveer 15 duizend ton per jaar kunnen verwerken. Dit, omdat alleen kleine en middelgrote exporteurs gebruikmaken van de diensten van de in Suriname gevestigde raffinaderij. De vraag is waarom omzeilen de grote goudbedrijven, met name de goudmultinationals de lokaal gevestigde raffinaderij of wie geeft hen vrijbrief?
Het besluit voor het opzetten van een goudraffinaderij in Suriname dateert van 2003, toen een team van Surinaamse overheidsvertegenwoordigers een werkbezoek bracht aan Dubai. In die periode waren er verliezen geconstateerd bij goudopkopen van de Centrale Bank van Suriname. De oorzaak hiervan was toen te wijten aan het gebrek aan een instituut voor het zuiveren en de waarde vaststelling van het edelmetaal.
Kaloti blijkt een heel gerenommeerd bedrijf te zijn dat voldoet aan de veiligheidsvoorwaarden. Daarnaast beschikt het bedrijf over goed opgeleid personeel en is gunstig gelegen voor wat betreft exportmogelijkheden. Ook zijn alle diensten die betrokken zijn bij de export ondergebracht op het bedrijfscomplex. Is de Surinaamse overheid niet in staat de goudmultinationals ertoe te bewegen hun goud door Kaloti te laten verwerken en analyseren? Vooral met het oog op transparantie en het niet mislopen van inkomsten. Meer nog, de staat Suriname heeft aandelen in Kaloti. Meer productie en inkomsten voor het bedrijf betekent ook meer inkomsten voor het land.
