Dialoog over herstelbetalingen en komst koning Willem-Alexander: brede oproep tot eenheid en actie

De spoedvergadering op het Frimangronplein, georganiseerd door grassrootsorganisaties verenigd in het Nationale Reparatie Platform Suriname (NRPS), stond volledig in het teken van de betekenis van herstel voor nazaten van tot slaaf gemaakten en Inheemse volkeren, én de gezamenlijke koers richting het koninklijk bezoek in december. De opkomst was groot en het publiek nam zichtbaar en hoorbaar deel aan het gesprek.

Symbolische opening zet de toon

Host Remon Bradley, voorzitter van Stichting Grani/Comité Boni, heette de aanwezigen welkom en bedankte voor de massale respons. Namens de Inheemse gemeenschap sprak Olivia Ligorie een indringende openingsrede, waarin zij het gedeelde verleden van onrecht benoemde en de volharding van voorouders onderstreepte. Bezoekers ontvingen bij aanvang een kopie van het CARICOM-tienpuntenplan, dat de regionale inzet voor reparations samenvat. Daarmee werd duidelijk gemaakt dat de bijeenkomst gericht was op het vergaren van input voor een petitie aan zowel de Surinaamse als de Nederlandse autoriteiten.

‘Herstel is meer dan geld – maar geld hoort erbij’

Hoofdspreker Armand Zunder, voorzitter van het NRPS, herinnerde aan de excuses die premier Mark Rutte in 2022 uitsprak “namens de Nederlandse staat” en stelde dat de behoefte aan een concreet vervolg in Suriname sindsdien is toegenomen. Volgens Zunder ondersteunt de regering wel het CARICOM-tienpuntenplan, “maar dat plan gaat juist over reparations”. Hij benadrukte dat herstel naast erkenning en instituten ook monetaire compensatie omvat, zoals expliciet verwoord in punt tien van het CARICOM-model. Het voorstel om een gezamenlijke petitie te richten aan de regering kreeg brede bijval vanuit het publiek.

Dekolonisatie als noodzaak

Zunder betoogde dat dekolonisatie geen luxe is, maar een voorwaarde voor overleven. Economische zelfstandigheid – van grondstofverwerking tot energie- en voedselproductie – moet volgens hem centraal staan om afhankelijkheid te doorbreken. Hij wees op de “koloniale erfenis” die nog zichtbaar is in namen en structuren, en noemde de Afro-Caribische Educatie Academie die op 25 oktober opent als voorbeeld van duurzame identiteitsversterking.

Van pijn naar plan: stemmen uit het publiek

In de daaropvolgende dialoog gaven aanwezigen hun visie op herstel en het traject richting het staatsbezoek. Veelgenoemde punten waren: de wens dat de koning zijn excuses op Surinaamse bodem aanbiedt; het belang van één gezamenlijke strategie voordat met Nederland wordt gesproken; en de oproep om interne tegenstellingen te overstijgen en in duidelijke bewoordingen op te komen voor rechtvaardigheid. Ook klonk dat herstel begint bij bewustwording, solidariteit en zelfredzaamheid – met technologie en kennis als sleutels – terwijl financiële compensatie door velen als onlosmakelijk deel van herstel werd benadrukt. Verder werd aangedrongen op transparantie over de inhoud van de uitnodiging aan de koning, en op het herwaarderen en doorgeven van moedertalen als bron van kracht en identiteit.

Petitie in voorbereiding

Aan het slot kondigde de organisatie aan dat de inbreng van de gemeenschap wordt verzameld en verwerkt in een petitie aan de Surinaamse overheid, waarin de gezamenlijke eisen en verwachtingen rond herstel en het staatsbezoek worden samengevat. Bezoekers verlieten het plein met het gevoel dat de dialoog een nieuwe fase inluidt: van losse stemmen naar een gecoördineerd plan van aanpak.