“Ik ben voorstander van een bepaalde mate van regulering, maar niet van beperking. Ik kan met zekerheid zeggen dat onze oude telecomwetgeving niet afgestemd is op innovatie en ontwikkeling van Suriname”, dat zegt Henk Yorks, ICT-deskundige en Tech advocate. Deze uitspraken deed hij naar aanleiding van een waarschuwing die de Telecom Autoriteit van Suriname (TAS) deed naar gebruikers en bedrijven die Starlink verkopen.
Starlink is een nieuw satellietnetwerk dat ontwikkeld is door SpaceX, het bedrijf van Elon Musk. SpaceX heeft duizenden satellieten de ruimte ingestuurd waarmee gebruikers met een eigen Starlink satellietschotel deze internetsignalen overal op de wereld kunnen ontvangen. Het gebruik kunnen maken van Starlink zou volgens Yorks een hele uitkomst zijn in de ver afgelegen dorpen in het binnenland. “Mensen op ver afgelegen plekken hebben ook recht op informatie via radio, tv of internet. Starlink biedt hiermee de oplossing aan waar onze binnenland bewoners makkelijk toegang kunnen krijgen tot het internet, waar lokale telecombedrijven tonnen USD moeten uitgeven voor het opzetten van infrastructuur die ze nooit terug zullen verdienen, wordt opgelost met een Starlink schoteltje dat zichzelf richt en je binnen 10 minuten online brengt”, merkt Yorks op.
Echter lijkt met de waarschuwing van de TAS dat het bijna tot helemaal niet mogelijk zou zijn om de Starlink internetverbinding ‘legaal’ te gebruiken in Suriname. Volgens TAS moet het bedrijf van Starlink zich eerst registreren als men Starlink hier in Suriname wil gebruiken en/of verkopen. De TAS waarschuwt de samenleving ook voor derden of andere bedrijven die de Starlinkdiensten verkopen. “Er kunnen hieraan ernstige wettelijke en financiële sancties worden gekoppeld. Ook gebruikers van internetdiensten van Starlink maken zich schuldig aan illegaliteit, omdat artikel 55 van de Wet Telecommunicatievoorzieningen (SB 2004 no. 151) aangeeft dat het verboden is om zend- en ontvangstapparatuur te gebruiken zonder een daartoe strekkende vergunning”, luidt de waarschuwing van de TAS.
Yorks geeft aan dat Starlink in kleine markten niet werkt met lokale ISP’s en resellers, ze doen alles zelf en het liefst volledig online. Bij registratie als lokale ISP gaan ze eerst na hoe ze hun business-to-consumer logistiek in orde kunnen maken. “Dat wil zeggen dat ze zelf klanten registreren en zelf online laten betalen, inclusief betaling van belastingen die overgedragen zullen worden aan de staat Suriname, dan hardware vanuit hun warehouse in het buitenland verschepen via DHL of FedEx naar de klant toe in Suriname, dus geen issues met de lokale douane over inklaring, want de belastingen worden vooraf voldaan bij de betaling (ook bij het betalen voor hun dienst).”
Met de verouderde wetgeving en standpunt van de TAS is Yorks bang dat Starlink, willen zij hun producten en diensten werkelijk aanbieden aan consumenten in Suriname, tegen heel wat bureaucratie kan aanlopen. “De TAS doet haar werk, omdat ze een autoriteit zijn en heeft reguleren als 1 van de taken, maar ik hoop dat ze rekening houden met hedendaagse ontwikkelingen en een gedoogd beleid toepassen op zaken waar onze wetgeving achter loopt.”
Vooralsnog is TAS slechts een uitvoerend orgaan en ligt het vernieuwen van de telecomwet bij de regering die het niet als prioriteit ziet. Zo zit Zuid-Afrika nu ook met een telecomwet die aangeeft dat ISP-licentiehouders een aandelenbezit van minimaal 30% in handen moeten hebben van personen uit historisch achtergestelde groepen, waar Starlink niet aan voldoet.
De tech-advocate geeft verder aan dat Starlink geen bedreiging zou zijn voor de bestaande internet-dienstverleners in Suriname omdat het een te dure oplossing is voor de huis- of zakelijke gebruikers die zich bevinden in gebieden waar er al een goede telecom infrastructuur is. Regulering is zeker verplicht en de ISP-registratie moet zeker komen, ook zodat bij enige illegale internetactiviteiten er via de PG een beroep gedaan kan worden op Starlink om de gebruiker te kunnen traceren. “Maar vergis je niet, voor gebruikers van buitenlandse Starlink op Surinaams grondgebied mag de PG ook een beroep op Starlink doen deze te traceren bij criminele activiteiten”, merkt Yorks op.
