VHP-fractieleider Asis Gajadien uit zorgen over de richting van de hervorming rechterlijke macht. Volgens hem dreigt de coalitie af te wijken van afspraken die na maanden overleg zijn ontstaan, vooral rond de positie van rechters en het Openbaar Ministerie.
In het programma Welingelichte Kringen van Radio ABC zegt Gajadien dat politieke partijen, juridische instituten en andere betrokkenen de afgelopen periode verschillende voorstellen hebben besproken. Ook de VHP heeft volgens hem haar standpunten informeel kenbaar gemaakt. Hij stelt dat er op belangrijke onderdelen steeds meer overeenstemming ontstond over de richting van de hervormingen.
Die situatie zou volgens de fractieleider zijn veranderd na een recente coalitiemeeting met leden van De Nationale Assemblée. Daar zouden nieuwe voorstellen zijn besproken die afwijken van wat eerder als gemeenschappelijke basis werd gezien. Gajadien benadrukt dat hij niet weet welke overwegingen binnen de coalitie tot deze koers hebben geleid, omdat de VHP geen deel uitmaakt van de regering.
Hervorming rechterlijke macht roept nieuwe vragen op
Gajadien zegt dat de ontwikkelingen ook binnen delen van de rechterlijke macht tot bezorgdheid hebben geleid. Hij verwijst daarbij naar eerdere gesprekken en bijeenkomsten over modernisering van de rechtspraak, waarbij ook deskundigen uit Nederland, Curaçao en andere delen van het Caribisch gebied betrokken waren.
Tijdens een congres over modernisering van de rechterlijke macht zijn eerder onder meer de instelling van een derde rechterlijke instantie en versterking van het Openbaar Ministerie besproken. Het Hof van Justitie, het OM en De Nationale Assemblée waren daarbij betrokken. Volgens Gajadien leek op hoofdlijnen voldoende ruimte te bestaan om vanuit gedeelde uitgangspunten verder te werken.
“Als ervaren rechters vertrekken, kan de druk op de rechtspraak verder toenemen.”
Pensioenleeftijd rechters belangrijk discussiepunt
Een belangrijk punt van zorg is volgens Gajadien de mogelijke verlaging van de pensioenleeftijd van rechters naar 60 jaar. Hij noemt zo’n maatregel vergaand, vooral omdat de rechterlijke macht volgens hem al te maken heeft met personele tekorten en een hoge werkdruk.
De fractieleider vreest dat een verlaging ertoe kan leiden dat meerdere ervaren rechters binnen korte tijd uit dienst moeten treden. Daarmee zou niet alleen kennis verloren kunnen gaan, maar kan volgens hem ook de behandeling van zaken verder onder druk komen te staan. De discussie over leeftijdsgrenzen maakt deel uit van bredere voorstellen rond de hervorming van de rechterlijke macht die in De Nationale Assemblée worden behandeld.
Positie procureur-generaal moet beschermd blijven
Ook de hervorming van het Openbaar Ministerie vraagt volgens de VHP-fractieleider om duidelijke waarborgen. De partij blijft voorstander van een sterke en onafhankelijke positie van de procureur-generaal. Tegelijk sluit Gajadien niet uit dat een model met een college binnen het OM bespreekbaar kan zijn.
In zo’n model zouden belangrijke besluiten niet uitsluitend bij één functionaris liggen. Volgens Gajadien kan daarover worden gesproken, zolang de onafhankelijkheid van het OM niet wordt aangetast en de institutionele waarborgen helder in de wet worden vastgelegd. Key News meldde eerder dat de president van het Hof van Justitie en de procureur-generaal in het parlement toelichting hebben gegeven op voorstellen rond cassatierechtspraak, leeftijdsgrenzen en een mogelijk college van procureurs-generaal.
VHP vraagt uitleg over afwijking van eerder overleg
Voor Gajadien blijft de centrale vraag waarom er, na maanden van overleg, voorstellen op tafel zouden liggen die volgens hem afwijken van de eerder gevonden gemeenschappelijke basis. Hij vindt dat ingrijpende wijzigingen binnen de hervorming rechterlijke macht niet zonder brede juridische en institutionele afweging moeten worden doorgevoerd.
De VHP-fractieleider pleit daarom voor duidelijkheid over de precieze voorstellen van de coalitie en de mogelijke gevolgen daarvan voor rechters, het Openbaar Ministerie en de onafhankelijkheid van de rechtspleging. Volgens hem moet worden voorkomen dat veranderingen die bedoeld zijn om instituties te versterken uiteindelijk leiden tot nieuwe problemen rond capaciteit, continuïteit of onafhankelijkheid.
Wetsvoorstellen blijven onderwerp van debat
De hervormingen van de rechterlijke macht zijn al langere tijd onderwerp van discussie in het parlement. Daarbij wordt niet alleen gesproken over leeftijdsgrenzen, maar ook over de inrichting van de rechtspraak, de positie van het OM, de benoeming van functionarissen en de mogelijkheid van een derde rechterlijke instantie.
Gajadien maakt duidelijk dat de VHP hervormingen niet bij voorbaat afwijst, maar volgens hem moeten eerder gemaakte afspraken en adviezen van betrokken instituten serieus worden meegenomen. De komende behandeling van de voorstellen in DNA moet meer duidelijkheid geven over de richting die de coalitie uiteindelijk kiest en hoeveel draagvlak daarvoor binnen de juridische sector bestaat.
