Fiti Makandra, het structurele overleg van inheemse en tribale grootopperhoofden, de voorzitter van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) en de Federatie van Paraplantages (FPP), roept Suriname op om het jaar 2026 in te gaan met bezinning, eenheid en herstel.
In de boodschap spreekt Fiti Makandra allereerst medeleven uit met Surinamers die in 2025 een dierbare verloren. Ook wenst het overleg beterschap aan degenen die ziek zijn of onder behandeling staan, met de oproep om als samenleving gezamenlijk verder te bouwen aan het land.
Volgens Fiti Makandra werd Suriname in 2025 opnieuw geconfronteerd met ernstige maatschappelijke uitdagingen, waaronder corruptieschandalen, een verharding van criminaliteit, zinloos geweld, schadelijk gebruik van sociale media en een zorgwekkende toename van ongewenst gedrag en wapenbezit onder jongeren. Deze ontwikkelingen bedreigen volgens het overleg de kern van de samenleving. Burgers worden daarom opgeroepen verantwoordelijkheid te nemen en actief bij te dragen aan het terugdringen van deze praktijken, zodat het land een plek wordt waar kinderen in vreugde kunnen opgroeien en ouderen in waardigheid kunnen leven.
Het overleg spreekt daarnaast waardering uit voor personen en organisaties in Suriname en de diaspora die zich dagelijks inzetten om de samenleving beter en leefbaarder te maken.
Ook wordt stilgestaan bij de politieke ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Fiti Makandra wijst erop dat het volk na vijf jaar koos voor een regeringswisseling en roept overheid, oppositie en burgers op om gezamenlijk te werken aan daadwerkelijke opbouw van Suriname, met het expliciete verzoek om onnodige rassensentimenten achterwege te laten.
Verder wordt verwezen naar het 50-jarig jubileum van de staatkundige onafhankelijkheid, met de kanttekening dat de sociaal-economische onafhankelijkheid volgens het overleg nog niet is bereikt. Dit doel kan volgens Fiti Makandra alleen gezamenlijk worden gerealiseerd.
Voor 2026 vraagt Fiti Makandra de nieuwe regering om, in nauwe samenwerking met het volk, voortvarend werk te maken van vijf prioriteiten:
- Een onverbiddelijke strijd tegen corruptie, die volgens het overleg de grootste vijand van vooruitgang is.
- Bescherming van leefmilieu en algemeen belang, waarbij korte-termijnwinst uit goud- en houtexploitatie niet ten koste mag gaan van bossen, rivieren, wegen en leefgebieden. Tevens wordt opgeroepen om uitspraken over grondenrechten van inheemse en tribale volken daadwerkelijk uit te voeren en de rechten en zekerheid van plantagegemeenschappen te waarborgen.
- Daadwerkelijke decentralisatie, zodat regio’s vanuit eigen kracht en met lokale middelen kunnen bijdragen aan duurzame ontwikkeling.
- Toekomstbestendige economische diversificatie, met naast olie en gas ook stevige investeringen in onder meer agro-industrie, non-timber forest products en toerisme.
- Toegankelijke en kwalitatief goede gezondheidszorg en onderwijs voor heel Suriname.
Tot slot wenst Fiti Makandra het land een jaar van dialoog, verbinding, herstel en gedeelde vooruitgang, met de oproep om 2026 te beginnen met een vernieuwde inzet voor een veilig, rechtvaardig en welvarend Suriname voor iedereen.
De boodschap is ondertekend door:
- Wilgo Ommen (FPP)
- Kapitein Muriel Fernandes (VIDS)
- Granmans: Simeon Glunder (Aluku), Remon Clemens (Kwinti), Leslie Valentijn (Matawai), Jozef Forster (Paamaka), Jimmy Toeroemang (Trio), Ipomadi Pelenapin (Wayana) en Albert Aboikoni (Saamaka).
