Vraag het aan personen daarbuiten: veel van wat de doen en hebben in Suriname, kan en moet ook beter. Maar als er een ding is waar wij internationaal altijd veel lof oogsten, is het wel het organiseren van verkiezingen: geweldloos, vrij en eerlijk met betrouwbare uitslagen. Altijd een voldoende.
Maar dat zou met de aanstaande verkiezingen kunnen veranderen. Tenminste uitgaande van alle commotie, die aan het ontstaan is rond stukken, documenten en lijsten, die door politieke partijen zijn ingediend, als het gaat om verkiezingen voor districts- en ressortsraden.
Er zou van alles mis zijn met de stukken van bepaalde partijen. De NDP schreeuwt direct fraude en vraagt om een onderzoek. Ook omdat een kandidaat, die in Para voorkwam op hun lijst en op die van de ABOP, werd uitgesloten. Veel kandidaten, van met name de ABOP – dat wordt beweerd – zouden geen handtekening hebben geplaatst om formeel te bevestigen dat ze kandidaat willen zijn namens de partij van VP Ronnie.
De ABOP en zijn leider slaan direct terug: tante Jen heeft een verleden met en bij de NDP en zou erop uit zijn om onrust te stoken en om onder andere de ABOP te schaden. Als er dingen mis waren, heeft zijn partij die rechtgetrokken, beweert Ronnie.
Maar er is meer. Kandidaten van de VHP, in Sipaliwini, zouden nu hebben gevraagd om van de lijst van de partij van president Chan gehaald te worden.
Maar ook de hoofdstembureau’s krijgen kritiek over zich heen: partijen vinden dat ze zonder geldige reden worden uitgesloten. DA ’91 stapt zelfs naar de rechter. Zij wordt in het ressort in het district Wanica onterecht – volgens haar – uitgesloten van DR verkiezingen. Dat zij hun stukken laat zouden hebben ingediend, is niet waar, volgens DA ’91 zelf.
Niemand die het zo scherp durft te zeggen als Tante Jennifer van Dijk – Silos, ooit eens belangrijke speler in het organiseren van verkiezingen, maar nu lid van het anti-fraude platform, opgericht om gerommel tijdens de verkiezingen te voorkomen.
Met alles dat er nu mis lijkt te zien, zou het misschien zelfs onmogelijk worden om de verkiezingen van 25 mei bindend te verklaren, beweert tante Jennifer.
Hopelijk wordt alles netjes opgelost, ruim voordat kiezers naar de stembus trekken. Want als er één ding is dat we niet mogen laten verzuren, is dat wel onze goede, internationale reputatie, als het gaat om organiseren van verkiezingen. De geesten, die bij verkiezingsonrust kunnen loskomen, zijn vaak moeilijk te bezweren.
Dat er veel aandacht is voor wat in Suriname gebeurt, werd de vorige week extra duidelijk met het bliksembezoek van de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio van Amerika, het machtigste land in de wereld. Dat een van de hoogste regeringsfunctionarissen van de VS, nog geen twee maanden na zijn aantreden, Suriname bezoekt, is een nieuwe ervaring.
Rubio maakte bovendien duidelijk dat hij sprak, mede namens zijn president Donald Trump, de machtigste man op aarde, die wereldwijd de boel aan het opschudden en omgooien is. Dat onze olievoorraden een belangrijke rol spelen in de belangstelling van de Amerikanen, schoof Rubio ook niet onder stoelen of banken.
Maar het was met name de toon, die Rubio aansloeg op verschillende momenten, die zijn bezoek deels tekenden. Hij deed zijn best om president Chan en de pers ervan te overtuigen dat hij en Trump Suriname en Surinamers, alle ontwikkeling en voorspoed, die gehaald gaat worden uit de offshore aardolieproductie, van harte gunnen.
En dat hij, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, in persoon, met enige nederigheid, eraan toevoegde dat de VS (slechts) een partner van Suriname wil zijn in die aanstaande ontwikkeling, mag gerust als een unieke ervaring geboekt worden.
Maar wat absoluut ook uniek was, was meemaken dat een top Amerikaanse regeringsfuctionaris, op Surinaamse bodem, hard en ondubbelzinnig, China, de grootste rivaal van de VS, aanvalt en neerzet als een gevaar en onbetrouwbare.
Maar dat levert Suriname wel direct een ingewikkelde spagaat op.
China was de afgelopen 30 tot 40 jaar de belangrijkste externe partner in het draaiende houden van het “bedrijf-Suriname”. Vooral als het ging om het (voor-) financieren en uitvoeren van belangrijke civiele projekten in ons land en om het verstrekken van leningen en andere vormen van ondersteuning en hulp was China erg belangrijk.
Op basis daarvan en vanwege de loyaliteit, die voortkomt uit de langlopende vriendschapsbanden, lijkt het in praktische zin nu erg moeilijk om de Chinezen, de twee grootste technologische, economische en militaire supermacht op aarde, aan de kant te schuiven. Ook als Trump en Rubio dat vragen.
Maar aan de andere kant, geen enkele regeringsleider uit een klein land als Suriname, haalt het in zijn hoofd om de wensen van het machtigste land op aarde, geleid door een vastberaden Trump, te negeren. En helemaal niet als dat land deel uitmaakt van de geopolitieke achtertuin van de Amerikanen.
Zoals eerder aangehaald: een echte spagaat. Suriname is hiermee officieel onderdeel geworden van het wereldwijde decor, voor de messcherpe technologische, economische, militaire en ideologische strijd tussen China en de VS.
Hoe gaan wij het spelen, zonder ruzie te krijgen met de Chinezen of de Amerikanen? Ga er maar vanuit dat beide partijen zich zullen inzetten om Suriname te bekoren en verleiden en dat beiden verwachten onze gunst te zullen winnen.
De Amerikanen speelden twee belangrijke kaarten: 1. Albert Ramdien, een Surinamer, werd (ongetwijfeld met de goedkeuring van de Amerikanen) gekozen tot seceretaris-generaal van de OAS, 2. De VS toonde veel respect, door zijn hoogste diplomaat persoonlijk langs te sturen. Wat wordt China’s reactie hierop?
Hoe dan ook, de volgende Surinaame regering zal een manier moeten bedenken om met dit dilemma om te gaan, voordeel voor Suriname hieruit te halen, zonder een van beide supermachten boos te maken.
Kiezen wordt erg lastig maar niet kiezen zal mogelijk nog moeilijker blijken. Dat wordt een nieuwe ervaring.
